KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 36.
Objętość wykopu otwartego liniowego o długości 10 m i przekroju poprzecznym przedstawionym na rysunku wynosi
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu otwartego liniowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu liniowego o stałym przekroju oblicza się ze wzoru V = P × L, gdzie P to pole przekroju z rysunku, a L to długość wykopu.
Po wyznaczeniu pola przekroju z wymiarów na rysunku i pomnożeniu przez 10 m otrzymuje się wynik 12,0 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop otwarty liniowy o stałym przekroju poprzecznym można traktować jak bryłę (graniastosłup), której objętość liczy się według zależności:

V = P · L

  • V – objętość wykopu w m3,
  • P – pole przekroju poprzecznego w m2 (odczytane i obliczone na podstawie rysunku),
  • L – długość wykopu w m.

W tym zadaniu długość wynosi 10 m. Kluczowym krokiem jest więc poprawne wyznaczenie pola przekroju z rysunku. Najczęściej przekrój jest figurą złożoną (np. prostokąt + trapez albo suma/różnica prostszych figur), dlatego warto:

  • podzielić przekrój na proste elementy,
  • policzyć pola tych elementów właściwymi wzorami,
  • zsumować je do jednego pola P, zachowując jednostki w metrach.

Jeżeli z rysunku wynika pole przekroju P = 1,2 m2, to:

V = 1,2 m2 · 10 m = 12,0 m3

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 1,2 m3 lub 1,6 m3 zwykle wskazują na pominięcie mnożenia przez długość (pozostanie na etapie pola albo obliczenie pola z błędem). Wynik 16,0 m3 często wynika z przeszacowania pola przekroju (np. błędny wzór na trapez, źle odczytana szerokość/dno lub wysokość). Na egzaminie zawsze kontroluj: m2 × m = m3 oraz wykonaj szybki szacunek, czy rząd wielkości ma sens.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność V = P · L. Najpierw oblicz pole przekroju P (m2) z wymiarów na rysunku, dzieląc figurę na proste części. Następnie pomnóż przez długość L (m). Wynik otrzymasz w m3.
To kształt i wymiary wykopu widziane "w poprzek" jego długości. Ten przekrój jest figurą płaską, której pole w m2 wyliczasz z rysunku. Jeśli przekrój jest stały na całej długości, objętość to pole przekroju razy długość.
Bo wykop o stałym przekroju tworzy bryłę podobną do graniastosłupa: w każdym miejscu ma ten sam "wycinek" (przekrój). Wtedy objętość rośnie liniowo z długością. Jednostki też to potwierdzają: m2 · m = m3.
Najczęściej: (1) zły odczyt wymiarów z rysunku, (2) policzenie pola niewłaściwym wzorem (np. trapez), (3) pominięcie mnożenia przez długość, (4) pomyłka jednostek (cm zamiast m). Pomaga kontrola jednostek i szybki szacunek wyniku.
Podziel przekrój na proste figury (np. prostokąty i trapezy), policz ich pola osobno, a potem je zsumuj (lub odejmij, jeśli masz "wycięcia"). Zapisuj jednostki w metrach. Na końcu sprawdź, czy otrzymane P ma sens w m2.
Tak. Często taka wartość pojawia się, gdy ktoś kończy obliczenia na etapie pola przekroju (m2) i mylnie zapisuje je jako m3 albo zapomina pomnożyć przez długość. Zawsze wykonaj krok: V = P · L i sprawdź jednostki.
Najczęściej przy przygotowaniu robót pod ławy i stopy fundamentowe, podsypki, chudy beton czy ułożenie zbrojenia w wykopach. Objętość wykopu wpływa na organizację prac (sprzęt, wywóz urobku) oraz na obmiar i rozliczenie robót ziemnych.
Zrób szybki szacunek: oceń "średnią" szerokość i głębokość przekroju, pomnóż przybliżone pole przez długość. Jeśli wynik szczegółowy odbiega mocno od szacunku, wróć do rysunku i sprawdź wymiary oraz wzory na pola figur.
Muszą być podane wszystkie wymiary potrzebne do wyznaczenia pola przekroju: głębokości, szerokości dna, ewentualne nachylenia skarp (lub ich wymiary) oraz jednostki. Bez kompletnych wymiarów nie da się jednoznacznie obliczyć pola P, a więc i objętości V.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) czytanie przekrojów i wymiarów na rysunkach, (2) pola figur (prostokąt, trójkąt, trapez, figury złożone), (3) kontrolę jednostek m, m2, m3. Rozwiązuj zadania z arkuszy, a po każdym wyniku wykonuj krótki szacunek kontrolny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Graniastosłup" – wzór na objętość V = Pp · H, https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Trapez" – pole trapezu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Pole powierzchni" (sekcje dot. pól figur płaskich), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do robót ziemnych i podstaw przedmiarowania w budownictwie (działy: wykopy, obmiary)
  • Zbiory zadań z geometrii praktycznej (pola figur, bryły o stałym przekroju)
  • Materiały szkolne/branżowe z czytania rysunku budowlanego (wymiary, przekroje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego