KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 11.
Oblicz ilość wody potrzebną do sporządzenia maści według poniższej recepty. Przyjmij, że mocznik rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1:1,5.
Ilustracja przedstawia receptę farmaceutyczną, która jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika farmaceutycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosunek 1:1,5 oznacza, że na 1 część masy mocznika przypada 1,5 części masy wody.
Aby obliczyć potrzebną ilość wody, mnoży się masę mocznika z recepty przez 1,5. Daje to wynik 9,0 g, czyli ilość wody potrzebną do rozpuszczenia mocznika przed sporządzeniem maści.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano informację: mocznik rozpuszcza się w wodzie w stosunku 1:1,5. Taki zapis rozumiemy jako stosunek masowy: na 1 g mocznika potrzeba 1,5 g wody, aby go rozpuścić (w warunkach przyjętych w zadaniu).

Algorytm rozwiązania jest zawsze taki sam:

  • krok 1: odczytaj z recepty/załączonej ilustracji, ile wynosi masa mocznika (w gramach),
  • krok 2: oblicz masę wody ze wzoru: m(wody) = 1,5 × m(mocznika),
  • krok 3: zapisz wynik w gramach i w takiej samej precyzji jak w odpowiedziach.

Dla tej recepty po podstawieniu masy mocznika z recepty otrzymuje się 9,0 g wody. To oznacza, że tyle wody należy odważyć/odmierzyć (w praktyce w recepturze często odważa się masę), aby najpierw przygotować roztwór mocznika, a następnie wprowadzić go do podłoża maści.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości typu 0,6 g lub 0,9 g zwykle wynikają z pomylenia rzędu wielkości albo nieprawidłowego zastosowania współczynnika 1,5 (np. dzielenia zamiast mnożenia).
  • Wynik 6,0 g sugeruje pominięcie współczynnika 1,5 i przepisanie samej masy mocznika jako masy wody, co jest częstym błędem rutynowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Skoro współczynnik wynosi 1,5, to masa wody musi być większa niż masa mocznika. Jeśli wychodzi mniejsza, najpewniej odwrócono działanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najczęściej stosunek masowy: na 1 część (np. 1 g) substancji przypada 1,5 części (1,5 g) rozpuszczalnika. W zadaniach egzaminacyjnych oznacza to prosty wzór: m(wody) = 1,5 × m(substancji).
Odczytaj masę mocznika z recepty, a następnie pomnóż ją przez 1,5. Otrzymasz masę wody potrzebną do rozpuszczenia. Kontrola: wynik powinien być większy niż masa mocznika, bo współczynnik jest większy od 1.
Bo część składników (np. mocznik) wprowadza się do maści jako roztwór. Osobne wyliczenie wody ogranicza błędy technologiczne: wpływa na jednorodność, konsystencję oraz prawidłowe rozproszenie składnika w podłożu.
Wykonaj kontrolę sensu wyniku. Jeśli w zadaniu jest współczynnik 1,5, masa wody nie powinna wyjść mniejsza niż masa substancji. Zbyt małe liczby zwykle oznaczają odwrócenie działania (dzielenie zamiast mnożenia) lub pomylenie przecinka.
Najczęściej: pomylenie, do czego odnosi się współczynnik (woda vs. substancja), odwrócenie proporcji, nieuważne przepisanie masy z recepty oraz brak sprawdzenia jednostek. Pomaga zapis wzoru i krótka kontrola: czy wynik ma właściwy rząd wielkości.
W zadaniach egzaminacyjnych i recepturze najczęściej chodzi o masę (g:g), bo składniki waży się na wadze. Jeśli miałoby chodzić o objętość, zwykle byłoby to wyraźnie zaznaczone. Gdy masz wątpliwość, trzymaj się zapisu w poleceniu.
Gdy technologia sporządzania zakłada rozpuszczenie w niewielkiej ilości wody, aby uzyskać lepszą jednorodność i uniknąć wyczuwalnych kryształów. W praktyce decyzja zależy od składu, podłoża i stężenia, ale na egzaminie kluczowe jest wykonanie obliczenia zgodnie z poleceniem.
Zrób kontrolę proporcji: jeśli jest 1:1,5, to woda = 1,5 × mocznik, więc musi wyjść więcej wody niż mocznika. Dodatkowo porównaj z odpowiedziami: liczba powinna pasować do typowej precyzji (np. z jednym miejscem po przecinku).
Bo 6,0 g wygląda jak "zapisana w recepcie" liczba i łatwo ją bezrefleksyjnie przepisać jako wynik. To błąd rutyny: pomija się współczynnik 1,5 i nie wykonuje mnożenia. Zawsze zapisuj wzór, nawet jeśli obliczenie jest proste.
Ćwicz schematy: procenty, proporcje, przeliczenia mas i objętości oraz kontrolę sensu wyniku. Rób notatkę: "co jest dane, co jest szukane, jaki wzór". Warto też trenować uważne odczytywanie składu recepty z tabeli lub ilustracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Stosunek 1:1,5 oznacza, że na 1 część masy mocznika przypada 1,5 części masy wody.Aby obliczyć potrzebną ilość wody, mnoży się masę mocznika z recepty przez 1,5."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z receptury aptecznej (dział: maści i roztwory składników)
  • Zbiory zadań rachunkowych dla technika farmaceutycznego (proporcje, przeliczenia mas)
  • Notatki własne: schemat "woda = współczynnik × masa substancji" z przykładami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego