KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 28.
Oblicz wartość wskaźnika PUWz u dorosłego pacjenta, u którego stwierdzono:
- 2 zęby z próchnicą na powierzchni wargowej,
- 2 zęby z próchnicą na powierzchni zgryzowo-dystalnej,
- 2 zęby z niedorozwojem szkliwa,
- 1 ząb usunięty,
- 2 zęby z amalgamatem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PUWz to suma liczby zębów: z próchnicą (P), usuniętych (U) i wypełnionych (W), liczonych na poziomie zęba, nie powierzchni. W opisie: 4 zęby z próchnicą (2 wargowe + 2 zgryzowo-dystalne), 1 ząb usunięty i 2 zęby wypełnione amalgamatem. Niedorozwój szkliwa nie wchodzi do PUW. Razem 4+1+2=7.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik PUWz (analogiczny do powszechnie stosowanego DMFT) opisuje doświadczenie próchnicy na poziomie zębów. Składa się z trzech składowych:

  • P – liczba zębów z aktywną próchnicą,
  • U – liczba zębów usuniętych (w praktyce wskaźnika: z powodu próchnicy),
  • W – liczba zębów z wypełnieniem (np. amalgamatowym), świadcząca o przebytym leczeniu próchnicy.

Kluczowe w obliczaniu PUWz jest to, że liczymy zęby, a nie powierzchnie. Oznacza to, że informacja o tym, czy próchnica jest na powierzchni wargowej czy zgryzowo-dystalnej, ma znaczenie kliniczne, ale w samym PUWz każdy taki przypadek zwiększa wynik o jeden ząb, o ile dotyczy innego zęba.

Dla podanego pacjenta:

  • "2 zęby z próchnicą na powierzchni wargowej" → 2 do składowej P,
  • "2 zęby z próchnicą na powierzchni zgryzowo-dystalnej" → kolejne 2 do składowej P (łącznie P=4),
  • "1 ząb usunięty" → 1 do składowej U,
  • "2 zęby z amalgamatem" → 2 do składowej W.

Pozycja "2 zęby z niedorozwojem szkliwa" nie powinna być doliczana do PUWz, ponieważ jest to wada rozwojowa tkanek twardych, a nie kategoria próchnicy, braków poekstrakcyjnych czy wypełnień.

Sumujemy więc: PUWz = P + U + W = 4 + 1 + 2 = 7.

Dlaczego pozostałe wyniki są nieprawidłowe? Wynik "3" zwykle wynika z pominięcia części danych (np. nieuwzględnienia wypełnień albo usunięcia). Wynik "9" najczęściej jest skutkiem błędnego dodania niedorozwoju szkliwa do wskaźnika. Wynik "11" wskazuje na liczenie powierzchni zamiast zębów lub na mechaniczne zsumowanie wszystkich liczb z opisu bez selekcji informacji zgodnie z definicją PUWz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWz to wskaźnik opisujący doświadczenie próchnicy na poziomie zębów: z próchnicą (P), usuniętych (U) i wypełnionych (W). Służy do oceny stanu uzębienia pacjenta, monitorowania postępów profilaktyki oraz porównań w badaniach populacyjnych.
W PUWz standardowo liczy się zęby, a nie powierzchnie. Informacja o tym, na jakiej powierzchni jest ubytek, nie zwiększa liczby punktów, jeśli dotyczy tego samego zęba. Błąd "powierzchnie zamiast zębów" jest jedną z najczęstszych pomyłek.
Niedorozwój szkliwa jest wadą rozwojową, a PUWz ma opisywać skutki próchnicy: obecność zmian próchnicowych, usunięcia oraz wypełnienia. Włączanie wad rozwojowych zawyża wynik i miesza dwie różne kategorie problemów klinicznych.
Tak, ząb z wypełnieniem (np. amalgamatem) zwykle zwiększa składową W, bo świadczy o przebytym leczeniu ubytku. W praktyce egzaminacyjnej traktuje się to jako "ząb wypełniony", czyli element PUWz.
Najpierw ustal, ile różnych zębów ma próchnicę (to składowa P). Następnie dodaj liczbę zębów usuniętych (U) i wypełnionych (W). Nie sumuj "powierzchni" jako osobnych punktów, jeśli wskaźnik dotyczy zębów.
W klasycznym ujęciu wskaźnika "U" odnosi się do zębów usuniętych z powodu próchnicy. W zadaniach testowych często przyjmuje się, że podany "ząb usunięty" należy wliczyć do U, o ile nie podano innej przyczyny ekstrakcji.
Najczęstsze pomyłki to: (1) liczenie powierzchni zamiast zębów, (2) doliczanie stanów niebędących próchnicą (np. niedorozwoju szkliwa), (3) pomijanie wypełnień, (4) mechaniczne sumowanie wszystkich liczb z opisu.
PUWz dotyczy zębów (jeden ząb = maksymalnie 1 punkt w danej składowej), a wskaźnik powierzchniowy opisuje powierzchnie (jeden ząb może wnieść kilka punktów). W zadaniach trzeba sprawdzić, czy skrót odnosi się do zębów czy powierzchni.
Szybka kontrola: wynik powinien być równy sumie trzech grup: zęby z próchnicą + usunięte + wypełnione. Jeśli wyszło więcej niż liczba "opisanych zębów" albo doliczasz wady rozwojowe, to najpewniej użyto złej jednostki (powierzchnie) lub błędnie dobrano elementy do wskaźnika.
Najlepiej przećwiczyć kilka zestawów zadań: rozpoznawanie, co wchodzi do P/U/W, oraz liczenie na poziomie zęba. Pomaga robienie tabelki z trzema kolumnami (P, U, W) i dopisywanie tylko tych informacji z opisu, które pasują do definicji wskaźnika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "PUWz to suma liczby zębów: z próchnicą (P), usuniętych (U) i wypełnionych (W), liczonych na poziomie zęba, nie powierzchni."

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods", 5th edition, section on dental caries indices (DMFT/DMFS), 2013

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z profilaktyki stomatologicznej oraz epidemiologii próchnicy (działy o wskaźnikach PUW/DMFT)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące indeksów stomatologicznych (PUW/DMFT, DMFS) z ćwiczeniami rachunkowymi
  • WHO – metodyka badań zdrowia jamy ustnej (rozdziały o wskaźnikach próchnicy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego