KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Ograniczoną zdolność do czynności prawnych ma
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ograniczoną zdolność do czynności prawnych ma m.in. osoba ubezwłasnowolniona częściowo, bo może samodzielnie dokonywać tylko niektórych czynności (zwykle drobnych) albo wymaga zgody kuratora. Osoba poniżej 13 lat oraz ubezwłasnowolniona całkowicie co do zasady nie mają takiej zdolności, a pełnoletnia bez ubezwłasnowolnienia ma pełną.

Pełne wyjaśnienie:

Zdolność do czynności prawnych określa, czy dana osoba może samodzielnie i skutecznie składać oświadczenia woli, np. zawierać umowy, podpisywać wnioski czy podejmować zobowiązania.

Odpowiedź "osoba ubezwłasnowolniona częściowo." jest poprawna, ponieważ taki stan prawny co do zasady wiąże się z ograniczoną zdolnością do czynności prawnych. W praktyce oznacza to, że część czynności może być dokonywana samodzielnie (zwłaszcza drobne sprawy życia codziennego), natomiast przy innych potrzebna jest zgoda kuratora lub działanie w odpowiedniej formie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "osoba, która nie ukończyła 13 łat." – w prawie cywilnym osoby poniżej 13 lat co do zasady nie mają zdolności do czynności prawnych, więc nie jest to "ograniczona" zdolność, tylko jej brak.
  • "osoba, która ukończyła 18 lat i nie jest ubezwłasnowolniona." – taka osoba ma co do zasady pełną zdolność do czynności prawnych, więc nie spełnia kryterium "ograniczonej" zdolności.
  • "osoba ubezwłasnowolniona całkowicie." – ubezwłasnowolnienie całkowite oznacza co do zasady brak zdolności do czynności prawnych; w czynnościach prawnych działa przedstawiciel ustawowy.

W pracy administracyjnej ma to znaczenie przy przyjmowaniu oświadczeń i podpisów: jeżeli strona ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych, urząd powinien zwrócić uwagę na to, czy dana czynność może być dokonana samodzielnie, czy wymaga udziału/zgody osoby uprawnionej do wsparcia lub reprezentacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To możliwość samodzielnego i skutecznego dokonywania czynności prawnych, czyli składania oświadczeń woli (np. zawierania umów, podpisywania oświadczeń). W praktyce urzędowej wpływa na to, czy podpis klienta wywołuje skutki prawne.
Oznacza, że osoba może dokonywać tylko części czynności samodzielnie, a przy innych potrzebuje zgody lub współdziałania uprawnionej osoby (np. kuratora). Najczęściej dotyczy to małoletnich oraz osób ubezwłasnowolnionych częściowo.
Bo prawo zakłada, że wymaga ona wsparcia przy podejmowaniu niektórych decyzji prawnych. Może więc działać samodzielnie w prostych sprawach, ale przy czynnościach istotniejszych potrzebuje mechanizmu kontroli (np. zgody kuratora), aby chronić jej interesy.
Co do zasady nie ma zdolności do czynności prawnych, więc nie może samodzielnie skutecznie zawierać typowych umów. W praktyce dopuszczalne bywają jedynie drobne, codzienne czynności zgodne z powszechnym obrotem, ale zakres zależy od rodzaju czynności.
Zasadą jest, że po ukończeniu 18 lat osoba ma pełną zdolność do czynności prawnych, o ile nie ma szczególnego ograniczenia wynikającego z orzeczenia sądu (np. ubezwłasnowolnienia). W urzędzie zwykle przyjmuje się, że może działać samodzielnie.
Ubezwłasnowolnienie całkowite co do zasady oznacza brak zdolności do czynności prawnych i działanie przez przedstawiciela. Ubezwłasnowolnienie częściowe wiąże się zwykle z ograniczoną zdolnością: część spraw osoba załatwia sama, a część z udziałem kuratora.
Pracownik administracji nie "diagnozuje" zdolności, ale reaguje na informacje formalne: wiek z dokumentu tożsamości oraz ewentualne dokumenty/orzeczenia lub działanie przedstawiciela. Jeśli są wątpliwości, kluczowe jest ustalenie umocowania i właściwe pouczenie strony.
Nie zawsze. Przy ograniczonej zdolności część czynności może być dokonana samodzielnie, a przy innych potrzebna jest zgoda lub współdziałanie. W praktyce trzeba ocenić rodzaj czynności (czy jest "drobna", czy wywołuje istotne skutki) i sprawdzić wymagania formalne.
Najczęściej myli się "ograniczoną zdolność" z "brakiem zdolności" oraz utożsamia ubezwłasnowolnienie całkowite z częściowym. Częsty jest też błąd granicy wieku: automatyczne przyjęcie, że każdy niepełnoletni ma ograniczoną zdolność, co nie dotyczy osób poniżej 13 lat.
Naucz się trzech stanów: pełna, ograniczona i brak zdolności do czynności prawnych, a następnie przypisz do nich typowe przypadki (pełnoletni, małoletni, ubezwłasnowolnienie). Pomaga też rozwiązywanie krótkich kazusów: "kto może podpisać wniosek samodzielnie?".
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ograniczoną zdolność do czynności prawnych ma m.in. osoba ubezwłasnowolniona częściowo, bo może samodzielnie dokonywać tylko niektórych czynności (zwykle drobnych) albo wymaga zgody kuratora."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Zdolność do czynności prawnych" (opis pojęć i podziałów): https://pl.wikipedia.org/wiki/Zdolno%C5%9B%C4%87_do_czynno%C5%9Bci_prawnych - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Aktualny tekst Kodeksu cywilnego – dział dotyczący osób fizycznych i zdolności do czynności prawnych
  • Powtórzenie różnic: zdolność prawna vs zdolność do czynności prawnych
  • Zbiór przykładowych kazusów (małoletni, ubezwłasnowolnienie, reprezentacja) pod kątem skuteczności czynności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego