KWALIFIKACJA MED9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 23.
Oblicz ilość wodorowęglanu sodu (m.cz. - 84 g/mol) potrzebną do sporządzenia 100 mL roztworu wodorowęglanu sodu o stężeniu 0,5 mol/L.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie molowe 0,5 mol/L oznacza 0,5 mola w 1 L. Dla 100 mL = 0,100 L liczba moli wynosi: n = c·V = 0,5·0,100 = 0,050 mol. Masę obliczamy z m = n·M: 0,050·84 g/mol = 4,20 g.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie molowe (mol/L) mówi, ile moli substancji znajduje się w 1 litrze roztworu. W zadaniu podano: c = 0,5 mol/L oraz objętość roztworu V = 100 mL, którą trzeba zamienić na litry: 100 mL = 0,100 L.

Krok 1: obliczenie liczby moli
Korzystamy ze wzoru: n = c · V.
n = 0,5 mol/L · 0,100 L = 0,050 mol.

Krok 2: przeliczenie moli na gramy
Masa molowa wodorowęglanu sodu wynosi M = 84 g/mol. Zależność: m = n · M.
m = 0,050 mol · 84 g/mol = 4,20 g.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "4,20 g" – odpowiada jednocześnie właściwej konwersji jednostek i poprawnemu użyciu wzorów.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "2,12 g" zwykle wynika z błędnego przyjęcia połowy liczby moli (np. pomylenie 0,100 L z 0,050 L) albo z niekonsekwentnych zaokrągleń.
  • "1,75 g" może być skutkiem pomylenia rodzaju stężenia (np. potraktowania 0,5 jako wartości masowej) lub użycia niewłaściwej masy molowej.
  • "8,40 g" odpowiadałoby sytuacji, gdyby roztwór miał 200 mL (0,200 L) przy tym samym stężeniu, albo gdyby ktoś pominął, że liczy dla 100 mL i wykonał niewłaściwe przeskalowanie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj dane z jednostkami i od razu zamieniaj mL na L. W zadaniach na molarność to najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj dwóch kroków: n = c·V (gdzie V w litrach), a potem m = n·M. Najpierw policz liczbę moli z molarności, następnie przelicz mole na gramy, mnożąc przez masę molową w g/mol.
Bo jednostką stężenia molowego jest mol/L. Jeśli podstawisz objętość w mL, dostaniesz wynik w mol/mL i popełnisz błąd skali 1000×. Dlatego 100 mL = 0,100 L to obowiązkowy krok przed obliczeniem n = c·V.
W takich zadaniach m.cz. jest używane jako informacja o masie molowej (tu: 84 g/mol). To wartość potrzebna do przeliczenia moli na gramy we wzorze m = n·M.
Najczęściej: (1) brak konwersji mL→L, (2) pominięcie objętości i liczenie jak dla 1 L, (3) mylenie mol/L ze stężeniem procentowym, (4) użycie złej masy molowej, (5) gubienie jednostek w zapisie pośrednim.
Zrób szybkie oszacowanie: 0,5 mol/L to "pół mola w litrze". Dla 0,1 L będzie 0,05 mola. Masa molowa to 84 g/mol, więc wynik powinien być ok. 0,05·84 ≈ 4 g. Jeśli wychodzi 0,4 g lub 40 g, to błąd jednostek.
W praktyce spotyka się oba zapisy, ale w recepturze bardzo często występują stężenia procentowe (m/m, m/v). Molarność bywa potrzebna w zadaniach obliczeniowych i tam, gdzie liczy się ilość moli (np. w analizie chemicznej). Trzeba umieć rozróżniać te pojęcia.
Najpierw zamień objętość: 100 mL = 0,100 L. Potem policz: n = c·V = 0,5 mol/L · 0,100 L = 0,050 mol. Dopiero z tej liczby moli przechodzisz na masę w gramach.
8,40 g to dokładnie dwa razy 4,20 g, więc łatwo ją wybrać po błędnym "podwojeniu" wyniku. Taka masa byłaby poprawna np. dla 200 mL roztworu o tym samym stężeniu 0,5 mol/L (bo objętość jest 2× większa).
Masa molowa łączy świat "cząsteczek" z "gramami". Molarność daje liczbę moli w objętości, a masa molowa pozwala przeliczyć mole na masę: m = n·M. Bez masy molowej nie da się uzyskać wyniku w gramach.
Ćwicz stały schemat: dane → jednostki → wzór → wynik. Opanuj konwersje (mL↔L) i trzy kluczowe zależności: n=c·V, m=n·M oraz przekształcenia tych wzorów. Rozwiązuj krótkie serie zadań i zawsze dopisuj jednostki przy każdej liczbie.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Stężenie molowe 0,5 mol/L oznacza 0,5 mola w 1 L."

Źródła:

  • Wikipedia: "Molar concentration" (definition and unit mol/L) https://en.wikipedia.org/wiki/Molar_concentration - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia: "Sodium bicarbonate" (molar mass) https://en.wikipedia.org/wiki/Sodium_bicarbonate - accessed 2026-03-01
  • OpenStax Chemistry 2e: "Solution Concentrations" (molarity concept and calculations) https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/4-6-solution-concentrations - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z chemii ogólnej: dział o stężeniach roztworów i molowości
  • Materiały dydaktyczne z receptury aptecznej: obliczenia ilości substancji do roztworów
  • Zestawy zadań rachunkowych z chemii (molarność, przeliczenia mL↔L, mol↔g)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego