KWALIFIKACJA MTL3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 18.
Odczytaj z tabeli, jaka może być najmniejsza grubość denka odkuwki o średnicy ds = 102 mm i wysokości h = 200 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kwalifikacją zawodową TECHNIK HUTNIK - KWALIFIKACJA M7.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy w tabeli technologicznej odszukać wiersz/zakres dla średnicy ds = 102 mm oraz kolumnę/zakres dla wysokości h = 200 mm, a następnie odczytać wartość minimalnej grubości denka.
Wskazana w tabeli najmniejsza grubość dla tych parametrów wynosi 8 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją technologiczną, a konkretnie z tabelą doboru wymiarów odkuwki. W takich tabelach wartości (np. minimalna grubość denka) są przypisane do przedziałów lub konkretnych wartości parametrów geometrycznych, tu: średnicy ds oraz wysokości h.

Jak poprawnie wykonać odczyt:

  • Najpierw odnajdź w tabeli część dotyczącą średnicy ds. Jeżeli tabela jest przedziałowa (np. 100–110 mm), wybierz przedział obejmujący 102 mm.
  • Następnie znajdź kolumnę lub sekcję odpowiadającą wysokości h. Analogicznie, jeśli występują przedziały, wybierz ten obejmujący 200 mm.
  • W punkcie przecięcia (wiersz dla ds i kolumna dla h) odczytaj wartość opisaną jako minimalna dopuszczalna grubość denka.
  • Upewnij się, że odczyt dotyczy najmniejszej grubości, a nie wartości zalecanej, maksymalnej lub innego parametru (np. naddatku, promienia, grubości ścianki).

Dla danych: ds = 102 mm oraz h = 200 mm, odczyt z tabeli wskazuje 8 mm jako minimalną grubość denka.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne:

  • Wartość '6 mm' zwykle wynika z błędu w odczycie (wybranie sąsiedniego przedziału średnicy lub wysokości) albo z pomylenia parametru (np. odczytania innej kolumny).
  • Wartości '10 mm' i '12 mm' mogą odpowiadać innym zakresom wymiarów (np. większej średnicy, większej wysokości) lub innemu kryterium doboru. Często jest to efekt odruchowego wybierania "bezpieczniejszej" większej liczby zamiast trzymania się warunku minimalnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli tabela ma przedziały graniczne, zawsze sprawdź, czy 102 mm i 200 mm nie leżą na granicy zakresu oraz jak tabela definiuje przynależność do przedziału (np. "od–do"). To ogranicza ryzyko przesunięcia odczytu i wyboru wartości z niewłaściwej komórki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Denko odkuwki to część zamykająca kształt (np. "dno" elementu) w strefie końcowej wyrobu. Minimalna grubość wynika z ograniczeń technologicznych (płynięcie metalu, wypełnienie gniazda, ryzyko nieciągłości) oraz wymagań wytrzymałościowych i kontroli jakości.
Najpierw wybierz wiersz lub przedział odpowiadający średnicy ds, potem kolumnę/przedział dla wysokości h. W komórce na przecięciu odczytujesz wartość opisaną jako minimalna grubość denka. Zawsze sprawdź nagłówki, jednostki i czy tabela jest przedziałowa.
Słowo "najmniejsza" zawęża odpowiedź do wartości minimalnej dopuszczalnej technologicznie lub konstrukcyjnie. Na egzaminie ma to znaczenie, bo w tabelach często są różne wielkości: minimalne, zalecane, maksymalne, a także inne parametry (np. naddatki). Trzeba odczytać właściwą rubrykę.
Zwykle nie. To zadanie jest typowo "dokumentacyjne": odpowiedź wynika bezpośrednio z tabeli, a nie z obliczeń. Bez tabeli można jedynie opisać metodę odczytu, ale nie da się wiarygodnie wskazać liczby. Na egzaminie tabela powinna być dostępna w materiale.
Najczęstsze pomyłki to przesunięcie o jedną kolumnę/wiersz, wybranie złego przedziału (zwłaszcza na granicach), odczytanie wartości z rubryki dla innego parametru oraz pominięcie warunku "minimalna". Pomaga zaznaczanie palcem wiersza i kolumny przed odczytem komórki.
Kontrolę wykonuje się m.in. po operacji kucia (kontrola międzyoperacyjna), po obróbce wstępnej oraz przed przekazaniem do dalszej obróbki (np. skrawania). Sprawdzenie minimalnej grubości pozwala ocenić, czy jest zapas na obróbkę i czy element spełni wymagania jakościowe.
W zależności od kształtu stosuje się m.in. suwmiarkę, mikrometr, głębokościomierz, czujniki zegarowe oraz sprawdziany. Przy trudnym dostępie do powierzchni używa się metod pośrednich lub specjalnych przyrządów. Kluczowe jest też porównanie wyniku z dokumentacją technologiczną.
Zbyt duża grubość może oznaczać większe zużycie materiału, gorszą ekonomikę procesu, problemy z wypełnieniem/kształtowaniem w innych strefach lub konieczność większej obróbki skrawaniem. Dlatego w praktyce dąży się do spełnienia wymagań minimalnych i tolerancji, a nie do "maksymalizowania" wymiarów.
Wymagania mogą wynikać z rysunku konstrukcyjnego, karty technologicznej, instrukcji procesu, specyfikacji klienta lub norm zakładowych. Na egzaminie jednak, jeśli polecenie mówi "odczytaj z tabeli", priorytetem jest poprawny odczyt z dostarczonego zestawienia.
Ćwicz szybkie znajdowanie wartości w tabelach i wykresach: czytaj nagłówki, identyfikuj jednostki, zwracaj uwagę na przedziały i przypisy. Rób zadania na czas, a po każdej odpowiedzi weryfikuj, czy odczytałeś właściwy parametr (np. minimalny, a nie zalecany).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przeróbki plastycznej oraz technologii kuźniczych (rozdziały o odkuwkach i naddatkach/grubościach)
  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne stosowane w pracowni/zakładzie (tabele doboru wymiarów)
  • Zestawy ćwiczeń z czytania dokumentacji technicznej i technologicznej (tabele, wykresy, normy zakładowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego