Tablica Snellena (tablica optotypów do dali) jest narzędziem do pomiaru ostrości wzroku. Badanie polega na odczytywaniu znaków o malejącej wielkości z ustalonej odległości i pozwala określić, jak dobrze pacjent rozpoznaje szczegóły. To badanie nie jest jednak pełną diagnostyką przyczyny problemu, lecz oceną funkcji widzenia.
Dlaczego wady refrakcji "da się sprawdzić" tablicą Snellena?
W krótkowzroczności, nadwzroczności i astygmatyzmie obraz na siatkówce może być nieostry, co typowo obniża wynik ostrości wzroku bez korekcji. W praktyce tablica Snellena bywa wykorzystywana do wstępnej oceny oraz do porównania ostrości wzroku bez i w korekcji, co pomaga ocenić, czy zastosowane szkła poprawiają widzenie.
Dlaczego nie można nią sprawdzić zeza?
Zez dotyczy przede wszystkim ustawienia oczu i współpracy obuocznej (zbieżność/rozbieżność osi widzenia), a nie samej zdolności rozpoznawania optotypów jednym okiem. Pacjent z zezem może mieć prawidłową ostrość wzroku w jednym oku, a problem ujawnia się dopiero w testach oceniających ustawienie i fuzję. Do oceny zeza stosuje się m.in. test zasłaniania (cover test), obserwację odruchów rogówkowych czy inne badania ortoptyczne.
- Astygmatyzm – może pogarszać ostrość, bo powoduje różne ogniskowanie w różnych południkach; wynik na tablicy często się obniża.
- Nadwzroczność – może dawać gorszą ostrość, zwłaszcza przy większej wadzie lub zmęczeniu akomodacji; tablica pokazuje efekt funkcjonalny.
- Krótkowzroczność – typowo obniża ostrość do dali; tablica jest klasycznym narzędziem do jej wstępnej oceny.
- Zez – nie jest mierzalny tablicą Snellena, bo wymaga oceny ustawienia gałek ocznych i widzenia obuocznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się wady refrakcji (krótko-/nadwzroczność, astygmatyzm) z zaburzeniami ustawienia oczu (zez), pamiętaj: tablice optotypów badają głównie ostrość wzroku, a ustawienie oczu oceniają testy ortoptyczne.
