KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Określ na podstawie danych w tabeli, jakie jest ryzyko utraty słuchu przez człowieka, który poddany jest działaniu dźwięku o poziomie 90 dB przez okres 15 lat
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi ryzyka utraty słuchu w zależności od równoważnego poziomu dźwięku A w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ryzyko należy odczytać bez obliczeń z tabeli ryzyka utraty słuchu.
Wybierz wiersz dla równoważnego poziomu dźwięku 90 dB oraz kolumnę dla czasu narażenia 15 lat. Na ich przecięciu znajduje się wartość 14%, która odpowiada wymaganemu ryzyku.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu nie wykonuje się obliczeń — wymagane jest prawidłowe odczytanie wartości procentowej z tabeli ryzyka utraty słuchu. Tabela zestawia dwa parametry:

  • Równoważny poziom dźwięku A (w dB) — wybieramy właściwy wiersz,
  • Czas narażenia (w latach) — wybieramy właściwą kolumnę.

Dla osoby narażonej na hałas o poziomie 90 dB przez 15 lat należy odnaleźć wiersz "90" oraz kolumnę "15". W komórce na przecięciu tych wartości znajduje się 14% — to jest poszukiwane ryzyko.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 3% i 0% są zbyt niskie dla tak długiej ekspozycji przy 90 dB; takie wartości mogłyby dotyczyć niższych poziomów hałasu lub krótszego narażenia. Częsty błąd to sugerowanie się samą "liczbą dB" bez czasu lub wybór wartości z innego wiersza.
  • 16% jest wartością sąsiednią w tej samej linii dla 90 dB, ale odpowiada dłuższemu czasowi (np. 20 lat). Ten wybór wynika zwykle z pomylenia kolumn albo przesunięcia wzroku o jedną kolumnę.

W praktyce technik ochrony środowiska (oraz BHP/ochrona pracy) korzysta z takich tabel po wykonaniu pomiarów hałasu (np. dozymetrem), ustaleniu czasu ekspozycji i przypisaniu wyniku do odpowiedniej komórki. Wynik wspiera decyzje o działaniach ograniczających hałas oraz o potrzebie ochronników słuchu i badań audiometrycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szacowany odsetek osób, u których może wystąpić ubytek słuchu przy danym poziomie hałasu i czasie narażenia. Procent nie opisuje "spadku słuchu", tylko prawdopodobieństwo/udział populacji z uszkodzeniem w warunkach ekspozycji z tabeli.
Najpierw znajdź wiersz odpowiadający poziomowi dźwięku A = 90 dB, a potem kolumnę z czasem narażenia 15 lat. Wartość w komórce na przecięciu wiersza i kolumny jest wynikiem (tu: 14%). Nie trzeba nic liczyć.
Uszkodzenie słuchu od hałasu ma charakter kumulacyjny: długotrwała ekspozycja prowadzi do stopniowego, zwykle nieodwracalnego pogorszenia słyszenia. Dlatego w ocenie ryzyka zawsze uwzględnia się zarówno poziom dB, jak i liczbę lat (lub dobowy czas pracy).
Tak, 90 dB to poziom, przy którym ryzyko uszkodzenia słuchu rośnie istotnie wraz z czasem narażenia. W praktyce oznacza to konieczność działań ograniczających hałas oraz stosowania ochronników słuchu i monitoringu (np. badań audiometrycznych) zgodnie z wymaganiami dla czynników szkodliwych.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (np. 20 lat zamiast 15), przesunięcie o jeden wiersz (85 zamiast 90 dB), pominięcie czasu narażenia oraz wybór wartości "na oko". Pomaga zaznaczenie palcem wiersza i kolumny przed odczytem.
To uśredniony energetycznie poziom hałasu w czasie, skorygowany charakterystyką A, która przybliża czułość ludzkiego ucha na różne częstotliwości. Dzięki temu wynik lepiej opisuje realne oddziaływanie hałasu na człowieka niż surowy pomiar bez korekcji.
Wykonuje się pomiary miernikiem poziomu dźwięku lub dozymetrem hałasu, aby wyznaczyć równoważny poziom dźwięku oraz czas ekspozycji. Następnie porównuje się wyniki z wymaganiami i/lub korzysta z tabel ryzyka. Ważna jest poprawna metodyka i warunki pomiaru.
Ochronniki stosuje się, gdy nie da się skutecznie obniżyć hałasu technicznie lub organizacyjnie do poziomu bezpiecznego. Przykłady to nauszniki przeciwhałasowe i wkładki (stopery). Równolegle zaleca się środki zbiorowe, np. ekrany akustyczne, obudowy i tłumiki.
Nawet okresowe narażenie może sumować się w czasie pracy i przyczyniać do pogorszenia słuchu, zwłaszcza gdy powtarza się przez lata. Dodatkowo hałas zwiększa zmęczenie i ryzyko wypadków. Dlatego ocena narażenia uwzględnia realny czas ekspozycji oraz poziom dźwięku.
Ćwicz odczyt wiersz/kolumna na różnych przykładach: najpierw wskaż poziom dB, potem czas (lata). Sprawdzaj, czy odpowiedź ma sens (ryzyko rośnie z czasem i zwykle z dB). Na egzaminie pracuj metodycznie: nie zgaduj, tylko odczytuj dokładnie z właściwej komórki.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Ryzyko należy odczytać bez obliczeń z tabeli ryzyka utraty słuchu.Wybierz wiersz dla równoważnego poziomu dźwięku 90 dB oraz kolumnę dla czasu narażenia 15 lat."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz.U. 2019 poz. 1864
  • PN-N-01307:1994, Ochrona pracy — Hałas — Dopuszczalne wartości w środowisku pracy i wymagania dotyczące wykonywania pomiarów
  • ISO 1999, Acoustics — Estimation of noise-induced hearing loss (norma międzynarodowa, metodologia szacowania ryzyka)

Materiały:

  • Tekst normy ISO 1999 (metody szacowania ryzyka uszkodzenia słuchu)
  • PN-N-01307:1994 (zagadnienia hałasu w środowisku pracy i oceny narażenia)
  • Materiały dydaktyczne dot. pomiarów hałasu dozimetrem i miernikiem poziomu dźwięku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego