KWALIFIKACJA HAN1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
Oblicz cenę sprzedaży netto towaru, jeżeli cena zakupu netto wynosi 40 zł, a marża wynosi 20% ceny sprzedaży netto (metoda kalkulacji "w stu”).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Marża "w stu" jest liczona od ceny sprzedaży, więc 20% ceny sprzedaży to marża, a 80% ceny sprzedaży to cena zakupu. Skoro cena zakupu netto wynosi 40 zł, to 40 zł = 80% ceny sprzedaży. Cena sprzedaży netto = 40 / 0,8 = 50,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano: cena zakupu netto = 40 zł oraz marża = 20% ceny sprzedaży netto. To kluczowa informacja, bo oznacza metodę kalkulacji "w stu" (procent liczony od ceny sprzedaży), a nie "od sta" (procent liczony od ceny zakupu).

1) Zapis zależności
Niech CS oznacza cenę sprzedaży netto. Marża stanowi 20% CS, czyli: marża = 0,20·CS.
Cena zakupu (CZ) równa się cenie sprzedaży pomniejszonej o marżę: CZ = CS − marża.

2) Podstawienie
CZ = CS − 0,20·CS = 0,80·CS.

3) Obliczenie ceny sprzedaży
Wiadomo, że CZ = 40 zł, więc: 40 = 0,80·CS.
Dzielimy obie strony przez 0,80: CS = 40 / 0,80 = 50.

Wniosek: cena sprzedaży netto wynosi 50,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 40,80 zł to efekt policzenia 2% od 40 zł (lub innego błędnego ułamka) albo pomylenia zapisu procentowego; nie spełnia warunku, że 40 zł to 80% ceny sprzedaży.
  • 48,00 zł to typowy skutek policzenia 20% od 40 zł i dodania do ceny zakupu (40×1,2). To byłoby podejście właściwe dla narzutu 20% liczonego od ceny zakupu, a nie marży 20% liczonej od ceny sprzedaży.
  • 39,80 zł sugeruje odjęcie 0,20 zł (albo 0,5%) lub inny błąd rachunkowy; cena sprzedaży nie może być niższa od ceny zakupu, gdy marża jest dodatnia.

Wskazówka egzaminacyjna: Zawsze podkreśl, od czego liczony jest procent. Jeśli w treści jest "% ceny sprzedaży" lub "w stu", to w równaniu pojawia się (1 − marża)·CS.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że część ceny sprzedaży stanowiąca zysk (marża) to 20% samej ceny sprzedaży netto. Innymi słowy: z każdej 100 zł sprzedaży netto, 20 zł to marża, a 80 zł to część pokrywająca koszt zakupu (bez VAT).
W "w stu" procent (marża) liczysz od ceny sprzedaży. Najpierw oblicz, jaki procent ceny sprzedaży stanowi cena zakupu: 100% − marża%. Potem ułóż równanie: CZ = (100% − marża%)·CS i przekształć do CS = CZ / (1 − marża).
Bo skoro marża to 20% ceny sprzedaży, to cena zakupu stanowi 80% ceny sprzedaży. Zatem 40 zł odpowiada 0,8·CS. Aby znaleźć CS, trzeba "odwrócić" to mnożenie, czyli podzielić 40 przez 0,8.
Marża jest zwykle liczona jako procent od ceny sprzedaży, a narzut jako procent od ceny zakupu. Ta różnica zmienia wzór: dla marży "w stu" CS = CZ/(1−m), a dla narzutu "od sta" CS = CZ·(1+n). To częste źródło błędów na egzaminie.
To zależy od treści zadania. Gdy podano "netto", wszystkie obliczenia wykonuje się na kwotach netto, bez VAT. Dopiero na końcu (jeśli jest wymagane) dolicza się VAT do ceny sprzedaży, aby otrzymać cenę brutto.
Można policzyć marżę: 20% z 50 zł to 10 zł. Jeśli od ceny sprzedaży 50 zł odejmiesz marżę 10 zł, otrzymasz 40 zł, czyli cenę zakupu. Zgadza się też intuicyjnie: cena sprzedaży musi być wyższa od zakupu, bo marża jest dodatnia.
Stosuje się ją, gdy firma planuje marżę jako udział w cenie sprzedaży (np. polityka cenowa "marża 25%"). Jest to praktyczne w analizie rentowności i porównywaniu towarów, bo od razu widać, jaką część sprzedaży stanowi zysk brutto na towarze.
Najczęstszy błąd to potraktowanie marży jak narzutu i policzenie 40×1,2. Drugi błąd to policzenie 20% od ceny zakupu, mimo że w treści jest "od ceny sprzedaży". Warto zawsze zapisać: CZ = (1−marża)·CS, a dopiero potem liczyć.
Jeśli marża m jest procentem ceny sprzedaży, to cena zakupu CZ stanowi (1−m) ceny sprzedaży CS. Zależność: CZ = (1−m)·CS, więc po przekształceniu: CS = CZ / (1−m). Dla m=20% mamy (1−m)=0,8.
Tak, jeśli rozumiesz proporcję: gdy 80% to 40 zł, to 100% to 40 zł / 0,8 = 50 zł. Można też myśleć: 40 zł to 4/5 ceny sprzedaży, więc całość to 40·5/4. Ważne, by pamiętać, że podstawa to cena sprzedaży.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że marża "w stu" jest liczona od ceny sprzedaży, więc 20% ceny sprzedaży to marża, a 80% ceny sprzedaży to cena zakupu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Marża" (definicja i ujęcie procentowe od ceny sprzedaży): https://pl.wikipedia.org/wiki/Mar%C5%BCa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Narzut" (dla porównania podstawy procentu): https://pl.wikipedia.org/wiki/Narzut (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Procent" (podstawy rachunku procentowego): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw kalkulacji cen w handlu (działy: marża, narzut, kalkulacja)
  • Zadania maturalno-egzaminacyjne z procentów i równań liniowych (trening przekształceń)
  • Materiały OKE/CKE do kwalifikacji handlowych – zestawy z kalkulacji cen

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego