KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 39.
Oblicz masę surowców niezbędną do wyprodukowania 660 kg kaszanki wyborowej jęczmiennej przy wydajności 132%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 132% oznacza, że 100 kg surowców daje 132 kg wyrobu gotowego. Aby uzyskać 660 kg kaszanki, masę surowców oblicza się jako 660 / 1,32 = 500 kg. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia dzielenia z mnożeniem lub błędnego zapisu procentu. W zadaniach pamiętaj o zamianie % na ułamek.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność w ujęciu produkcyjnym najczęściej rozumie się jako stosunek masy wyrobu gotowego do masy użytych surowców, wyrażony w procentach. Jeśli wydajność wynosi 132%, to oznacza, że z 1 kg surowców otrzymuje się 1,32 kg wyrobu gotowego (bo 132% = 1,32 w zapisie współczynnika).

W zadaniu podano masę wyrobu gotowego: 660 kg. Szukamy masy surowców, więc trzeba odwrócić zależność i wykonać dzielenie:

masa surowców = masa wyrobu / współczynnik wydajności

Po podstawieniu: 660 / 1,32 = 500 kg.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Wartości bardzo małe (np. 50,00 kg lub 87,12 kg) zwykle wynikają z błędnej zamiany procentu na ułamek (np. potraktowania 132% jako 0,132) albo z wykonania niepoprawnego działania pośredniego.
  • Wartość większa od 660 kg (np. 871,20 kg) sugeruje mechaniczne mnożenie 660 przez 1,32. To byłoby właściwe, gdyby obliczano masę wyrobu z masy surowców, a nie odwrotnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Przy wydajności > 100% masa surowców powinna być mniejsza niż masa wyrobu gotowego, bo produkt "zyskuje" masę (np. przez dodatek wody, kaszy, składników wiążących).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydajność 132% oznacza, że masa wyrobu gotowego stanowi 132% masy surowców. W praktyce: z 1 kg surowców otrzymujesz 1,32 kg produktu. Taki wynik bywa możliwy np. dzięki udziałowi wody, kaszy, przypraw i składników wiążących w recepturze.
Wydajność w % zamień na współczynnik dziesiętny przez podzielenie przez 100. Przykład: 132% → 132/100 = 1,32. Ten współczynnik podstawiasz do wzorów, aby policzyć masę surowców lub masę wyrobu, zależnie od treści zadania.
Gdy wydajność liczona jest jako (wyrób/surowce)·100%, to masę surowców obliczasz ze wzoru: surowce = wyrób / (wydajność/100). Czyli dzielisz masę wyrobu przez współczynnik wydajności. To typowy rachunek w planowaniu partii produkcyjnych.
Wydajność > 100% oznacza, że wyrób gotowy ma większą masę niż suma "bazowych" surowców mięsnych, bo w procesie uwzględnia się także składniki zwiększające masę (np. kasza, woda, dodatki). Dlatego, licząc wstecz od produktu, masa surowców wychodzi mniejsza.
Najczęściej myli się kierunek działania (mnożenie zamiast dzielenia), błędnie zapisuje procent (132% jako 0,132 albo 132), albo nie sprawdza sensu wyniku. Pomaga szybka kontrola: przy 132% surowce muszą wyjść mniejsze niż masa wyrobu.
Tak. Możesz wykonać kontrolę przez podstawienie: jeśli obliczyłeś masę surowców, sprawdź, czy (wyrób/surowce)·100% daje zadaną wydajność. Dla poprawnego wyniku powinno wyjść 132%. Taka weryfikacja zmniejsza ryzyko błędu rachunkowego.
Bilans masy to porównanie masy wejściowej (surowce, dodatki) z masą wyjściową (wyrób, straty, ubytki). Wydajność jest jednym z praktycznych wskaźników bilansu: pokazuje, jaka część masy wejścia "przechodzi" do wyrobu gotowego w danym procesie.
Wydajność poniżej 100% pojawia się, gdy w procesie występują ubytki masy, np. przez odparowanie wody, wytapianie tłuszczu, ściekanie, obróbkę cieplną lub obieranie. Wtedy masa wyrobu jest mniejsza niż masa surowców i w obliczeniach wynik dla surowców bywa większy.
Zależy, czego szukasz. Jeśli liczysz wyrób z podanych surowców, zwykle mnożysz przez współczynnik wydajności. Jeśli liczysz surowce do uzyskania podanej masy wyrobu, zwykle dzielisz. Zawsze zrób test sensu: przy 132% surowce < wyrób.
Ćwicz schemat: zamiana % na współczynnik, dobór działania (dziel/mnóż) i kontrola sensu wyniku. Warto rozwiązać serię krótkich zadań na różne przypadki (wydajność >100% i <100%), a po każdym zadaniu wykonać sprawdzenie przez wyliczenie wydajności z otrzymanych mas.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność 132% oznacza, że 100 kg surowców daje 132 kg wyrobu gotowego."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydajno%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01
  • https://mfiles.pl/pl/index.php/Wydajność - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Notatki z technologii mięsa: definicje wydajności, ubytki, straty
  • Zadania rachunkowe z bilansu masy w przetwórstwie żywności (arkusze ćwiczeń)
  • Materiały szkolne z obliczeń technologicznych (procenty, wydajność, receptury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego