Fotosynteza to proces, w którym roślina przekształca energię światła w energię chemiczną związaną w związkach organicznych. Podstawowym warunkiem jej zajścia jest dopływ światła, ponieważ to ono napędza reakcje świetlne w chloroplastach (powstawanie nośników energii wykorzystywanych dalej w wiązaniu CO2).
Odpowiedź "Światło" jest więc poprawna, bo jest to czynnik bezpośrednio dostarczający energii do procesu. Bez światła fotosynteza (w typowym ujęciu szkolnym) nie zachodzi, a jej intensywność silnie zależy od natężenia i jakości promieniowania.
Pozostałe propozycje mogą wpływać na tempo fotosyntezy, ale nie są jej podstawowym "napędem":
- "Temperatura" wpływa na szybkość reakcji enzymatycznych (np. w fazie wiązania CO2), lecz samo zwiększenie temperatury nie zastąpi energii świetlnej. W zbyt wysokiej lub zbyt niskiej temperaturze tempo spada, ale wciąż kluczowe jest światło.
- "Wilgotność" (i pośrednio dostępność wody) wpływa m.in. na otwieranie aparatów szparkowych oraz gospodarkę wodną. Susza ogranicza pobór CO2 i powoduje spadek intensywności fotosyntezy, jednak nadal nie jest to czynnik dostarczający energii do reakcji świetlnych.
- "Wiatr" oddziałuje głównie pośrednio (np. przez transpirację, ruch powietrza przy liściu), ale sam w sobie nie stanowi czynnika koniecznego do przebiegu fotosyntezy.
W praktyce rolniczej warto pamiętać o pojęciu czynnika ograniczającego: w różnych warunkach polowych najsilniej ograniczać plon mogą raz woda, raz temperatura, a innym razem niedobór światła (zacienienie). Jednak w ujęciu mechanizmu fotosyntezy najbardziej podstawowym czynnikiem jest światło.
