KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Oblicz stopień wykorzystania przepustowości infrastruktury transportowej, która wynosi 3 750 pojazdów na godzinę, jeżeli w ciągu doby daną trasą przejechały pojazdy wg zestawienia w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi liczby pojazdów, które przejechały daną trasą w ciągu doby.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień wykorzystania przepustowości liczy się jako iloraz rzeczywistego ruchu do maksymalnej liczby pojazdów możliwej do obsłużenia w tym czasie: (liczba pojazdów z tabeli dla całej doby) / (3750 poj./h × 24 h) × 100%. Otrzymany wynik daje 80%.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień wykorzystania przepustowości (często zapisywany jako wskaźnik v/c) mówi, jaką część dostępnej zdolności przewozowej infrastruktury rzeczywiście wykorzystano w danym okresie. W tym zadaniu przepustowość podano w jednostkach pojazdów na godzinę: 3750 poj./h, a dane z tabeli dotyczą całej doby.

Aby porównać wartości w tych samych jednostkach czasu, trzeba przeliczyć przepustowość godzinową na dobową:

Przepustowość dobowa = 3750 poj./h × 24 h = 90 000 poj./dobę.

Następnie z tabeli należy zsumować wszystkie pojazdy, które przejechały trasą w ciągu doby (czyli uzyskać ruch dobowy). Wskaźnik wykorzystania liczymy wzorem:

Wykorzystanie [%] = (ruch dobowy / przepustowość dobowa) × 100%.

Jeżeli z tabeli po zsumowaniu wychodzi ruch dobowy równy 72 000 pojazdów, to:

72 000 / 90 000 = 0,8, a po zamianie na procenty: 0,8 × 100% = 80%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 70% zwykle wynika z błędu w sumowaniu tabeli (pominięta część ruchu) albo z błędnego zaokrąglenia.
  • 60% często pojawia się, gdy ktoś myli okresy (np. traktuje dane dobowe jak 16-godzinne lub błędnie interpretuje, że analizujemy tylko część doby).
  • 90% bywa efektem przeszacowania ruchu (np. podwójnego zliczenia pozycji w tabeli) albo pomylenia przepustowości dla jednego kierunku z przepustowością całej trasy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki (h vs doba) i dopiero potem licz procent. Najczęstszy błąd to dzielenie wartości dobowej przez 3750 bez mnożenia przez 24.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: wykorzystanie [%] = (ruch rzeczywisty / przepustowość) × 100%. Kluczowe jest ujednolicenie czasu: jeśli ruch masz w skali doby, a przepustowość w poj./h, to najpierw policz przepustowość dobową (× 24), dopiero potem licz procent.
Ponieważ 3750 poj./h dotyczy jednej godziny, a tabela opisuje przejazdy w ciągu doby. Żeby porównać te wielkości, musisz mieć je w tym samym horyzoncie czasu. Przepustowość dobowa to maksymalna liczba pojazdów w 24 h: 3750 × 24.
Przepustowość to maksymalna liczba pojazdów, jaką dany odcinek drogi/trasę można obsłużyć w określonym czasie przy danych warunkach (np. poj./h). W praktyce logistycznej pomaga ocenić, czy trasa do magazynu ma rezerwę, czy jest bliska przeciążenia.
Wskaźnik v/c (volume/capacity) to stosunek natężenia ruchu do przepustowości. Gdy rośnie w kierunku 1, trasa jest coraz bardziej obciążona, a ryzyko opóźnień rośnie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przeliczasz go na procenty.
Najczęściej spotkasz: poj./h (godzinowo) i poj./dobę (dobowo). Czasem pojawiają się też poj./min lub poj./zmianę. Zawsze dopasuj jednostki przed obliczeniem procentów, bo inaczej wynik będzie zaniżony lub zawyżony.
Typowe błędy to: brak przeliczenia doby na 24 h, pomyłka w sumowaniu tabeli (opuszczony wiersz/kolumna), zostawienie wyniku jako 0,8 zamiast 80%, oraz pomylenie przepustowości dla jednego kierunku z przepustowością całej trasy. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
Tak. Wartość 0,8 to ułamek (część całości). Aby zamienić ją na procenty, mnożysz przez 100%. Dlatego 0,8 × 100% = 80%. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy odpowiedzi są podane jako ułamki czy jako wartości procentowe.
Gdy planujesz okna czasowe dostaw/odbiorów i oceniasz ryzyko korków na dojazdach do magazynu. Wysokie wykorzystanie przepustowości oznacza mniejszą rezerwę na zdarzenia losowe (wypadki, roboty drogowe), co wpływa na terminowość transportu i poziom obsługi klienta.
Najpierw upewnij się, czy tabela podaje podział na godziny, kierunki lub typy pojazdów. Sumuj konsekwentnie wszystkie pozycje dotyczące doby (bez podwójnego liczenia). Dobrą praktyką jest policzenie sum częściowych (np. co 6 godzin) i porównanie, czy rzędy wielkości są realistyczne.
Dystraktory często odpowiadają typowym pomyłkom rachunkowym: 60% bywa wynikiem niepełnego zsumowania albo złego okresu czasu, a 90% z podwójnego zliczenia lub błędnego założenia o przepustowości. Jeśli po przeliczeniu na dobę wychodzi ułamek około 0,8, wybierasz 80%.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Transportation Research Board, Highway Capacity Manual (HCM), opis wskaźnika v/c oraz pojęcia capacity/volume (wydanie aktualne wg TRB) – https://www.trb.org/Main/Blurbs/175169.aspx (dostęp: 2026-03-01)
  • PIARC (World Road Association), materiały dot. capacity i poziomów obsługi ruchu – https://www.piarc.org/en/order-library/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podstawy inżynierii transportu (rozdziały o natężeniu ruchu i przepustowości)
  • Materiały dydaktyczne z logistyki transportu: wskaźniki wykorzystania zasobów
  • Zadania rachunkowe: procenty, jednostki czasu, praca z tabelą danych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego