KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 34.
Ile arkuszy formatu B3 należy przygotować do wykonania 500 szt. odbitek formatu A3, z uwzględnieniem 10% naddatku technologicznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby otrzymać 500 odbitek, przyjmuje się 500 arkuszy (1 odbitka A3 z 1 arkusza B3). Następnie dolicza się 10% naddatku technologicznego: 500 × 1,10 = 550. Dlatego trzeba przygotować 550 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W planowaniu produkcji poligraficznej ilość arkuszy materiału wyjściowego oblicza się, dodając do nakładu naddatek technologiczny. Naddatek pokrywa typowe straty procesu (np. narząd, pasowanie, regulacja, makulatura rozruchowa), dlatego w zadaniach egzaminacyjnych jest podawany w procentach.

Najpierw ustalamy relację formatów: format A3 (297 × 420 mm) mieści się na arkuszu B3 (353 × 500 mm), więc w prostym ujęciu przyjmuje się, że do wykonania jednej odbitki A3 potrzeba jednego arkusza B3. Dla 500 sztuk odbitek podstawowa liczba arkuszy wynosi więc 500.

Następnie doliczamy naddatek 10%:

500 × 10% = 50 dodatkowych arkuszy, czyli
500 + 50 = 550.

Odpowiedź "550 arkuszy." jest zgodna z zasadą: liczba arkuszy = nakład × (1 + naddatek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "525 arkuszy." odpowiada naddatkowi 5% (albo błędnemu obliczeniu 10% jako 25 arkuszy), więc nie spełnia warunku 10%.
  • "575 arkuszy." oznaczałoby naddatek 15% lub nieuzasadnione dodatkowe zaokrąglenie.
  • "600 arkuszy." to naddatek 20% (albo doliczenie zbyt dużych strat), sprzeczne z treścią zadania.

Na egzaminie warto zawsze wykonać rachunek procentowy wprost i upewnić się, że wynik odpowiada podanemu naddatkowi, a nie "intuicyjnej" rezerwie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naddatek 10% liczysz jako nakład × 0,10, a potem dodajesz do nakładu. Dla 500 sztuk: 500 × 0,10 = 50, więc razem 500 + 50 = 550. Równoważnie: 500 × 1,10 = 550.
Naddatek uwzględnia straty nieuniknione w procesie (narząd, regulacje, pasowanie, makulatura). Bez niego może zabraknąć materiału do ukończenia zlecenia. W zadaniach egzaminacyjnych naddatek jest zwykle podany procentowo i trzeba go doliczyć.
To pojedynczy egzemplarz wydruku w formacie A3 (wymiar po przycięciu). W prostych zadaniach przyjmuje się, że liczba odbitek równa się liczbie arkuszy potrzebnych do druku, o ile z arkusza uzyskuje się jeden użytek.
W praktyce zależy to od impozycji, marginesów i technologii, ale w typowych zadaniach bez dodatkowych danych przyjmuje się najprostsze założenie: 1 arkusz B3 na 1 odbitkę A3. Gdyby miało być inaczej, zadanie musi podać liczbę użytków na arkusz.
Format A3 ma 297 × 420 mm, a B3 ma 353 × 500 mm. Ma to znaczenie, bo B3 jest większy i pozwala na umieszczenie użytku A3 z marginesem technologicznym. Dzięki temu można przyjąć, że do 1 odbitki A3 potrzeba 1 arkusza B3.
Zaokrąglasz w górę, gdy wynik nie jest liczbą całkowitą (np. po podziale na użytki lub przy nietypowym procencie). Arkuszy nie zamawia się "ułamkowo". W tym zadaniu wynik jest całkowity (550), więc nie ma potrzeby dodatkowego zaokrąglania.
Stosuj jeden z dwóch schematów: (1) policz procent: 500 × 0,10 = 50 i dodaj; albo (2) użyj mnożnika: 500 × 1,10. Sprawdź, czy dopisany naddatek ma sens (10% z 500 to 50, nie 25 ani 100).
Nie. Wartość naddatku zależy od technologii, nakładu, złożoności pracy, rodzaju maszyny i organizacji produkcji. W zadaniach egzaminacyjnych jest podawany w treści (np. 5%, 10%, 15%) i należy użyć dokładnie tej wartości.
Najpierw liczysz, ile użytków (odbitkek) mieści się na 1 arkuszu, a potem dzielisz nakład przez tę liczbę i zaokrąglasz w górę. Dopiero na końcu doliczasz naddatek technologiczny. Bez informacji o liczbie użytków nie da się tego poprawnie policzyć.
Najczęstsze to: pominięcie naddatku, policzenie 10% jako 10 sztuk, dodanie naddatku dwa razy (najpierw procent, potem jeszcze "zapas"), oraz mylenie relacji formatów (błędne założenie liczby użytków na arkusz bez danych w treści).
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby otrzymać 500 odbitek, przyjmuje się 500 arkuszy (1 odbitka A3 z 1 arkusza B3).

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series"
  • ISO 217:2013, "Paper — Untrimmed sizes — Requirements for the designation and measurement of the untrimmed sizes"

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z planowania produkcji poligraficznej (kalkulacja papieru, naddatki)
  • Materiały o formatach papieru serii A i B (tabele formatów, zasady doboru arkusza)
  • Zadania treningowe z kalkulacji nakładu i naddatków technologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego