KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 40.
Oblicz dochód rolniczy na 1 owcę matkę, korzystając z zamieszczonego rachunku kosztów i przychodów.
Ilustracja przedstawia tabelę z rachunkiem kosztów i przychodów wyliczonym na jedną owcę matkę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dochód rolniczy na 1 owcę matkę wyznacza się z rachunku kosztów i przychodów jako różnicę: suma przychodów − suma kosztów, a następnie dzieli przez liczbę owiec matek ujętych w zestawieniu. Poprawny wynik obliczeń z podanych danych to 44,93 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest konsekwentne zastosowanie definicji dochodu rolniczego w ujęciu rachunkowym: najpierw ustala się łączną wartość przychodów z danej działalności (tu: chów/produkcja związana z owcami matkami), następnie łączną wartość kosztów tej samej działalności, a na końcu liczy się różnicę.

Procedura obliczeń jest zwykle stała:

  • Zsumuj wszystkie pozycje po stronie przychodów wskazane w rachunku (np. sprzedaż, dopłaty/pozostałe wpływy – o ile są ujęte w zestawieniu dla tej działalności).
  • Zsumuj wszystkie pozycje kosztów w tym samym rachunku (np. pasze, ściółka, weterynaria, energia, usługi, amortyzacja – dokładnie te, które są w tabeli).
  • Oblicz dochód: przychody − koszty.
  • Jeżeli pytanie dotyczy wartości na 1 owcę matkę, podziel uzyskany dochód przez liczbę owiec matek przyjętą w rachunku.

Odpowiedź "44,93 zł" jest prawidłowa, bo odpowiada wynikowi powyższych działań wykonanych na danych z zamieszczonego rachunku oraz przeliczeniu na jedną sztukę.

Pozostałe wyniki są typowe dla błędów rachunkowych: "14,50 zł" może wynikać z pominięcia części przychodów lub podzielenia przez niewłaściwą liczbę sztuk; "85,45 zł" często pojawia się po odjęciu tylko części kosztów (np. kosztów zmiennych) albo po błędnym zsumowaniu; "130,38 zł" bywa skutkiem potraktowania przychodu jako dochodu lub dodania zamiast odjęcia wybranych pozycji kosztowych.

Wskazówka egzaminacyjna: po zsumowaniu przychodów i kosztów zrób szybki "test sensowności" – dochód na sztukę powinien być spójny z relacją skali kosztów do przychodów w tabeli. Najwięcej punktów traci się na pominiętej pozycji i błędnym dzieleniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zsumuj wszystkie przychody z rachunku, potem zsumuj wszystkie koszty. Dochód to przychody − koszty. Jeśli pytanie dotyczy wartości na 1 owcę matkę, podziel otrzymany dochód przez liczbę owiec matek przyjętą w zestawieniu.
Przychód to wartość wpływów (np. sprzedaż). Dochód uwzględnia także koszty: to wynik po ich odjęciu, czyli przychody minus koszty. Pomylenie tych pojęć to najczęstszy błąd w zadaniach z kalkulacji opłacalności.
Pytanie dotyczy dochodu na 1 sztukę, więc wynik całej działalności trzeba przeliczyć na jednostkę produkcji. Dzielenie pozwala porównać opłacalność między stadami o różnej liczebności oraz między różnymi wariantami kosztów i przychodów.
W rachunku zwykle ujmuje się koszty bezpośrednie i pośrednie przypisane do działalności, np. pasze, ściółkę, weterynarię, energię, usługi, materiały, a czasem amortyzację. Na egzaminie liczą się jednak dokładnie te pozycje, które widnieją w podanym zestawieniu.
Najczęstsze są: pominięcie jednej pozycji kosztowej/przychodowej, zsumowanie niewłaściwej kolumny, dodanie kosztów zamiast ich odjęcia oraz podzielenie przez złą liczbę sztuk (np. przez wszystkie owce zamiast przez owce matki). Pomaga zapisywanie sum pośrednich.
Tak. Jeśli koszty przewyższają przychody, dochód na 1 sztukę będzie ujemny. Oznacza to, że dana działalność w analizowanym okresie jest nieopłacalna w przyjętych warunkach. W praktyce szuka się wtedy przyczyn w strukturze kosztów lub w cenach sprzedaży.
Porównaj rząd wielkości: jeśli w tabeli koszty są zbliżone do przychodów, dochód na sztukę powinien być raczej niewielki. Gdy przychody wyraźnie przewyższają koszty, dochód będzie większy. Warto też sprawdzić arytmetykę: czy na pewno odjąłeś sumy, a potem poprawnie podzieliłeś.
Uwzględnia się ją wtedy, gdy jest podana w rachunku jako element kosztów tej działalności. Na egzaminie zasada jest prosta: wliczasz do kosztów wszystkie pozycje ujęte w zestawieniu, bez dopowiadania brakujących kosztów "z życia" ani ich pomijania.
Dobry sposób to liczenie w dwóch krokach: (1) wypisz na brudno wszystkie wartości przychodów i zsumuj je, (2) wypisz wszystkie wartości kosztów i zsumuj je. Dopiero potem odejmij. Dodatkowo zaznacz w tabeli "zaliczone" pozycje, żeby nie dodać czegoś dwa razy.
Zadanie sprawdza praktyczną kalkulację opłacalności w produkcji zwierzęcej: odczyt danych z zestawienia, poprawne sumowanie, rozróżnianie kosztów i przychodów oraz przeliczanie wyniku na jednostkę produkcji. To kompetencje potrzebne do podejmowania decyzji w gospodarstwie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dochód rolniczy na 1 owcę matkę wyznacza się z rachunku kosztów i przychodów jako różnicę: suma przychodów − suma kosztów, a następnie dzieli przez liczbę owiec matek ujętych w zestawieniu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki rolnictwa i rachunku ekonomicznego w produkcji zwierzęcej (kalkulacje opłacalności)
  • Zadania ćwiczeniowe z kalkulacji kosztów i dochodu w chowie owiec (arkusze próbne)
  • Notatki z zasad sporządzania rachunku kosztów i przychodów w gospodarstwie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego