KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Określ liczbę wejść i wyjść binarnych przedstawionego na rysunku sterownika PLC zastosowanego w urządzeniu mechatronicznym.
Ilustracja przedstawia sterownik PLC marki Schneider Electric, który jest używany w urządzeniach mechatronicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na panelu sterownika liczba kanałów wynika z zakresu numeracji.
W sekcji "IN" widoczne są oznaczenia 0–5, więc jest 6 wejść binarnych (liczymy także "0"). W sekcji "OUT" widoczne są oznaczenia 0–3, więc są 4 wyjścia binarne. Zacisków zasilania i COM nie wlicza się do I/O.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC liczba wejść i wyjść binarnych najczęściej jest pokazana na panelu diagnostycznym (np. diody LED) oraz opisana numerami kanałów. Kluczowe jest poprawne rozumienie numeracji: jeśli kanały są oznaczone od 0 do n, to liczba kanałów wynosi n+1, ponieważ "0" jest pełnoprawnym indeksem, a nie "brakiem kanału".

Na przedstawionym sterowniku w rzędzie oznaczonym jako IN znajdują się numery 0, 1, 2, 3, 4, 5. To oznacza, że sterownik ma 6 wejść binarnych. Częsty błąd polega na policzeniu "od 1 do 5" i uznaniu, że są 5 wejść, co wynika z pominięcia indeksu 0.

W rzędzie oznaczonym jako OUT znajdują się numery 0, 1, 2, 3. To oznacza 4 wyjścia binarne. Błędna odpowiedź z 3 wyjściami zwykle wynika z założenia, że "0–3" to trzy elementy lub z nieuwagi przy odczycie oznaczeń.

Warto też pamiętać, że elementy takie jak +24V, 0V, DC IN, COM to zaciski zasilania lub wspólne (common) i nie są osobnymi kanałami wejściowymi/wyjściowymi. Podobnie oznaczenie NC (niewykorzystane/niepodłączone) nie zwiększa liczby kanałów sygnałowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "5 wejść i 4 wyjścia" – typowy błąd "0–5 = 5", czyli nieuwzględnienie kanału 0 przy wejściach.
  • "5 wejść i 3 wyjścia" – łączy dwa błędy: pominięcie kanału 0 dla wejść oraz błędne policzenie wyjść 0–3.
  • "6 wejść i 3 wyjścia" – poprawnie odczytane wejścia, ale błędnie policzone wyjścia; zakres 0–3 daje 4 kanały.

W praktyce (ELM.3) taki odczyt jest potrzebny przy doborze sterownika do liczby czujników (wejścia) i wykonawników (wyjścia) oraz podczas uruchamiania i diagnostyki układów mechatronicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wejścia binarne (digital inputs) to kanały, które odbierają sygnały dwustanowe 0/1 z elementów typu przycisk, krańcówka czy czujnik z wyjściem cyfrowym. PLC "widzi" na wejściu stan logiczny i na tej podstawie wykonuje program sterowania.
Wyjścia binarne (digital outputs) to kanały, którymi PLC steruje urządzeniami wykonawczymi w trybie włącz/wyłącz, np. przekaźnikiem, elektrozaworem, lampką sygnalizacyjną. Wyjście podaje stan 0/1 zgodnie z logiką programu.
Gdy numeracja zaczyna się od 0, liczba kanałów to najwyższy numer + 1. Zakres 0–5 oznacza 6 wejść, bo liczymy: 0, 1, 2, 3, 4, 5. Najczęstsza pomyłka to potraktowanie "5" jako liczby wejść.
Bo "0" jest pierwszym kanałem, a nie "brakiem". Zakres 0–3 obejmuje cztery indeksy: 0, 1, 2 i 3. W automatyce i programowaniu taka numeracja jest standardowa, dlatego przy zliczaniu zawsze uwzględnia się kanał 0.
Nie. Zaciski zasilania (np. +24V, 0V, L, N) służą do zasilenia sterownika, a COM to zacisk wspólny dla grupy wejść lub wyjść. To elementy pomocnicze okablowania, ale nie są niezależnymi kanałami sygnałowymi I/O.
Najczęściej: pominięcie kanału 0 (np. 0–5 uznane za 5), wliczanie COM jako kanału, mylenie oznaczeń zasilania z wejściami/wyjściami oraz nieuwaga przy odczycie dwóch rzędów (IN i OUT). Warto liczyć powoli po kolei.
Zwykle jest to nadruk na panelu obok diod LED: "IN" dla wejść oraz "OUT" dla wyjść. Pod nimi znajdują się numery kanałów. W wielu sterownikach wejścia i wyjścia mają też osobne listwy zaciskowe, ale kluczowe jest oznaczenie IN/OUT.
Podczas doboru sterownika do projektu (czy starczy kanałów na czujniki i wykonawniki), przy montażu i okablowaniu (przypisanie przewodów do konkretnych numerów), a także przy uruchamianiu i diagnostyce (sprawdzenie stanów na IN/OUT).
Tworzy się listę sygnałów z czujników (każdy sygnał dwustanowy to zwykle jedno wejście) i porównuje z liczbą dostępnych kanałów IN. Trzeba uwzględnić ewentualne rezerwy oraz to, że zaciski zasilania i COM nie zwiększają liczby wejść.
Nie zawsze. Dioda LED zwykle pokazuje stan danego kanału (czy jest aktywny), a nie jego istnienie. Liczbę kanałów ustala się po liczbie pozycji/oznaczeń w sekcji IN i OUT (np. numery 0–5), nawet jeśli w danej chwili nie świecą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Na panelu sterownika liczba kanałów wynika z zakresu numeracji.W sekcji "IN" widoczne są oznaczenia 0–5, więc jest 6 wejść binarnych (liczymy także "0")."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (definicje i model wejść/wyjść sterownika PLC)
  • IEC 61131-2:2017, Programmable controllers – Part 2: Equipment requirements and tests (wymagania sprzętowe i sygnałowe dla PLC, w tym I/O)
  • Schneider Electric, Zelio Logic SR2/SR3 – User Guide / Instruction Sheet (opis wejść/wyjść, oznaczeń IN/OUT oraz numeracji kanałów w sterownikach kompaktowych)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw automatyki/PLC (wejścia/wyjścia, logika dwustanowa, diagnostyka)
  • Instrukcje użytkownika sterowników PLC (sekcje: opis wejść/wyjść, panel LED, listwy zaciskowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ELM.3 dotyczące uruchamiania i testowania układów sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego