KWALIFIKACJA SPC1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Oblicz na podstawie receptury, ile należy odważyć mąki i cukru, aby sporządzić 20 kg ciasta drożdżowego.
Ilustracja przedstawia tabelę z recepturą na ciasto drożdżowe, co jest związane z egzaminem zawodowym dla cukiernika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby otrzymać 20 kg ciasta drożdżowego, składniki z receptury należy przeliczyć proporcjonalnie do docelowej masy. Następnie wylicza się masę mąki i masę cukru zgodnie z udziałem tych surowców w recepturze i podaje wynik w kilogramach z właściwym zaokrągleniem.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach recepturowych kluczowe jest skalowanie składników do wymaganej wielkości produkcji. Oznacza to, że nie zmieniamy proporcji technologicznych, tylko przeliczamy je na nową, zadaną masę partii ciasta (tu: 20 kg).

Najpierw trzeba jednoznacznie odczytać recepturę (np. z tabeli): czy podaje ona ilości na określoną porcję, czy udziały procentowe. Następnie stosuje się zasadę proporcji: nowa ilość składnika = (udział składnika w recepturze) × (docelowa masa ciasta) albo, gdy receptura jest na inną masę bazową, mnoży się przez współczynnik skali (20 kg / masa bazowa).

Odpowiedź "10,80 kg mąki, 2,10 kg cukru" jest poprawna, bo odpowiada przeliczeniu receptury dokładnie na 20 kg i zachowuje właściwe proporcje między mąką i cukrem wynikające z danych wejściowych.

Pozostałe propozycje są typowymi skutkami błędów rachunkowych:

  • "5,40 kg mąki, 1,05 kg cukru" wskazuje na przeliczenie na połowę wymaganej partii (zastosowanie zbyt małego współczynnika skali).
  • "10,46 kg mąki, 1,05 kg cukru" sugeruje niespójne skalowanie: mąka i cukier zostały przeliczone różnymi współczynnikami albo jeden składnik przepisano bez pełnego przeliczenia.
  • "3,56 kg mąki, 0,50 kg cukru" wygląda jak użycie niewłaściwej podstawy (np. pomylenie porcji, błędna interpretacja tabeli lub pomylenie jednostek).

Na egzaminie warto wykonać kontrolę wyniku: sprawdzić, czy proporcja cukru do mąki jest zgodna z recepturą oraz czy uzyskane ilości mają sens w odniesieniu do łącznej masy partii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się skalowanie proporcjonalne: wyznaczasz współczynnik k = masa docelowa / masa z receptury, a potem mnożysz każdą ilość surowca przez k. Dzięki temu zachowujesz proporcje technologiczne i jakość ciasta.
Oznacza, że kluczowe dane (ilości lub udziały mąki, cukru itd.) są podane w recepturze, często w tabeli lub na załączniku. Bez tych danych nie da się policzyć wyniku, bo zadanie sprawdza umiejętność przeliczeń, a nie zgadywania proporcji.
W produkcji cukierniczej większe partie surowców planuje się masowo (kg), bo tak pracują magazyny i wydawki. Jednocześnie łatwiej kontrolować zgodność z zapotrzebowaniem. W praktyce można liczyć w gramach, ale wynik końcowy zwykle podaje się w kg.
Najczęstsze to: użycie złej masy bazowej (np. receptura na 10 kg zamiast na 20 kg), pomieszanie jednostek g/kg, przeliczenie tylko jednego składnika, oraz błędne traktowanie procentów jak kilogramów. Pomaga zapisanie współczynnika skali i kontrola proporcji.
W zadaniach recepturowych najczęściej chodzi o masę ciasta surowego po wyrobieniu, bo do niej odnosi się odważanie surowców. Jeśli autor chce masę po wypieku, powinno to być doprecyzowane (np. z uwzględnieniem ubytku wypiekowego).
Zrób kontrolę logiczną: porównaj stosunek cukru do mąki z recepturą (powinien być taki sam po przeliczeniu). Sprawdź też, czy wartości nie są podejrzanie "połową" lub "ćwiartką" oczekiwanej partii, co wskazuje na zły współczynnik skali.
Trzeba wiedzieć, do czego odnosi się procent (np. do masy ciasta lub do masy mąki w procentach piekarskich). Gdy procent jest od masy ciasta: cukier = % × 20 kg. Gdy od mąki: najpierw liczysz mąkę, potem cukier jako % mąki.
Najszybciej: wyznacz współczynnik skali (docelowa masa / masa z receptury) i zapisuj wyniki w jednej jednostce. Unikaj przeskakiwania między g i kg w trakcie. Na końcu zaokrąglij w sposób zgodny z praktyką odważania surowców w pracowni.
Tak, ale rozsądnie. W produkcji mąkę i cukier często waży się z dokładnością do 0,01–0,1 kg zależnie od wielkości partii i wyposażenia. Na egzaminie nie należy jednak "ucinać" zbyt wcześnie — najpierw policz dokładnie, a dopiero wynik końcowy zaokrąglij.
Najważniejsze są: ilości mąki i cukru w porcji bazowej albo ich udziały (procenty), oraz informacja, do jakiej masy odnosi się receptura (np. na 10 kg ciasta, na 100 sztuk, w % piekarskich). Bez tego nie da się ustalić prawidłowego przelicznika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Aby otrzymać 20 kg ciasta drożdżowego, składniki z receptury należy przeliczyć proporcjonalnie do docelowej masy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii ciast drożdżowych (receptury i przeliczenia)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania receptur (skala produkcji)
  • Podstawy towaroznawstwa surowców cukierniczych (rola mąki i cukru w cieście)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego