W sieci typu TN części przewodzące dostępne urządzeń są połączone z punktem sieci uziemionym przez przewody ochronne (PE) lub ochronno-neutralne (PEN). Gdy dojdzie do uszkodzenia izolacji i powstanie zwarcie L-PE (albo L-PEN), pojawia się prąd zwarciowy płynący zamkniętą pętlą zwarcia.
Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej w takim układzie polega na tym, że ten prąd zwarciowy wywołuje samoczynne wyłączenie zasilania przez właściwe urządzenie zabezpieczające (np. zabezpieczenie nadprądowe lub urządzenie różnicowoprądowe – zależnie od rozwiązania). Kluczowy jest warunek czasu: odłączenie musi nastąpić w wymaganym czasie zależnym od warunków środowiskowych i sposobu ochrony, aby ograniczyć czas oddziaływania niebezpiecznego napięcia dotykowego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Zadziałanie zabezpieczeń przepięciowych" dotyczy ochrony przed przepięciami (np. łączeniowymi lub atmosferycznymi). Takie urządzenia nie są projektowane jako podstawowy środek szybkiego odłączania przy zwarciu doziemnym i nie gwarantują spełnienia wymagań czasu wyłączenia dla ochrony przeciwporażeniowej.
- "Zadziałanie zabezpieczeń podnapięciowych" ma na celu reakcję na zanik lub spadek napięcia (np. zapobieganie samoczynnemu rozruchowi maszyn po powrocie zasilania). Nie jest to mechanizm ochrony przed porażeniem przy dotyku pośrednim w zwarciu L-PE.
- "Wyłączenie obwodu przez przekaźnik termiczny" jest typowe dla ochrony przeciążeniowej silników i elementów przed przegrzaniem. Przekaźnik termiczny ma zwłokę i reaguje na długotrwałe przeciążenie, a nie na szybkie odłączenie napięcia w warunkach porażeniowych.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: w TN "bezpieczeństwo przy uszkodzeniu" oznacza automatyczne odłączenie, a nie "dowolne zadziałanie jakiegokolwiek zabezpieczenia".
