KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 21.
Określ liczbę arkuszy A1+ niezbędnych do wydrukowania 8 000 szt. ulotek formatu A4, przy założonym
10% naddatku technologicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 ma pole równe 8 arkuszom A4, więc z jednego arkusza uzyskuje się 8 ulotek A4.
8000 / 8 = 1000 arkuszy.
Naddatek 10%: 1000 × 1,10 = 1100 arkuszy. To odpowiada wskazanej wartości 1 100 szt.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć liczbę arkuszy potrzebnych do wydrukowania ulotek, trzeba najpierw ustalić ile użytków A4 można uzyskać z jednego arkusza A1 (w praktyce zależy to też od spadów i układu, ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się relację formatów serii A).

W serii A każdy kolejny format ma połowę pola poprzedniego. Z tego wynika zależność pól:

  • A1 = 2×A2
  • A2 = 2×A3
  • A3 = 2×A4

Łącznie daje to: A1 = 2×2×2 = 8 sztuk A4. To oznacza, że z jednego arkusza A1 (a w typowym uproszczeniu także A1+) można zaplanować 8 ulotek formatu A4.

Krok 1: obliczenie arkuszy bez naddatku
8000 szt. / 8 szt. na arkusz = 1000 arkuszy.

Krok 2: doliczenie naddatku technologicznego 10%
Naddatek uwzględnia m.in. rozruch, ustawienia oraz możliwą makulaturę. Liczymy: 1000 × 1,10 = 1100 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 000 szt. – pomija 10% naddatku technologicznego, czyli zakłada brak strat, co jest nierealne w produkcji.
  • 1 200 szt. – odpowiadałoby naddatkowi 20% lub innemu (większemu) założeniu strat; nie wynika z podanych danych.
  • 1 400 szt. – sugeruje bardzo duży naddatek albo błędne przyjęcie liczby użytków na arkuszu (np. 6 zamiast 8) i dodatkowe przeszacowanie.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić dwie rzeczy: (1) ile użytków mieści się na arkuszu, (2) czy naddatek procentowy został doliczony do wyniku, a nie do liczby sztuk wyrobu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii A każdy kolejny format ma połowę pola poprzedniego. Dlatego A1 ma pole równe 8 arkuszom A4 (A1→A2→A3→A4 to trzy podziały na pół). W zadaniach kalkulacyjnych zwykle przyjmuje się więc 8 użytków A4 z arkusza A1.
Naddatek technologiczny pokrywa straty w procesie: rozruch, ustawienie pasowania, regulację farby, docinanie oraz możliwą makulaturę. Bez naddatku plan papieru bywa zaniżony i może zabraknąć arkuszy do wykonania nakładu w wymaganej jakości.
10% naddatku oznacza, że do ilości wynikającej z czystej matematyki dodajesz 10% tej wartości. Przykładowo, jeśli wychodzi 1000 arkuszy, to 10% to 100 arkuszy, razem 1100. To prosty zapas na straty technologiczne.
Dzielisz nakład przez liczbę użytków: 8000 / 8 = 1000 arkuszy (bez zapasu). Następnie doliczasz naddatek: 1000 × 1,10 = 1100 arkuszy. Warto pamiętać o zaokrągleniu do pełnych arkuszy, jeśli wynik nie jest całkowity.
Byłaby poprawna tylko wtedy, gdy zadanie wyraźnie nie przewidywałoby naddatku technologicznego. W praktyce produkcyjnej jakiś zapas jest prawie zawsze potrzebny, a w tym typie zadań egzaminacyjnych naddatek jest elementem obowiązkowym obliczenia.
Najczęstsze błędy to: pominięcie naddatku, dodanie 10 zamiast 10% (np. +10 arkuszy), policzenie 10% od nakładu sztuk zamiast od liczby arkuszy oraz brak sprawdzenia, ile użytków mieści się na arkuszu. Pomaga zapis: arkusze × (1 + procent).
Użytek to pojedynczy egzemplarz wyrobu (np. jedna ulotka) umieszczony w narzucie na arkuszu. Liczba użytków zależy od formatu arkusza, formatu wyrobu, spadów, marginesów, kierunku włókien i wymagań wykończenia. W zadaniach bywa przyjmowana z relacji formatów.
Nie zawsze. "Plus" często oznacza format powiększony względem A1, ale konkretne wymiary mogą zależeć od producenta papieru lub standardu zakładowego. Dlatego w kalkulacjach egzaminacyjnych zwykle zakłada się typową relację do formatów A, jeśli nie podano wymiarów arkusza.
W produkcji nie zamawia się ułamków arkusza, więc wynik zaokrągla się w górę do pełnej sztuki. Nawet jeśli matematycznie wychodzi np. 1100,2, w praktyce planuje się 1101 arkuszy. Na egzaminie sprawdź, czy odpowiedzi są całkowite i zgodne z zaokrągleniem.
Opanuj relacje formatów serii A, ćwicz dzielenie nakładu przez liczbę użytków i szybkie liczenie procentów (np. mnożenie przez 1,05; 1,10; 1,15). Ucz się też pojęć: arkusz, użytek, narzut, makulatura, naddatek technologiczny oraz typowych pułapek rachunkowych.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Arkusz A1 ma pole równe 8 arkuszom A4, więc z jednego arkusza uzyskuje się 8 ulotek A4."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", zasada podziału formatu A na połowy (relacje pól formatów)
  • Wikipedia (PL): "Format papieru" – opis serii A i zależności A1 = 8×A4, https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z planowania produkcji poligraficznej (kalkulacja papieru, makulatura)
  • Tablice formatów serii A (ISO 216) i ćwiczenia z przeliczeń A0–A5
  • Podstawy narzucania/impozycji: ile użytków mieści się na arkuszu (zależnie od formatu arkusza i spadów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego