KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Odczytaj z rysunku, jaka powinna być zawartość i rodzaj środka poślizgowego zastosowanego w procesie prasowania, aby wytrzymałość na zginanie wypraski z proszku żelaza wynosiła minimum 15 MPa.
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje zależność wytrzymałości na zginanie wyprasek z rozpyłanego proszku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek "minimum 15 MPa" oznacza, że należy wybrać taki rodzaj i udział środka poślizgowego, który na rysunku daje co najmniej 15 MPa wytrzymałości na zginanie.
Po odczycie z wykresu wartość tę spełnia dodatek 0,5% kwasu stearynowego, więc jest to właściwa odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne zastosowanie warunku brzegowego: wytrzymałość na zginanie wypraski z proszku żelaza ma wynosić minimum 15 MPa. To znaczy, że wynik odczytany z rysunku może być równy 15 MPa lub większy. Następnie należy wskazać jedną parę: rodzaj środka poślizgowego oraz jego zawartość (%), które spełniają ten warunek.

Jeżeli rysunek jest wykresem, typowa procedura odczytu wygląda tak:

  • odszukaj na osi wartości poziom 15 MPa,
  • sprawdź, dla jakiego dodatku (opis/legenda) krzywa osiąga lub przekracza ten poziom,
  • z osi składu/udziału odczytaj odpowiadającą temu punktowi zawartość w procentach,
  • zapisz wynik jako: "X% [nazwa środka]".

Zgodnie z kluczem poprawna odpowiedź to 0,5% kwasu stearynowego. Oznacza to, że na rysunku właśnie dla tej kombinacji uzyskuje się wytrzymałość na zginanie co najmniej 15 MPa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,5% stearynianu cynku – mimo identycznej wartości procentowej ma inny rodzaj dodatku; z rysunku wynika, że nie spełnia wymaganego minimum 15 MPa (dla tego poziomu wymagany jest inny środek).
  • 0,15% stearynianu cynku – błąd często wynika z odczytu zbyt małej wartości z osi składu lub z pomylenia punktów na krzywej; w praktyce taka zawartość (według rysunku) nie daje wymaganego minimum.
  • 1,0% stearynianu cynku – to typowa pułapka "więcej = lepiej". Większa ilość środka poślizgowego nie musi zwiększać wytrzymałości; z rysunku wynika, że kryterium 15 MPa nie jest tu spełnione lub wskazana kombinacja nie jest tą, którą należy wybrać.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach na odczyt z rysunku zawsze sprawdzaj legendę (rodzaj dodatku) oraz to, czy odczyt dotyczy dokładnie tej własności (tu: wytrzymałość na zginanie w MPa). Najczęstszy błąd to wybranie poprawnego procentu, ale dla niewłaściwego środka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Minimum 15 MPa" oznacza, że wynik musi być co najmniej równy 15 MPa, czyli 15 MPa lub więcej. Przy odczycie z wykresu nie szukasz jednej "idealnej" wartości, tylko takiej kombinacji (rodzaj i %) dodatku, która spełnia próg wymagań.
Środek poślizgowy (smar) to dodatek do mieszanki proszków, który zmniejsza tarcie między proszkiem a narzędziem (matrycą i stemplem). Ułatwia zagęszczanie, poprawia warunki wypychania wypraski i stabilizuje proces, ale jego ilość musi wynikać z danych technologicznych.
To przykładowe, często spotykane dodatki smarne w technologiach prasowania. W zadaniu nie wystarczy znać nazwy – trzeba je poprawnie powiązać z konkretną zawartością (%) odczytaną z rysunku oraz z wymaganiem wytrzymałościowym wypraski.
Najczęściej: pomylenie krzywych z legendy, odczyt z niewłaściwej osi, nieuwzględnienie warunku "minimum", a także wybór poprawnego procentu dla złego środka. Pomaga metoda: najpierw identyfikuj serię danych (rodzaj środka), potem dopiero procent.
Nie. Intuicja "więcej dodatku = lepiej" bywa myląca. Zależność wytrzymałości od dodatków technologicznych może mieć maksimum lub spadek po przekroczeniu pewnego poziomu. Dlatego na egzaminie opieraj się na odczycie z rysunku, a nie na domysłach.
Najpierw zaznacz poziom wytrzymałości (np. 15 MPa), następnie znajdź punkt przecięcia z właściwą krzywą (odpowiedni środek poślizgowy z legendy). Z osi składu odczytaj odpowiadającą temu punktowi wartość w %. Na końcu sprawdź, czy odczyt jest ≥ 15 MPa.
MPa (megapaskal) to jednostka naprężenia. W przypadku wytrzymałości na zginanie informuje, jakie maksymalne naprężenie przy zginaniu może przenieść materiał/wypraska do momentu zniszczenia. W zadaniu MPa jest kryterium jakościowym wymaganym dla wypraski.
Najczęściej podczas przygotowania procesu i uruchomienia serii: dobór receptury mieszanki, ustawień prasowania oraz kontroli jakości na podstawie dokumentacji technologicznej. Wykresy/tabele pomagają dobrać dodatek (rodzaj i %) tak, aby parametry wypraski spełniały wymagania przed kolejnymi etapami.
Najważniejsze jest, która krzywa odpowiada któremu środkowi poślizgowemu (np. kwas stearynowy vs stearynian cynku) oraz w jakich jednostkach podano zawartość dodatku (zwykle % masowe). Pomylenie legendy daje poprawny odczyt liczbowy, ale błędny dobór środka.
Ćwicz na różnych wykresach: zależność własności od składu, parametru prasowania czy dodatku. Trenuj schemat: warunekseria danychodczytweryfikacja. Zwracaj uwagę na "minimum/maksimum" oraz na jednostki (MPa, %, itp.).
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii metalurgii proszków (prasowanie, dodatki smarne, własności wyprasek)
  • Instrukcje technologiczne/zakładowe dotyczące przygotowania mieszanek proszków i doboru smarów
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu wykresów i tabel technologicznych dla prasowania proszków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego