KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 24.
Określ koszt kartonu niezbędnego do wydrukowania 400 sztuk dyplomów formatu A4, jeżeli arkusz ozdobnego kartonu formatu A2 kosztuje 2,0 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A2 ma 4 razy większą powierzchnię niż A4, więc z 1 arkusza A2 można uzyskać 4 użytki A4. Dla 400 dyplomów A4 potrzeba 400/4 = 100 arkuszy A2. Koszt wynosi 100 × 2,0 zł = 200 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć koszt kartonu na podstawie nakładu dyplomów A4 i ceny arkusza kartonu A2.

Krok 1: relacja formatów serii A
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Oznacza to, że:
A2 → A3 (połowa), A3 → A4 (połowa).
W efekcie A2 ma powierzchnię równą 4 arkuszom A4, więc z jednego arkusza A2 można uzyskać 4 użytki A4 (przy założeniu idealnego podziału bez strat).

Krok 2: liczba arkuszy A2
Skoro 1 arkusz A2 daje 4 dyplomy A4, to dla 400 dyplomów potrzeba:
400 ÷ 4 = 100 arkuszy A2.

Krok 3: koszt
Cena jednego arkusza A2 wynosi 2,0 zł, więc koszt całkowity to:
100 × 2,0 zł = 200 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 150 zł odpowiadałoby 75 arkuszom A2, czyli tylko 300 dyplomom A4 (75×4), a to za mało na nakład 400 sztuk.
  • 250 zł oznaczałoby 125 arkuszy A2, co dałoby 500 dyplomów A4 — to wynik zawyżony, zwykle z błędnego przeliczenia formatów lub pomyłki w mnożeniu.
  • 400 zł to policzenie tak, jakby każdy dyplom A4 wymagał osobnego arkusza A2 (400×2 zł), czyli pominięcie faktu, że A2 dzieli się na 4 użytki A4.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach kosztowych zawsze najpierw ustal "ile użytków" wychodzi z arkusza rozliczeniowego, dopiero potem przelicz nakład na liczbę arkuszy i policz koszt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. A2 dzieli się na A3 (2 szt.), a A3 na A4 (kolejne 2 szt.). Dlatego z jednego arkusza A2 otrzymasz 4 użytki A4, o ile nie uwzględniasz strat technologicznych.
Koszt podłoża zależy od liczby arkuszy i ich powierzchni. Format A2 nie jest "dwa razy większy" liniowo od A4, tylko ma cztery razy większą powierzchnię. Mylenie długości boków z powierzchnią prowadzi do błędnej liczby arkuszy i złej wyceny.
Najpierw ustal, ile użytków (np. A4) uzyskasz z jednego arkusza rozliczeniowego (np. A2). Potem policz liczbę arkuszy: nakład ÷ użytki z arkusza. Na końcu koszt: liczba arkuszy × cena arkusza. To standard w kalkulacji materiałowej.
Użytek to pojedynczy element wyrobu (np. jedna sztuka dyplomu A4) ułożony na arkuszu drukowym. Liczba użytków na arkuszu decyduje o zużyciu papieru/kartonu, czasie pracy i kosztach. W prostym podziale A2 → A4 typowo zakłada się 4 użytki.
Gdy w treści pojawia się informacja o naddatku (np. procent makulatury, straty na spady, rozruch, docinki), trzeba zwiększyć liczbę arkuszy. Jeśli zadanie nie podaje strat, zwykle przyjmuje się model idealny. Na egzaminie czytaj uważnie, czy podano narzut materiałowy.
Najczęstsze błędy to: liczenie "A2 = 2×A4" zamiast 4× (błąd powierzchni), pomijanie jednego kroku podziału (A2→A3→A4), oraz mylenie liczby arkuszy z liczbą sztuk wyrobu. Pomaga szybka reguła: dwa "połówkowania" dają 4 sztuki.
Zrób kontrolę wsteczną: jeśli wyszło Ci 100 arkuszy A2 i każdy daje 4 A4, to 100×4 = 400 sztuk A4. Taki test szybko wykrywa pomyłki o rząd wielkości. Podobnie kontroluj koszt: 100 arkuszy po 2 zł powinno dać 200 zł.
W praktyce zależy to od tego, co jest jednostką zakupu i rozliczenia (arkusz, ryza, paleta) oraz od rodzaju podłoża. W zadaniach egzaminacyjnych "arkusz A2 kosztuje 2,0 zł" oznacza zwykle cenę jednostkową 1 arkusza. Dodatkowe koszty (transport, odpady) muszą być podane osobno.
Planista używa przeliczeń formatów i użytków do zamówienia właściwej ilości kartonu, określenia kosztu materiału w kalkulacji oferty oraz kontroli zużycia w produkcji. To wpływa na marżę i terminowość zlecenia, bo brak podłoża lub nadmiar generuje koszty.
Dokładniejsza kalkulacja wymaga np.: procentu makulatury, informacji o spadach i formacie netto/brutto, technologii cięcia, liczby kolorów (rozruch), a czasem ograniczeń maszyny (format arkusza). Jeśli te dane nie są podane, przyjmuje się uproszczenie: pełne wykorzystanie arkusza bez strat.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Format A2 ma 4 razy większą powierzchnię niż A4, więc z 1 arkusza A2 można uzyskać 4 użytki A4."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (relacje formatów serii A)
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkolne z kalkulacji poligraficznej: rozliczanie papieru w arkuszach i użytkach
  • Tablice/ściągi z formatami serii A (relacje powierzchni i podział arkuszy)
  • Podręczniki do planowania produkcji poligraficznej (kalkulacja wstępna kosztów materiałowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego