KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Oblicz średnicę D krążka blachy, z którego ma zostać wykonana wytłoczka o średnicy d = 80 mm, jeżeli D=1,3d.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z podanej zależności: D = 1,3d. Po podstawieniu d = 80 mm otrzymujemy D = 1,3 · 80 = 104 mm. Pozostałe odpowiedzi wynikają z użycia innego współczynnika, błędnego przestawienia przecinka lub niewłaściwego zaokrąglenia działania.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie podaje wprost zależność między średnicą krążka blachy a średnicą wytłoczki: D = 1,3d. Oznacza to, że średnica krążka jest o 30% większa od średnicy wytłoczki.

Krok 1: podstawienie danych
Wiemy, że d = 80 mm, więc:
D = 1,3 · 80 mm

Krok 2: wykonanie mnożenia
1,3 · 80 = 104, ponieważ 13 · 8 = 104, a następnie uwzględniamy przesunięcie przecinka (1,3 to 13/10).

Wniosek
Średnica krążka blachy wynosi 104 mm.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 94 mm – to typowy skutek użycia zbyt małego mnożnika (np. 1,175 zamiast 1,3) albo błędnego zaokrąglenia "w dół" bez liczenia.
  • 83 mm – wynik zaniżony, który często pojawia się przy pomyleniu operacji (np. 80·1,03) albo przy błędzie w zapisie/odczycie współczynnika.
  • 133 mm – wynik zawyżony, który może wynikać z zastosowania większego mnożnika (np. 1,66) lub z błędnego mnożenia/zaokrąglania.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z prostą proporcją warto szybko ocenić, czy wynik ma sens: skoro 1,3 > 1, to D musi być większe niż 80 mm, ale nie drastycznie większe (np. nie 160 mm). Taka kontrola ogranicza błędy rachunkowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podstaw wartość d do wzoru i wykonaj mnożenie: D = 1,3 · d. Jeśli d jest w mm, to D również wyjdzie w mm. To klasyczne zadanie na proporcję i działanie na liczbach dziesiętnych.
Ponieważ współczynnik 1,3 jest większy od 1. Mnożenie przez liczbę większą od 1 zawsze zwiększa wartość. To szybki sposób kontroli sensowności wyniku bez wnikania w szczegóły technologiczne.
Oznacza zależność proporcjonalną: D jest równe 1,3 razy d. W praktyce to informacja, że jeden wymiar (D) jest powiększony o 30% względem drugiego (d), zgodnie z przyjętą regułą w zadaniu.
Możesz policzyć 13 · 8 = 104, a potem uwzględnić, że 1,3 = 13/10, więc wynik nie jest 1040, tylko 104. To ogranicza typowy błąd z przestawieniem przecinka.
Nie. Współczynnik 1,3 jest bez jednostki, więc mnożenie nie zmienia jednostki. Jeśli d jest w mm, to D również będzie w mm. Zmiana jednostki wymagałaby osobnego przeliczenia.
Najczęściej myli się działanie (dodawanie zamiast mnożenia), źle przesuwa przecinek w mnożeniu przez liczbę dziesiętną albo przepisuje dane (np. 80 jako 8/800). Pomaga krótka kontrola: gdy k>1, wynik musi być większy od d.
Krążek blachy to wycięty z arkusza, zwykle okrągły element wsadowy, z którego wykonuje się wytłoczkę w operacjach obróbki plastycznej. Wymiary krążka (np. średnica) dobiera się tak, by zapewnić wymagany kształt po uformowaniu.
Wytłoczka to detal ukształtowany z blachy (np. w procesie tłoczenia). Średnica d jest jednym z podstawowych wymiarów kontrolnych, który opisuje gotowy wyrób. Na jej podstawie można w zadaniach wyznaczać wymiary materiału wsadowego.
Gdy przyjmuje się uproszczoną zależność między wymiarami wsadu a wyrobu (np. w ćwiczeniach, normatywach zakładowych lub tabelach technologicznych). Taki współczynnik uwzględnia zapas materiału wymagany do uformowania detalu zgodnie z założeniem zadania.
Zrób kontrolę logiczną: 30% z 80 mm to 24 mm, więc D powinno być około 80 + 24 = 104 mm. Jeśli wynik jest mniejszy niż 80 mm albo dużo większy niż 104 mm, to prawdopodobnie pojawił się błąd w działaniu lub w przecinku.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korzystamy z podanej zależności: D = 1,3d.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Milimetr" https://pl.wikipedia.org/wiki/Milimetr - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy matematyki technicznej: działania na liczbach dziesiętnych i jednostkach
  • Materiały szkolne z obróbki plastycznej blach: pojęcia krążka, wytłoczki, wymiarowania
  • Zestawy zadań rachunkowych związanych z przygotowaniem wsadu do operacji technologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego