KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
Ocenę przezimowania plantacji rzepaku dokonuje się na podstawie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ocenę przezimowania rzepaku wykonuje się, sprawdzając żywotność i uszkodzenia tkanek przy szyjce korzeniowej.
To miejsce dobrze pokazuje skutki mrozu i chorób po zimie. Termin ruszenia wegetacji czy wysokość pędu zależą od pogody i odmiany, więc nie są podstawowym kryterium przezimowania.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena przezimowania plantacji rzepaku ozimego ma odpowiedzieć na pytanie, ile roślin przeżyło zimę i w jakiej są kondycji. W praktyce kluczowe jest rozpoznanie, czy roślina ma zachowane, żywe tkanki przewodzące i merystemy oraz czy nie doszło do zgnilizn i pęknięć po mrozie. Dlatego jako podstawę oceny przyjmuje się stan szyjki korzeniowej (miejsce przejścia korzenia w część nadziemną), bo właśnie tam często ujawniają się uszkodzenia zimowe: przebarwienia, nekrozy, pęknięcia oraz objawy gnicia. Taka ocena jest bardziej "diagnostyczna" niż oglądanie samej części nadziemnej.

Odpowiedź "stanu szyjki korzeniowej" jest trafna, ponieważ szyjka jest newralgicznym elementem roślin ozimych: uszkodzenie jej tkanek może oznaczać utratę zdolności do transportu wody i asymilatów oraz zamieranie rośliny, nawet jeśli chwilowo widoczne są resztki liści. Dodatkowo stan szyjki łatwiej powiązać z realnym przeżyciem roślin, a nie tylko z tempem startu wiosennego.

  • Odpowiedź "terminu rozpoczęcia wegetacji roślin" jest błędna, bo ruszenie wegetacji silnie zależy od warunków pogodowych wiosną (temperatura, długość dnia) i może opóźniać się lub przyspieszać niezależnie od tego, czy rośliny zimę przetrwały bez strat. Rośliny żywe mogą startować później, a uszkodzone mogą chwilowo wyglądać na "ruszające".
  • Odpowiedź "wysokości osadzenia pąku wierzchołkowego" może mieć znaczenie w jesiennej ocenie rozety i ryzyka wymarznięcia, ale sama w sobie nie stanowi podstawowego kryterium oceny przezimowania po zimie. Nie zawsze pozwala rozstrzygnąć, czy tkanki są żywe.
  • Odpowiedź "wysokości pędu" jest błędna, ponieważ po zimie rośliny mogą być niskie, a zdrowe (np. po silnym skróceniu jesiennym) albo wysokie, a uszkodzone. Wysokość pędu to raczej cecha wzrostu, a nie przeżywalności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy przezimowania, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do żywotności tkanek i miejsc narażonych na uszkodzenia mrozowe (korzeń/szyjka), a nie do tempa wzrostu wiosennego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przezimowanie rzepaku ozimego to zdolność roślin do przetrwania okresu zimowego i rozpoczęcia wiosennej wegetacji. Ocenia się je głównie przez sprawdzenie, czy rośliny są żywe (tkanki nie są zniszczone przez mróz i zgnilizny) oraz jaka jest obsada po zimie.
Szyjka korzeniowa jest newralgicznym miejscem, gdzie często ujawniają się uszkodzenia mrozowe i choroby (nekrozy, pęknięcia, zgnilizny). Jej stan dobrze pokazuje żywotność rośliny, bo uszkodzenie szyjki może przerwać transport wody i składników, prowadząc do zamierania.
W lustracji wykopuje się kilka roślin z różnych miejsc pola, oczyszcza z ziemi i ocenia tkanki w okolicy szyjki: barwę, jędrność, obecność zgnilizn i pęknięć. Zdrowe tkanki są jędrne i bez ciemnych, martwych stref; miękkość i brunatnienie sugerują uszkodzenia.
Nie jest to podstawowe kryterium. Termin ruszenia wegetacji zależy głównie od pogody wiosną i może się różnić między latami oraz odmianami. Rośliny żywe mogą ruszać później, a uszkodzone czasem wykazują krótkotrwałe oznaki wzrostu, więc ten wskaźnik bywa mylący.
Wysokość pędu po zimie zależy od wcześniejszego rozwoju, regulacji wzrostu jesienią i warunków pogodowych. Roślina może być niska, ale zdrowa, albo wyglądać dobrze nad ziemią, a mieć uszkodzoną szyjkę i korzeń. Dlatego sama wysokość pędu nie ocenia przeżywalności.
Częste objawy to przebarwienia i martwica tkanek, pęknięcia w okolicy szyjki korzeniowej, nadgniwanie oraz słaba jędrność rośliny. W skrajnych przypadkach rośliny łatwo się wyrywają i mają uszkodzony system korzeniowy. Ocena wymaga oględzin kilku prób w łanie.
Najczęściej wykonuje się ją na początku wiosny, gdy można wejść w pole i widać, czy rośliny podejmują wegetację. Ważne, aby oceniać rośliny z różnych części pola (zastoje wodne, wzniesienia, brzegi), bo tam uszkodzenia zimowe mogą się różnić.
Pąk wierzchołkowy jest istotny dla dalszego wzrostu, ale w ocenie przezimowania nie zastępuje oceny szyjki i korzenia. O połączeniu żywotności z możliwością regeneracji decyduje stan całej rośliny, zwłaszcza tkanek przewodzących. Sama "wysokość osadzenia" nie przesądza o przeżyciu.
Tak. Objawy zgnilizn lub infekcji mogą wyglądać podobnie do skutków mrozu (nekrozy, brunatnienie tkanek). Dlatego w lustracji ocenia się nie tylko część nadziemną, ale też szyjkę i korzeń, gdzie łatwiej odróżnić rozległe gnicie od mechanicznych pęknięć po mrozie.
Utrwal, jakie elementy rośliny świadczą o żywotności po zimie (szyjka, korzeń, zdrowe tkanki). Ćwicz rozróżnianie wskaźników wzrostu (wysokość pędu, termin startu) od wskaźników przeżycia. Pomaga też obejrzenie zdjęć z lustracji i opisów typowych uszkodzeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Ocenę przezimowania rzepaku wykonuje się, sprawdzając żywotność i uszkodzenia tkanek przy szyjce korzeniowej.To miejsce dobrze pokazuje skutki mrozu i chorób po zimie."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z uprawy roślin rolniczych (dział: rzepak ozimy, przezimowanie i lustracja)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące lustracji plantacji rzepaku po zimie
  • Notatki z zajęć praktycznych: kryteria oceny uszkodzeń mrozowych i żywotności roślin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego