KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 14.
Określ minimalną wagę podłoża drukowego o gramaturze 130 g/m2, które należy zamówić do wydrukowania 1 000 sztuk plakatów B1 (700 x 1000).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Masa podłoża wynika z gramatury i łącznej powierzchni wydruków.
Najpierw liczysz pole jednego plakatu: 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m². Dla 1000 sztuk to 700 m². Następnie: 700 m² × 130 g/m² = 91 000 g = 91 kg, więc minimalnie należy zamówić 91 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o minimalnej masie podłoża korzysta się z zależności:

masa = powierzchnia × gramatura

Najważniejsze jest poprawne przeliczenie jednostek i policzenie całkowitej powierzchni wszystkich egzemplarzy.

  • Krok 1: zamiana wymiarów na metry.
    Format podany w treści to 700 × 1000 (typowo w mm), czyli 0,7 m × 1,0 m.
  • Krok 2: pole jednego plakatu.
    0,7 m × 1,0 m = 0,7 m².
  • Krok 3: łączna powierzchnia nakładu.
    0,7 m² × 1000 = 700 m².
  • Krok 4: masa z gramatury.
    700 m² × 130 g/m² = 91 000 g.
  • Krok 5: zamiana gramów na kilogramy.
    91 000 g ÷ 1000 = 91 kg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "91 kg" – to masa wynikająca wyłącznie z danych: format, nakład i gramatura (czyli masa 1 m² w gramach).

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "54 kg" zwykle wynika z policzenia zbyt małego pola (np. pomylenia 700 mm z 0,07 m lub błędnej interpretacji wymiarów).
  • "112 kg" może pojawić się przy doliczeniu niepodanego w treści narzutu/makulatury albo przy błędnym przeliczeniu jednostek gramatura↔kilogramy.
  • "138 kg" najczęściej oznacza podwójne przeliczenie (np. potraktowanie 130 g/m² jak 130 kg/m² lub inne przeszacowanie pola).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w poleceniu jest słowo "minimalną", nie dodawaj własnych założeń o zapasie, makulaturze czy arkuszowaniu, jeśli nie ma ich w danych. Sprawdź też zawsze dwa przeliczenia: mm→m oraz g→kg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura (g/m²) to masa 1 m² papieru wyrażona w gramach. Jeśli papier ma 130 g/m², to każdy metr kwadratowy waży 130 g. W zadaniach egzaminacyjnych masa podłoża wynika z pomnożenia łącznej powierzchni wydruków przez gramaturę i przeliczenia g na kg.
Najpierw policz pole jednego plakatu w m² (po zamianie mm na m). Potem pomnóż przez liczbę sztuk, aby dostać łączną powierzchnię. Na końcu zastosuj: masa = powierzchnia × gramatura i zamień gramy na kilogramy (dzieląc przez 1000).
Ponieważ gramatura jest w g/m², czyli dotyczy metrów kwadratowych. Jeśli zostawisz wymiary w mm, otrzymasz pole w mm² i wynik będzie błędny o bardzo duży współczynnik. Najbezpieczniej jest zamienić wymiary na metry, policzyć pole w m² i dopiero wtedy użyć gramatury.
Najczęściej myli się jednostki: 700 mm bierze się jako 0,07 m lub 7 m, a 130 g/m² traktuje się jak 130 kg/m². Częsty jest też błąd pominięcia przeliczenia g→kg. Warto na końcu ocenić "czy wynik ma sens" (dla 1000 plakatów powinno wyjść kilkadziesiąt–kilkaset kg, nie pojedyncze gramy).
Tylko wtedy, gdy zadanie to podaje (np. procent narzutu, liczba arkuszy na użytki, zapas technologiczny). Gdy polecenie brzmi "minimalna waga" i nie ma danych o makulaturze, przyjmuje się obliczenie czysto teoretyczne z powierzchni i gramatury. Dodawanie własnych założeń zaniża ocenę.
Możesz zrobić kontrolę "z grubsza": policz łączną powierzchnię w setkach m², a potem pomnóż przez gramaturę w setkach gramów. Np. 700 m² i 130 g/m² daje 700×130 ≈ 91 000 g, czyli ok. 91 kg. Jeśli wychodzi 0,91 kg albo 9100 kg, to znak, że pomyliłeś jednostki.
"B1" może odnosić się do serii formatów z normy (B-seria), ale w praktyce spotyka się też zadania, gdzie podaje się konkretny wymiar w nawiasie. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się danych z treści. Jeśli wymiar jest podany, licz pole z tego wymiaru, a nie z pamięciowego zestawu formatów.
Wystarczy podzielić przez 1000, bo 1 kg = 1000 g. Przesuwasz przecinek o trzy miejsca w lewo: 91 000 g → 91 kg. Przy mniejszych liczbach: 13 000 g → 13 kg, 950 g → 0,95 kg. To szybka umiejętność bardzo przydatna w zadaniach z gramaturą.
W zamówieniach i rozliczeniach z dostawcą często operuje się kilogramami lub tonami, bo tak fakturowany jest papier. W produkcji (krojenie, arkuszowanie, plan nakładu) częściej liczy się arkusze/użytki. Egzamin łączy oba podejścia, dlatego trzeba umieć przejść od powierzchni (m²) do masy (kg).
Ćwicz schemat: wymiary → metry → pole → łączna powierzchnia → gramatura → masa → kg. Rób krótką kontrolę sensowności wyniku i zapisuj jednostki przy każdym kroku. Warto też powtórzyć podstawowe formaty papieru oraz typowe przeliczenia g↔kg i mm↔m.
info

Statystycznie 27% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że masa podłoża wynika z gramatury i łącznej powierzchni wydruków.Najpierw liczysz pole jednego plakatu: 0,7 m × 1,0 m = 0,7 m².

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", section on B-series sizes
  • ISO 536:2019, "Paper and board — Determination of grammage", definition of grammage (g/m²)
  • PN-EN ISO 536 (wydanie odpowiadające ISO 536), "Papier i tektura — Oznaczanie gramatury", definicja gramatury i jednostki

Materiały:

  • Tablice formatów papieru serii A/B (ISO 216) i ćwiczenia z przeliczeń pól formatów
  • Norma dotycząca gramatury papieru (PN-EN ISO 536) – definicje i metodyka
  • Podręczniki/kompendia z planowania materiałów w poligrafii (arkuszowanie, narzuty, makulatura) – część obliczeniowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego