KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 19.
Obszary zaznaczone przerywanymi liniami na mapie, wskazane strzałkami to
Ilustracja przedstawia mapę topograficzną, która jest używana w kontekście egzaminu zawodowego dla technika obsługi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szrafowanie w postaci regularnych, krótkich kresek wewnątrz obszaru (często w dolinach rzecznych) jest typowym znakiem umownym terenów bagiennych. Lasy i łąki mają inne wypełnienia/symbole (drzewostan, brak szrafowania).

Pełne wyjaśnienie:

Na mapach topograficznych i ogólnogeograficznych różne typy pokrycia terenu oznacza się znakami umownymi. W tym zadaniu strzałki wskazują pola ograniczone linią przerywaną, a wewnątrz tych pól występuje regularne szrafowanie krótkimi kreskami. Taki sposób wypełnienia jest charakterystyczny dla terenów bagiennych (mokradeł), czyli obszarów podmokłych, często związanych z dolinami rzek i okresowym zalewaniem.

Dlaczego to właśnie bagna? Po pierwsze, znak jest wyraźnie "inny" niż oznaczenia obszarów leśnych: lasy na mapach zwykle mają wypełnienie sugerujące drzewostan (cieniowanie/tekstura "drzew"), a nie równoległe krótkie kreski. Po drugie, lokalizacja w dolinach rzecznych wzmacnia interpretację: tam najczęściej występują podmokłości, rozlewiska i torfowiska, które na mapach trzeba odróżnić od suchych łąk.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Lasy iglaste – na mapach są oznaczane znakami odpowiadającymi zadrzewieniu, a nie szrafowaniem terenów podmokłych. Interpretacja "las" wynika zwykle z ogólnego skojarzenia regionu z puszczą, ale decyduje symbol.
  • Lasy liściaste – podobnie jak iglaste, mają inne znaki umowne związane z roślinnością drzewiastą. Krótkie, równoległe kreski w obrębie plamy nie są typowym oznaczeniem drzewostanu.
  • Łąki i pastwiska – mogą być przedstawiane jako jaśniejsze powierzchnie, czasem z delikatnymi symbolami roślinności, ale zwykle bez takiego szrafowania. Częsty błąd polega na utożsamieniu "zielonych/użytkowanych" terenów z podmokłościami bez sprawdzenia znaku.

W praktyce organizatora turystyki poprawne rozpoznanie bagien na mapie jest ważne przy planowaniu tras pieszych/rowerowych i ocenie bezpieczeństwa: podmokły teren może utrudnić przejście, wydłużyć czas, a nawet uniemożliwić realizację programu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza ono specyficzny typ powierzchni, który trzeba odczytać z legendy. W zadaniach tego typu regularne krótkie kreski wewnątrz obszaru są typowym znakiem terenów podmokłych/bagiennych, odróżnianym od lasów i łąk innym wypełnieniem.
Szukaj obszarów wypełnionych charakterystycznym wzorem (np. regularne krótkie kreski) i sprawdź ich opis w legendzie. Pomocna jest też lokalizacja: bagna często leżą w dolinach rzek, w pobliżu rozlewisk, starorzeczy lub gęstej sieci cieków.
W dolinach rzecznych poziom wód gruntowych jest zwykle wysoki, a teren bywa okresowo zalewany. Powoduje to stałe lub częste podmoknięcie gruntu. Na mapie taka zależność (bagna blisko rzek) jest logiczną wskazówką, ale zawsze kluczowy jest znak umowny.
Najczęstsze to: mylenie bagien z łąkami (bo oba mogą być "otwartą" przestrzenią), sugerowanie się nazwą regionu zamiast symbolem oraz ignorowanie legendy. Inny błąd to uznanie, że każde kreskowanie oznacza las lub cieniowanie terenu, co nie jest regułą.
Na wielu mapach rozróżnia się typy lasu inną teksturą lub symbolem sugerującym drzewostan. Zasady mogą się różnić zależnie od wydawcy i skali, dlatego zawsze należy odwołać się do legendy konkretnej mapy. Lasy nie są zwykle oznaczane szrafowaniem bagien.
Często tak, ale bywa on subtelny: jasne wypełnienie, delikatne symbole roślinności lub opis w legendzie. W praktyce łąki zwykle nie mają takiego regularnego szrafowania jak tereny bagienne. Kluczowe jest porównanie kilku obszarów na mapie i sprawdzenie legendy.
Legenda pozwala szybko przetłumaczyć symbole na realne warunki terenowe: gdzie jest las, otwarty teren, mokradła, drogi czy rzeki. Na egzaminie ogranicza to zgadywanie i pozwala uzasadnić wybór. W planowaniu imprezy turystycznej minimalizuje ryzyko złego doboru trasy.
Gdy teren jest grząski, występują rozlewiska lub wysoki poziom wody, a trasa nie ma obejść i kładek. Niebezpieczeństwo rośnie przy słabej widoczności i w grupach o zróżnicowanej sprawności. Dlatego organizator powinien identyfikować mokradła na mapie już na etapie projektu trasy.
Najpierw sprawdź, czy istnieje alternatywny przebieg po drogach, groblach lub wyżej położonych fragmentach terenu. Następnie oceń dostępność mostów/kładek i realny czas przejścia. W razie wątpliwości zaplanuj wariant awaryjny lub inną aktywność (np. odcinek kajakowy).
Pracuj z kilkoma mapami w różnych skalach i porównuj symbole z legendą. Rób krótkie testy: wskaż na mapie bagna, łąki, lasy, drogi i cieki wodne, a potem sprawdź w legendzie. Pomaga też analiza obszarów wokół rzek i jezior, gdzie podmokłości są częste.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Szrafowanie w postaci regularnych, krótkich kresek wewnątrz obszaru (często w dolinach rzecznych) jest typowym znakiem umownym terenów bagiennych."

Materiały:

  • Atlas lub mapa topograficzna z legendą znaków umownych do ćwiczeń rozpoznawania użytków terenu
  • Ćwiczenia praktyczne: porównywanie symboli lasu, łąk i bagien na różnych skalach map
  • Materiały szkolne z kartografii i orientacji w terenie dla organizatorów turystyki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego