KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 2.
Oko, w którym dla wiązki równoległej obydwa ogniska obrazowe znajdują się za siatkówką, to astygmatyzm
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Astygmatyzm złożony występuje wtedy, gdy obie linie ogniskowe znajdują się po tej samej stronie siatkówki. Skoro w opisie dla wiązki równoległej oba ogniska obrazowe leżą za siatkówką, jest to astygmatyzm złożony (nadwzroczny), a nie prosty (jedna linia na siatkówce) ani mieszany (po przeciwnych stronach).

Pełne wyjaśnienie:

W astygmatyzmie promienie świetlne nie ogniskują się w jednym punkcie, lecz tworzą dwie prostopadłe linie ogniskowe. Typ astygmatyzmu (prosty, złożony, mieszany) określa się na podstawie położenia tych linii ogniskowych względem siatkówki.

Astygmatyzm złożony rozpoznaje się, gdy obie linie ogniskowe leżą po tej samej stronie siatkówki: albo obie przed siatkówką, albo obie za siatkówką. W opisie podano, że dla wiązki równoległej obydwa ogniska obrazowe znajdują się za siatkówką, więc spełniony jest dokładnie warunek astygmatyzmu złożonego (w praktyce odpowiada to odmianie złożonej nadwzrocznej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Prosty – w astygmatyzmie prostym jedna linia ogniskowa leży na siatkówce, a druga jest przesunięta przed lub za nią. Tu oba ogniska są za siatkówką, więc nie jest to typ prosty.
  • Mieszany – wymaga, aby jedna linia ogniskowa była przed siatkówką, a druga za siatkówką. Opis mówi o dwóch ogniskach po tej samej stronie (za siatkówką), więc warunek mieszanego nie zachodzi.
  • Nieregularny – to inna klasyfikacja: dotyczy regularności południków i jakości/kształtu powierzchni optycznych, a nie samego położenia ognisk względem siatkówki. Z opisu wynika wyłącznie położenie ognisk, więc nie można na tej podstawie wnioskować o nieregularności.

W praktyce dla technika optyka takie rozróżnienie pomaga poprawnie rozumieć zapisy refrakcji i dobierać korekcję cylindryczną/toryczną, zamiast mylić typ wady z jej regularnością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Astygmatyzm to wada refrakcji, w której układ optyczny oka nie skupia promieni w jednym punkcie. Zamiast tego powstają dwie linie ogniskowe (prostopadłe do siebie), a ich położenie względem siatkówki decyduje o typie astygmatyzmu.
Astygmatyzm złożony występuje, gdy obie linie ogniskowe znajdują się po tej samej stronie siatkówki: albo obie przed siatkówką, albo obie za siatkówką. To odróżnia go od prostego i mieszanego.
Bo kryterium "złożony" mówi o tym, że dwa ogniska (dla dwóch głównych południków) są po tej samej stronie siatkówki. Skoro oba są za siatkówką, spełniony jest warunek typu złożonego, a nie prostego czy mieszanego.
W astygmatyzmie prostym jedna linia ogniskowa leży na siatkówce, a druga jest przesunięta przed lub za nią. W astygmatyzmie złożonym obie linie ogniskowe są przesunięte i leżą po tej samej stronie siatkówki.
Astygmatyzm mieszany oznacza, że jedna linia ogniskowa znajduje się przed siatkówką, a druga za siatkówką. To sytuacja "po przeciwnych stronach", dlatego nie pasuje do opisu, w którym oba ogniska są tylko za siatkówką.
Nie. "Nieregularny" opisuje regularność południków i zniekształcenia powierzchni optycznych (np. nieregularny kształt rogówki), a nie samą informację, czy ogniska są przed/na/za siatkówką. To dwa różne kryteria podziału.
Najczęstszy błąd to mieszanie podziału według położenia ognisk z podziałem regularny/nieregularny. Drugi błąd to nieuwzględnienie słowa "obie" i potraktowanie opisu tak, jakby dotyczył tylko jednego południka.
W praktyce wykorzystuje się m.in. autorefraktometr, skiaskopię oraz pomiary krzywizny rogówki (np. keratometria). Wyniki pomagają określić moc i oś cylindra oraz zrozumieć, jak ogniska układają się względem siatkówki.
Stosuje się korekcję cylindryczną lub soczewki toryczne, aby wyrównać różnice mocy w głównych południkach. W astygmatyzmie złożonym oba południki wymagają korekcji "w tym samym kierunku" (obie linie ogniskowe po tej samej stronie siatkówki).
Najlepiej zapamiętać prostą mapę: prosty = jedna linia na siatkówce; złożony = obie po jednej stronie; mieszany = po dwóch stronach. Osobno ucz się regularny/nieregularny jako innego kryterium (kształt/południki).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Astygmatyzm złożony występuje wtedy, gdy obie linie ogniskowe znajdują się po tej samej stronie siatkówki."

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology) – hasło: "Astigmatism" (sekcje definicji i klasyfikacji) https://eyewiki.org/Astigmatism - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – hasło: "Astygmatyzm" https://pl.wikipedia.org/wiki/Astygmatyzm - accessed 2026-02-18
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – rozdział: "Astigmatism" (omówienie typów i klasyfikacji) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z optometrii (dział: wady refrakcji i astygmatyzm)
  • Notatki/diagram "stożek Sturma" i położenie linii ogniskowych względem siatkówki
  • Ćwiczenia z interpretacji zapisów sfero-cylindrycznych (S, C, oś) i ich znaczenia klinicznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego