KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
Oblicz całkowitą stratę ciśnienia w instalacji gazowej rozprowadzającej gaz ziemny podgrupy E, z uwzględnieniem straty na gazomierzu i odzysku ciśnienia, jeżeli strata ciśnienia na odcinkach instalacji wynosi 25 Pa, odzysk wynosi 45 Pa, a strata na gazomierzu to 60 Pa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata całkowita to suma strat na odcinkach instalacji i na gazomierzu pomniejszona o odzysk ciśnienia (odzysk zmniejsza wynik). Obliczenie: 25 Pa + 60 Pa − 45 Pa = 40 Pa. Dlatego poprawny wynik to 40 Pa.

Pełne wyjaśnienie:

W bilansie ciśnienia instalacji gazowej uwzględnia się wszystkie straty ciśnienia na elementach przepływowych (np. odcinki przewodów, armatura, gazomierz), a następnie koryguje się wynik o ewentualny odzysk ciśnienia, jeśli został podany w treści zadania. Kluczowe jest rozróżnienie znaku: strata zwiększa spadek, a odzysk go zmniejsza.

W zadaniu podano trzy składniki:

  • strata na odcinkach instalacji: 25 Pa,
  • strata na gazomierzu: 60 Pa,
  • odzysk ciśnienia: 45 Pa.

Najpierw sumujemy straty: 25 Pa + 60 Pa = 85 Pa. Następnie odejmujemy odzysk, bo kompensuje część strat: 85 Pa − 45 Pa = 40 Pa. Zatem wynik 40 Pa jest zgodny z bilansem.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne? Wynik 70 Pa typowo wynika z pominięcia odzysku (25 + 60), czyli traktowania instalacji tak, jakby nie było czynnika zmniejszającego spadek. Wynik 130 Pa odpowiada zsumowaniu wszystkich wartości bez uwzględnienia znaku odzysku (25 + 60 + 45), co jest częstym błędem "automatycznego dodawania". Wynik 20 Pa może pojawić się przy nieprawidłowym odjęciu tylko jednej straty (np. 60 − 45) albo przy pomyleniu składników bilansu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz równanie w formie "straty dodatnieodzysk" i dopiero potem podstaw wartości z jednostkami. To ogranicza pomyłki znaku i pominięcie elementu instalacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako sumę wszystkich strat na odcinkach przewodów i elementach (np. armatura, gazomierz), a następnie odejmuje się wielkości opisane jako odzysk ciśnienia, bo zmniejszają spadek. Warto zapisać równanie, zanim podstawisz liczby.
Odzysk ciśnienia to informacja, że w pewnym miejscu układu występuje efekt podnoszący ciśnienie lub kompensujący spadek (w bilansie działa "na minus" względem strat). W zadaniach egzaminacyjnych zazwyczaj odejmuje się go od sumy strat.
Gazomierz jest elementem przepływowym, który stawia opór przepływowi gazu, więc powoduje dodatkowy spadek ciśnienia. W obliczeniach traktuje się go jak kolejne źródło straty, podobnie jak odcinki przewodów czy armaturę, i dodaje do pozostałych strat.
Najczęstsze błędy to: dodawanie odzysku zamiast odjęcia (błąd znaku), pominięcie jednego składnika (np. gazomierza), oraz liczenie "w pamięci" bez zapisania równania. Pomaga prosty schemat: straty + straty − odzysk.
W zadaniach szkolnych zwykle nie, bo oznaczałoby to, że "odzysk" przewyższa straty, co w praktyce wymagałoby dodatkowego źródła energii/ciśnienia. Jeśli jednak w danych tak wyjdzie, trzeba sprawdzić interpretację pojęć i znaki oraz czy odzysk nie został błędnie podany lub zrozumiany.
Wykonaj kontrolę logiczną: jeśli dodasz odzysk, spadek ciśnienia rośnie, co jest sprzeczne z samym słowem "odzysk". Dobra praktyka to zapis: Δp = Σ(straty) − odzysk. Jeśli po odjęciu wynik jest mniejszy niż suma strat, znak jest spójny.
Najczęściej dodaje się straty na: odcinkach przewodów (tarcie), kształtkach i armaturze (opory miejscowe) oraz urządzeniach w torze przepływu (np. gazomierz). Jeśli pojawia się "odzysk", jest to osobny składnik, który w bilansie zwykle zmniejsza wynik.
Analizuje się je m.in. przy doborze średnic przewodów, sprawdzaniu warunków zasilania odbiorników, modernizacji instalacji oraz diagnozie usterek (np. zbyt mały przepływ lub problemy z pracą urządzeń). Poprawny bilans spadków pomaga ocenić, czy instalacja spełni wymagania pracy.
W wielu zadaniach pojęcia są używane zamiennie, ale sens jest podobny: to różnica ciśnień wynikająca z oporów przepływu. "Strata" zwykle odnosi się do konkretnego elementu (np. gazomierza), a "spadek całkowity" do sumy w całej trasie przepływu, z uwzględnieniem ewentualnych korekt.
Zastosuj trzy kroki: (1) wypisz wszystkie straty i je zsumuj, (2) wypisz wszystkie odzyski i je zsumuj, (3) odejmij odzysk od strat. Na końcu sprawdź jednostkę (Pa) i czy wynik jest mniejszy od samej sumy strat (jeśli odzysk > 0).
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Strata całkowita to suma strat na odcinkach instalacji i na gazomierzu pomniejszona o odzysk ciśnienia (odzysk zmniejsza wynik)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw obliczeń spadków ciśnienia w instalacjach gazowych (skrypty szkolne)
  • Podręczniki branżowe z projektowania i eksploatacji instalacji gazowych (rozdziały o stratach ciśnienia)
  • Zadania treningowe z bilansu strat ciśnienia na odcinkach i elementach armatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego