KWALIFIKACJA EKA8 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 24.
Oblicz wysokość odsetek uzyskanych od zdeponowanej w banku kwoty w wysokości 5 000 zł, na 3-miesięcznej lokacie oprocentowanej 6,5% w skali roku, jeżeli podatek od zysków kapitałowych wynosi 19%.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki brutto dla 3 miesięcy to: 5 000 zł × 6,5% × (3/12) = 81,25 zł.
Następnie liczy się podatek 19% od odsetek: 81,25 zł × 0,19 = 15,44 zł (po zaokrągleniu do groszy).
Odsetki netto = 81,25 zł − 15,44 zł = 65,81 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W lokacie oprocentowanej "w skali roku" najpierw wyznacza się odsetki brutto, czyli zysk przed opodatkowaniem. Stopa 6,5% rocznie oznacza, że w ciągu 12 miesięcy kapitał zarabia 6,5% swojej wartości (przy prostym przeliczeniu proporcjonalnym do czasu).

Krok 1: odsetki brutto
Kapitał: 5 000 zł
Oprocentowanie roczne: 6,5% = 0,065
Czas: 3 miesiące, czyli 3/12 roku

Odsetki brutto = 5 000 × 0,065 × (3/12) = 5 000 × 0,065 × 0,25 = 81,25 zł.

Krok 2: podatek od zysków kapitałowych
Podatek 19% nalicza się od wypracowanych odsetek (zysku), a nie od wpłaconego kapitału.
Podatek = 81,25 × 0,19 = 15,4375 zł, co w praktyce zaokrągla się do 1 grosza: 15,44 zł.

Krok 3: odsetki netto
Odsetki netto = odsetki brutto − podatek = 81,25 − 15,44 = 65,81 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartość 81,25 zł odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzył tylko odsetki brutto i pominął podatek. Wyniki 162,50 zł i 325,00 zł zwykle biorą się z błędnego czasu (np. przyjęcia 6 miesięcy lub pełnego roku) albo z podwojenia/potrojeniu okresu. Kluczowe na egzaminie jest zachowanie kolejności: najpierw odsetki za właściwy czas, potem 19% podatku od odsetek, na końcu kwota netto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się proporcję czasu do roku: odsetki brutto = kapitał × stopa roczna × (liczba miesięcy/12). Dla 3 miesięcy mnożysz przez 3/12. To daje zysk przed podatkiem i dopiero od niego liczysz potrącenia.
Bo oprocentowanie podane jest w skali roku. Aby policzyć zysk za krótszy okres, przelicza się czas na część roku. Trzy miesiące to 3 z 12 miesięcy, czyli 0,25 roku. Pominięcie tego kroku prowadzi do przeszacowania odsetek.
Odsetki brutto to zysk przed potrąceniami. Odsetki netto to kwota, którą realnie otrzymasz po pobraniu podatku od zysków kapitałowych. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle najpierw liczysz brutto, potem podatek i na końcu netto.
Podatek liczysz od naliczonych odsetek, a nie od kapitału: podatek = odsetki brutto × 0,19. Potem odejmujesz go od odsetek brutto, aby dostać odsetki netto. Ważne jest zaokrąglenie do 1 grosza.
W praktyce bankowej kwoty podaje się z dokładnością do 1 grosza. Najbezpieczniej na egzaminie zaokrąglić podatek do 2 miejsc po przecinku, a następnie odjąć go od odsetek brutto. Dzięki temu uzyskasz wynik zgodny z typowym schematem rozliczeń.
To ryzykowne podejście. Poprawny sens ekonomiczny jest taki, że 19% pobiera się od zysku, więc standardowo liczysz odsetki brutto, a potem podatek. "Obniżanie stopy" bywa równoważne tylko przy prostych założeniach, ale łatwo o błąd rachunkowy.
Najczęstsze to: pominięcie podatku (wynik brutto zamiast netto), przyjęcie złego czasu (np. 3 miesiące jako 1/3 zamiast 3/12), mylenie procentów z ułamkiem (6,5% jako 0,65) oraz nieprawidłowe zaokrąglenia do groszy.
Bo 81,25 zł to typowy wynik po pierwszym kroku, czyli odsetki brutto za 3 miesiące. Jeśli ktoś automatycznie kończy obliczenia na tym etapie lub nie zauważy informacji o podatku 19%, wybierze tę wartość zamiast prawidłowych odsetek netto.
Najpierw oszacuj odsetki brutto: 6,5% rocznie z 5 000 zł to ok. 325 zł w rok, więc w 3 miesiące ok. 1/4 tej kwoty, czyli ok. 81 zł. Netto musi być mniejsze o ok. 19% odsetek, więc ok. 66 zł. To pasuje do wyniku 65,81 zł.
Ćwicz schemat: czas → odsetki brutto → podatek → odsetki netto. Zrób serię zadań z różnymi okresami (1, 3, 6, 12 miesięcy) i różnymi stopami procentowymi. Zwracaj uwagę na zapis procentów oraz konsekwentne zaokrąglanie do 2 miejsc po przecinku.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Ministerstwo Finansów – Portal Podatkowy: informacje o opodatkowaniu zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki), https://www.podatki.gov.pl/ (należy przejść do sekcji dot. zysków kapitałowych) – dostęp 2026-03-02
  • Narodowy Bank Polski, Edukacja ekonomiczna – materiały o lokatach i oprocentowaniu (pojęcia: oprocentowanie, odsetki, lokata), https://www.nbp.pl/home.aspx?f=/edukacja/ – dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik/notes z rachunku procentowego (procenty, ułamki, zaokrąglenia)
  • Materiały edukacyjne banków o lokatach terminowych i naliczaniu odsetek
  • Strony informacyjne administracji skarbowej o podatku od zysków kapitałowych (stawka i zasady zaokrągleń w praktyce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego