KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 37.
Odsetki od kredytów, zaciągniętych przez jednostkę gospodarczą na wytworzenie we własnym zakresie środka trwałego (do momentu oddania go do użytkowania), odnosi się do kosztów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odsetki od kredytu zaciągniętego na wytworzenie środka trwałego do chwili oddania go do używania mogą zwiększać koszt wytworzenia (wartość środka trwałego w budowie).
Po oddaniu do użytkowania odsetki co do zasady ujmuje się już jako koszty okresu (koszty finansowe).

Pełne wyjaśnienie:

W rachunkowości kluczowe jest rozróżnienie kiedy powstają odsetki oraz czemu służy finansowanie. Jeżeli jednostka zaciąga kredyt na wytworzenie środka trwałego we własnym zakresie, to do momentu przyjęcia tego składnika do używania ponoszone odsetki mogą być traktowane jako koszty bezpośrednio związane z doprowadzeniem aktywa do stanu zdatnego do użytkowania. W praktyce oznacza to ich kapitalizację, czyli doliczenie do kosztu wytworzenia i tym samym zwiększenie wartości "środka trwałego w budowie".

Dlaczego nie są to "pozostałe koszty operacyjne"? Ta kategoria dotyczy zdarzeń ubocznych wobec podstawowej działalności (np. skutki sprzedaży lub likwidacji aktywów, odszkodowania), a nie typowych kosztów finansowania inwestycji. Odsetki od kredytu inwestycyjnego są związane z finansowaniem, a ich kapitalizacja wynika z tego, że powstają w okresie tworzenia składnika majątku.

Dlaczego nie "koszty działalności bieżącej podstawowej"? Bieżąca działalność dotyczy kosztów operacyjnych ponoszonych w celu wytworzenia i sprzedaży produktów/usług w normalnym cyklu, natomiast tu mowa o koszcie przygotowania długoterminowego składnika majątku do użytkowania.

Dlaczego nie "koszty finansowe"? Odsetki są co do zasady kosztem finansowym, ale w okresie budowy/wytwarzania środka trwałego stanowią wyjątek: mogą zwiększać wartość aktywa. Po oddaniu środka trwałego do użytkowania odsetki przestają powiększać jego wartość i zwykle są ujmowane jako koszty finansowe okresu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się warunek "do momentu oddania do użytkowania" oraz inwestycja (środek trwały w budowie), rozważ kapitalizację kosztów finansowania w koszcie wytworzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kapitalizacja odsetek to doliczenie odsetek od finansowania inwestycji do wartości wytwarzanego aktywa, zamiast ujmowania ich od razu jako koszt okresu. Dotyczy to zazwyczaj okresu do dnia, w którym środek trwały jest gotowy i przyjęty do używania.
Najczęściej wtedy, gdy kredyt został zaciągnięty na wytworzenie lub budowę konkretnego środka trwałego, a odsetki powstają w czasie realizacji inwestycji. Granicą jest moment oddania/przyjęcia środka trwałego do użytkowania.
Choć odsetki mają charakter finansowy, w okresie wytwarzania aktywa mogą być traktowane jako koszt doprowadzenia składnika do stanu zdatnego do użytkowania. Wtedy zwiększają wartość środka trwałego w budowie, a nie wynik bieżącego okresu.
To składnik majątku trwałego, który jest w trakcie wytwarzania, montażu lub budowy i nie jest jeszcze gotowy do użytkowania. W tej pozycji gromadzi się koszty inwestycji (materiały, usługi, robocizna oraz niekiedy odsetki) do momentu przyjęcia do używania.
W treści zwykle pojawia się informacja o kredycie inwestycyjnym oraz warunek czasowy typu "do momentu oddania do użytkowania" albo "w okresie budowy". To sygnał, że pytanie dotyczy kosztu wytworzenia i wartości środka trwałego w budowie.
Zwykle nie. Po przyjęciu środka trwałego do używania odsetki ujmuje się jako koszty okresu (najczęściej koszty finansowe), ponieważ aktywo jest już gotowe i dalsze koszty finansowania nie służą doprowadzeniu go do stanu używalności.
Koszty operacyjne dotyczą podstawowej działalności (np. produkcji, sprzedaży). Pozostałe operacyjne obejmują zdarzenia uboczne i incydentalne. Odsetki od kredytu nie są typowym kosztem operacyjnym; w okresie inwestycji mogą zwiększać koszt wytworzenia, a poza nim są kosztem finansowym.
Najczęstszy błąd to automatyczne wskazanie "kosztów finansowych" tylko dlatego, że pojawia się słowo "odsetki". Drugi błąd to pominięcie warunku czasowego (przed/po oddaniu do użytkowania). Warto zawsze zaznaczyć tę granicę w analizie treści.
Nie zawsze. Zależy to od przyjętych zasad rachunkowości i spełnienia warunków (związek z inwestycją, okres wytwarzania). W wielu ujęciach dopuszcza się kapitalizację odsetek tylko do momentu, gdy aktywo jest gotowe do używania; potem odsetki są kosztem okresu.
Ćwicz zadania, w których rozdziela się koszty inwestycji na: koszty zwiększające wartość aktywa oraz koszty okresu. Zwracaj uwagę na słowa "do momentu oddania do użytkowania" i "wytworzenie we własnym zakresie". Pomaga też schemat: inwestycja → ST w budowie → przyjęcie do używania.
info

Około 37% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • IFRS Foundation: IAS 23 Borrowing Costs (overview), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-23-borrowing-costs/ - accessed 2026-03-02
  • IFRS Foundation: IAS 16 Property, Plant and Equipment (overview), https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-16-property-plant-and-equipment/ - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy rachunkowości finansowej: rozdziały o środkach trwałych oraz koszcie wytworzenia
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu prowadzenia przedsiębiorstwa (część finansowo-księgowa)
  • Przykładowe zadania z ewidencji "środków trwałych w budowie" i kapitalizacji kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego