KWALIFIKACJA HGT12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 24.
Oblicz cenę jednostkową netto jednego kieliszka alkoholu o pojemności 50 ml, jeżeli cena 1 l alkoholu wynosi 40 zł, a marża gastronomiczna 100%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1 l = 1000 ml, więc 50 ml to 1/20 litra. Koszt 50 ml przy cenie 40 zł/l wynosi 40/20 = 2 zł. Marża gastronomiczna 100% liczona od kosztu oznacza podwojenie kosztu (2 zł + 100%·2 zł). Cena jednostkowa netto kieliszka wynosi więc 4 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba przeliczyć cenę z jednostki "1 litr" na porcję 50 ml. Ponieważ 1 l = 1000 ml, to 50 ml = 50/1000 l = 0,05 l, czyli dokładnie 1/20 litra.

Skoro 1 litr kosztuje 40 zł, to koszt porcji 50 ml wynosi:

40 zł × 1/20 = 2 zł.

Następnie uwzględniamy marżę gastronomiczną 100% w typowym zadaniowym ujęciu (jako narzut liczony od kosztu). Marża 100% oznacza, że do kosztu doliczamy drugie tyle, czyli:

  • 100% z 2 zł = 2 zł,
  • cena netto = 2 zł + 2 zł = 4 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "2 zł" to sam koszt porcji 50 ml bez doliczenia marży (pominięcie drugiego kroku).
  • "6 zł" zwykle wynika z niepoprawnego dodania 100% jako "+4 zł" albo błędnego przeliczenia porcji (np. 50 ml jako 1/10 litra).
  • "8 zł" to najczęściej efekt podwójnego zastosowania marży (podwojenie dwa razy) albo potraktowania 50 ml jako 1/5 litra.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz dwa etapy oddzielnie: (1) koszt porcji oraz (2) doliczenie marży/narzutu. To minimalizuje pomyłki jednostek i procentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal ułamek litra: 1 l = 1000 ml, więc 50 ml to 50/1000 = 0,05 l (czyli 1/20). Następnie pomnóż cenę za 1 l przez 0,05 lub podziel cenę litra przez 20. To daje koszt porcji przed doliczeniem marży.
W typowych zadaniach szkolnych jest to narzut liczony od kosztu: 100% oznacza doliczenie do kosztu drugiego tyle. Jeśli koszt porcji to 2 zł, to 100% z 2 zł to kolejne 2 zł, więc cena netto sprzedaży wynosi 4 zł.
2 zł to poprawny koszt porcji 50 ml wynikający z przeliczenia 40 zł/l, ale zadanie każe uwzględnić marżę 100%. Jeśli ktoś kończy obliczenia na 2 zł, popełnia błąd nieuwagi: nie wykonuje drugiego kroku związanego z marżą.
Najczęściej: (1) pomylenie marży z narzutem i liczenie procentu od złej podstawy, (2) błąd jednostek (zapomnienie, że 1 l = 1000 ml), (3) podwójne doliczenie marży, (4) przyjęcie błędnego ułamka litra dla 50 ml.
Nie, jeśli pytanie dotyczy ceny netto, to VAT pomija się w obliczeniach. VAT dolicza się dopiero przy wyznaczaniu ceny brutto. Na egzaminie zawsze sprawdź słowa "netto/brutto", bo to zmienia wynik końcowy.
Podziel cenę litra przez 1000, bo 1 l ma 1000 ml. Dla 40 zł/l koszt 1 ml to 40/1000 = 0,04 zł. Potem mnożysz przez liczbę mililitrów w porcji (np. 50 ml), aby dostać koszt porcji.
Stosuje się je przy tworzeniu karty napojów, ustalaniu cen sprzedaży w barze, kontrolowaniu food cost/beverage cost oraz przy rozliczaniu magazynu. Różne lokale mogą mieć różne standardy porcji, więc przeliczanie z litra na porcję jest praktyką codzienną.
Użyj kontroli logicznej: 50 ml to mała porcja (1/20 l), więc koszt bez marży powinien być dużo mniejszy niż 40 zł, konkretnie około 2 zł. Marża 100% w zadaniach zwykle podwaja koszt, więc wynik powinien być około 4 zł.
Bo 1 litr to 1000 ml, a nie 500 ml. Porcja 50 ml stanowi 50/1000, czyli 0,05 litra. 0,05 to dokładnie 1/20. Błąd 1/10 bierze się z intuicyjnego skojarzenia "50 to połowa ze 100", ale tu podstawą jest 1000.
Podobne zadania obejmują: obliczanie ceny porcji napoju z ceny opakowania, ustalanie ceny sprzedaży z narzutu/marży, liczenie kosztu surowca na porcję, porównywanie opłacalności różnych pojemności oraz proste kalkulacje netto/brutto w usługach gastronomicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 1 l = 1000 ml, więc 50 ml to 1/20 litra.

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z kalkulacji gastronomicznej: koszt, narzut, marża, cena sprzedaży
  • Zestawy zadań z procentów i proporcji (poziom szkoły średniej)
  • Materiały dydaktyczne do HGT.12 dotyczące kalkulacji cen i tworzenia menu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego