W takich zadaniach stosuje się odsetki proste, naliczane proporcjonalnie do czasu trwania zaległości. Oprocentowanie jest podane w skali roku, więc trzeba je przeliczyć na część roku odpowiadającą liczbie dni.
Krok 1: policz odsetki za cały rok
8% rocznie oznacza 0,08 w zapisie dziesiętnym.
5000 zł × 0,08 = 400 zł. To byłaby kwota odsetek, gdyby zaległość trwała pełny rok.
Krok 2: przelicz na 30 dni
Przyjmujemy standardowy rok obrachunkowy 365 dni (jeżeli zadanie nie podaje inaczej).
Odsetki za 30 dni = 400 zł × 30/365 = 12000/365 ≈ 32,8767 zł.
Krok 3: zaokrąglenie
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej podaje się wynik w pełnych złotych, więc 32,88 zł zaokrąglamy do 33 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?
- 100 zł sugeruje liczenie "zbyt dużej" części roku (np. błędne przyjęcie, że 30 dni to 1/4 roku lub pomyłkę w dzieleniu), przez co odsetki są zawyżone.
- 50 zł często wynika z błędnej intuicji, że 30 dni to około 1/8 roku, ale bez dokładnego przeliczenia 30/365, albo z niepoprawnego zaokrąglenia w trakcie obliczeń.
- 80 zł może być skutkiem pomylenia 8% z 0,8%/8‰ albo użycia niewłaściwego mianownika (np. 150 dni zamiast 365) – w każdym przypadku brak jest poprawnej proporcji czasu.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj schemat: odsetki = kwota × stopa × dni/365. Dzięki temu minimalizujesz ryzyko pomylenia skali rocznej z dzienną oraz łatwiej kontrolujesz, czy wynik ma sens (tu: 30 dni to ok. 8,2% roku, więc od 400 zł wyjdzie ok. 33 zł).