KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 4.
Określ na podstawie tabeli maksymalny wymiar dłuższego boku pręta o przekroju prostokątnym, przy cięciu materiału pod kątem 45° i ramieniu przecinarki obróconym w prawo.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi maksymalnych wymiarów cięcia prętów o przekroju prostokątnym przy różnych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy w tabeli odszukać wariant cięcia pod kątem 45° oraz ustawienie ramienia przecinarki "w prawo". Następnie wybiera się wartość przypisaną do pręta o przekroju prostokątnym i odczytuje maksymalny wymiar dłuższego boku. Z tabeli wynika wartość 235 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowa jest poprawna interpretacja tabeli zdolności cięcia dla danej przecinarki. Tabele producentów zwykle rozdzielają dopuszczalne wymiary materiału według:

  • kąta cięcia (np. 90°, 45°),
  • położenia/kierunku ustawienia ramienia (w prawo lub w lewo),
  • kształtu przekroju materiału (pełny, rura, profil, prostokąt itp.).

Najpierw trzeba więc wybrać w tabeli dokładnie ten przypadek, o który pyta zadanie: cięcie pod kątem 45° oraz ramię obrócone w prawo. Dopiero w tak zawężonym fragmencie tabeli odczytuje się dane dla pręta o przekroju prostokątnym.

Następny krok to upewnienie się, co oznacza "maksymalny wymiar dłuższego boku". Dla prostokąta są dwa wymiary (krótszy i dłuższy bok). Pytanie wymaga odczytu właśnie tego większego wymiaru, a nie dowolnej wartości z pary lub średnicy/rury. W praktyce ma to znaczenie, bo przekroczenie dopuszczalnego większego gabarytu może uniemożliwić poprawne zamocowanie materiału, spowodować kolizję lub przeciążenie układu napędowego.

Odpowiedź "235 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada pozycji tabeli spełniającej jednocześnie wszystkie warunki z treści (45°, prawo, przekrój prostokątny, dłuższy bok).

Typowe błędy przy pozostałych odpowiedziach to: odczyt wartości dla innego kąta (np. 90°), pomylenie ustawienia "w prawo" z "w lewo", albo odczyt parametru odnoszącego się do krótszego boku lub innego kształtu przekroju. Dlatego zawsze warto wykonać kontrolę: czy wybrany wiersz/kolumna na pewno opisuje ten sam kąt, to samo ustawienie ramienia i ten sam przekrój.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz w tabeli sekcję dla 45° (nie 90°). Potem sprawdź, czy tabela rozróżnia kierunek/położenie ramienia (prawo/lewo). Na końcu odczytaj wiersz dla właściwego przekroju (np. prostokątny) i właściwego wymiaru (dłuższy bok).
Przy cięciu pod kątem zmienia się geometria pracy i efektywne "okno" cięcia. Dla wielu maszyn producent podaje różne dopuszczalne wymiary zależnie od strony obrotu ramienia, bo inaczej układa się materiał w imadle i inaczej przebiega tor cięcia.
To większy z dwóch wymiarów przekroju prostokąta. W praktyce, gdy przekrój ma wymiary np. a×b, a > b, to "dłuższy bok" to a. W zadaniach egzaminacyjnych łatwo pomylić go z krótszym bokiem lub z innym parametrem profilu.
Najczęściej: pomylenie kolumn dla 45° i 90°, odczyt z niewłaściwej strony (prawo/lewo), wybór wiersza dla innego przekroju (rura zamiast prostokąta) oraz odczyt krótszego boku zamiast dłuższego. Pomaga zakreślenie warunków przed wyborem liczby.
Nie zawsze. W wielu tabelach dla przekroju prostokątnego podaje się dwa wymiary (np. dopuszczalne a×b) albo osobno ograniczenie dla dłuższego i krótszego boku. Treść zadania wskazuje, który parametr ma być podany, np. właśnie "maksymalny wymiar dłuższego boku".
Zawsze, gdy docinasz profile o dużych gabarytach lub twarde materiały oraz gdy wykonujesz cięcie pod kątem. Sprawdzenie limitu zapobiega przeciążeniu maszyny, zakleszczeniu taśmy/tarczy i problemom z mocowaniem. To także element bezpiecznej organizacji pracy.
Tabela zdolności cięcia podaje maksymalne wymiary materiału (gabaryty przekroju), a nie prędkość taśmy/tarczy czy posuw. Jeśli w tabeli występują wartości w mm dla profili (prostokąt, rura), to zwykle jest to zdolność cięcia. Prędkości są często w m/min lub obr/min.
Cięcie pod kątem zwykle zwiększa efektywną długość kontaktu narzędzia z materiałem i może wymagać innego ustawienia w imadle. To powoduje większe obciążenia i ograniczenia przestrzenne, więc producenci często obniżają dopuszczalne gabaryty w porównaniu do cięcia prostopadłego.
Zwykle nie. Takie zadania są projektowane tak, aby odpowiedź wynikała z konkretnego odczytu z tabeli producenta. Bez tej tabeli można co najwyżej spekulować, ale na egzaminie należy opierać się na danych z załącznika i dokładnie spełnić warunki (45° i ramię w prawo).
Ćwicz pracę z DTR i katalogami: najpierw wyszukuj warunki (kąt, ustawienie), potem typ przekroju, a na końcu konkretny wymiar. Dobrą metodą jest robienie "checklisty warunków" i porównywanie jej z nagłówkami tabeli, aby uniknąć przesunięcia wiersza/kolumny.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby rozwiązać zadanie, należy w tabeli odszukać wariant cięcia pod kątem 45° oraz ustawienie ramienia przecinarki "w prawo"."

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) używanej przecinarki – rozdział o zdolności cięcia i tabelach doboru
  • Podstawy technologii cięcia metali (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ) – część o przecinarkach i doborze parametrów
  • Katalog/notes producenta pił taśmowych lub przecinarek – przykłady tabel zdolności cięcia dla różnych kątów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego