KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Oblicz koszt eksploatacji przyczepy transportowej o ładowności 5 t używanej do przewozu 45 t buraków cukrowych, jeżeli odległość punktu skupu od plantacji wynosi 20 km. Koszt jednostkowy użytkowania przyczep transportowych wynosi 1,50 zł/tonokilometr.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tonokilometr to iloczyn masy przewiezionego ładunku i odległości przewozu. Dla 45 t i 20 km otrzymujemy 45 × 20 = 900 tkm. Koszt eksploatacji wynosi więc 900 tkm × 1,50 zł/tkm = 1 350,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano koszt jednostkowy użytkowania przyczepy w przeliczeniu na tonokilometr (tkm). Tonokilometr jest jednostką pracy przewozowej i oznacza przewiezienie 1 t ładunku na odległość 1 km. Dlatego całkowitą pracę przewozową liczymy jako:

tkm = masa ładunku [t] × odległość [km]

Tu masa przewożonych buraków cukrowych wynosi 45 t, a odległość punktu skupu od plantacji 20 km, więc:

tkm = 45 × 20 = 900 tkm

Następnie mnożymy pracę przewozową przez stawkę 1,50 zł/tkm:

koszt = 900 × 1,50 = 1 350,00 zł

Dlaczego pozostałe wyniki mogą się pojawiać?

  • 540,00 zł zwykle wynika z pominięcia części ładunku albo błędnego użycia ładowności 5 t jako masy całkowitej.
  • 270,00 zł pojawia się, gdy ktoś pomyli stawkę lub wykona obliczenia dla zbyt małej liczby tonokilometrów (np. tylko 180 tkm).
  • 2 700,00 zł może wyjść przy założeniu, że trzeba liczyć przejazd "tam i z powrotem" (czyli 40 km). W praktyce sposób rozliczania zależy od przyjętych zasad (czy liczy się kurs powrotny), dlatego na egzaminie kluczowe jest trzymanie się typowej interpretacji podanej odległości jako trasy przewozu w jedną stronę, jeśli nie zaznaczono inaczej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest stawka w zł/tkm, najpierw zawsze oblicz tkm jako t × km, a dopiero potem policz koszt przez mnożenie przez stawkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej: 1 tkm = przewóz 1 t ładunku na 1 km. W rolnictwie pozwala porównywać koszty transportu różnych mas ładunku na różnych dystansach, np. dowóz buraków, zboża czy kiszonki.
Najpierw liczysz pracę przewozową: tkm = tony × kilometry. Potem koszt: koszt = tkm × stawka. To szybki schemat do zadań egzaminacyjnych, o ile treść nie każe doliczać dodatkowych opłat lub kursu powrotnego.
Ładowność bywa podawana, bo w praktyce wpływa na liczbę kursów i organizację pracy. Jeśli jednak zadanie rozlicza koszt w zł/tkm i podaje łączną masę 45 t, to do kosztu wystarcza masa całkowita i odległość (tkm nie wymaga liczenia kursów).
Zależy od zasad rozliczania. W wielu zadaniach szkolnych odległość traktuje się jako trasę przewozu ładunku w jedną stronę. Jeśli jednak w opisie pojawia się "tam i z powrotem" lub "długość kursu", wtedy dystans może być podwojony. Trzeba uważnie czytać treść.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego czynnika (liczenie tylko ton albo tylko kilometrów), pomylenie odległości (jedna strona vs. powrót) oraz niepotrzebne wciąganie ładowności do wzoru, mimo że podano łączną masę do przewozu.
Wykonaj szybkie oszacowanie: 45 t na 20 km to 900 tkm. Stawka 1,50 zł/tkm oznacza ok. 1,5 zł za "jednostkę pracy", więc koszt powinien być w okolicach 900–1400 zł. Jeśli wychodzi kilkadziesiąt zł lub kilkanaście tysięcy, prawdopodobnie jest błąd.
Jeśli zadanie wymaga kursów, liczysz: liczba kursów = masa całkowita / ładowność, zwykle z zaokrągleniem w górę do pełnego kursu. Dopiero potem możesz liczyć czas pracy, zużycie paliwa lub inne koszty zależne od liczby przejazdów.
Większa ładowność zwykle zmniejsza liczbę kursów, co może obniżyć koszty czasu pracy, paliwa i zużycia. Jednak w rozliczeniu czysto "zł/tkm" koszt może pozostać podobny, bo zależy od łącznej masy i odległości. W praktyce liczą się też straty czasu na załadunek i dojazdy.
Aby policzyć koszt kursu, potrzebujesz masy w jednym kursie i dystansu kursu. Liczysz: koszt kursu = (t w kursie × km) × stawka. Jeśli kurs jest pełny (np. 5 t) i dystans 20 km, to koszt kursu wyniesie 5 × 20 × 1,50.
Ćwicz stałe schematy: tkm, zużycie paliwa na 100 km, koszt jednostkowy, amortyzacja i czas pracy. Rób notatkę z jednostkami przy każdym kroku. Na egzaminie najwięcej punktów tracą osoby, które źle interpretują dane (np. dystans) albo mieszają jednostki.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tonokilometr to iloczyn masy przewiezionego ładunku i odległości przewozu.

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego