KWALIFIKACJA OGR5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 3.
Określ powierzchnię sadu jabłoniowego, na którą należy wysiać 250 kg mocznika (46% N), aby dostarczyć wymaganą ilość czystego składnika, jeżeli azot jest stosowany w dawce 92 kg N na ha.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mocznik 46% N oznacza, że z 250 kg nawozu otrzymujemy 250×0,46 = 115 kg czystego azotu. Przy dawce 92 kg N/ha powierzchnia wynosi 115/92 = 1,25 ha. Dlatego poprawny wynik to 1,25 ha, a pozostałe wartości nie spełniają tego przeliczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach nawozowych kluczowe jest rozróżnienie między masą nawozu a masą czystego składnika. Dawka "92 kg N na ha" dotyczy wyłącznie azotu (N), a nie masy mocznika.

Krok 1: obliczenie ilości czystego azotu w 250 kg mocznika.
Jeżeli mocznik ma 46% N, to udział masowy azotu wynosi 0,46. Zatem:

250 kg × 0,46 = 115 kg N

Otrzymujemy 115 kg czystego składnika (azotu).

Krok 2: wyznaczenie powierzchni, na którą wystarczy 115 kg N.
Skoro na 1 ha stosuje się 92 kg N, to powierzchnia odpowiada proporcji:

powierzchnia = 115 kg N ÷ 92 kg N/ha = 1,25 ha

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2,00 ha oznaczałoby zapotrzebowanie 2×92 = 184 kg N, czyli znacznie więcej niż 115 kg N z 250 kg mocznika.
  • 2,72 ha wymagałoby 2,72×92 ≈ 250 kg N, co sugeruje pomylenie "250 kg nawozu" z "250 kg czystego N" (pominięcie 46%).
  • 5,43 ha wymagałoby 5,43×92 ≈ 499,6 kg N, co jest całkowicie niezgodne z ilością N możliwą do uzyskania z 250 kg mocznika.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze najpierw przelicz procent składnika na ułamek (np. 46% → 0,46), policz kg czystego składnika, a dopiero potem dziel przez dawkę w kg/ha. Kontrola sensowności: wynik w ha powinien być większy, gdy masz więcej kg N, i mniejszy, gdy dawka kg N/ha jest większa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przelicz procent na ułamek: 46% → 0,46. Następnie pomnóż masę nawozu przez 0,46. Przykład: 250 kg × 0,46 = 115 kg N. To jest ilość czystego składnika, którą potem porównujesz z dawką w kg N/ha.
Bo zapis "kg N/ha" dotyczy wyłącznie azotu, a nie masy nawozu. Mocznik zawiera tylko część azotu (ok. 46%), więc aby dostarczyć 92 kg N, potrzeba więcej niż 92 kg mocznika. Pomijanie tego rozróżnienia to najczęstszy błąd w zadaniach.
Oznacza udział masowy azotu w nawozie. 46% N znaczy, że w 100 kg mocznika jest 46 kg azotu (N). W obliczeniach przyjmujesz to jako 0,46 i liczysz, ile kg N dostarczysz z danej masy nawozu.
Użyj prostego dzielenia: powierzchnia (ha) = ilość N (kg) ÷ dawka (kg N/ha). Jeśli masz 115 kg N i dawkę 92 kg N/ha, to 115/92 = 1,25 ha. Jednostki "kg N" skracają się, zostaje "ha".
Bo dawka jest podana w czystym składniku (kg N/ha). 250 kg to masa nawozu, która zawiera tylko część azotu. Dopiero po przeliczeniu 250 kg mocznika na kg N możesz porównać to z dawką i wyznaczyć powierzchnię.
Tak, orientacyjnie: 250 kg mocznika daje nieco ponad połowę 250 kg azotu, czyli ok. 115 kg N. Dawka 92 kg N/ha jest bliska 100, więc powierzchnia powinna być trochę powyżej 1 ha. Wyniki rzędu 2–5 ha są zbyt duże dla 115 kg N.
Najczęściej: (1) użycie 46 zamiast 0,46, (2) pominięcie przeliczenia na czysty składnik i dzielenie 250 przez 92, (3) uznanie, że 92 kg/ha to dawka nawozu, a nie azotu, (4) odwrócenie dzielenia (92/115).
Dzielisz dawkę azotu przez udział N w moczniku: 92 ÷ 0,46 = 200 kg mocznika/ha. To dobry sposób na kontrolę: jeśli 1 ha wymaga 200 kg mocznika, to 250 kg wystarczy na 250/200 = 1,25 ha.
Na egzaminie przyjmujesz dokładnie to, co podano w treści (tu: 46% N). W praktyce procent może się różnić zależnie od produktu, dlatego w gospodarstwie trzeba czytać etykietę/kartę produktu. W zadaniu procent jest daną wejściową do obliczeń.
Ćwicz schemat: masa nawozu → kg czystego składnika → dawka na ha → powierzchnia. Rozwiązuj zadania na procentach (N, P, K) i kontroluj jednostki. Pomaga też zapamiętanie, że 46% to prawie połowa, więc wynik często jest bliski intuicji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Mocznik 46% N oznacza, że z 250 kg nawozu otrzymujemy 250×0,46 = 115 kg czystego azotu."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Urea – sekcja "Use as fertilizer" (informacja o typowej zawartości azotu ~46% w moczniku), https://en.wikipedia.org/wiki/Urea (dostęp: 2026-02-27)
  • OpenStax: Chemistry 2e – sekcje o procentach masowych i przeliczeniach ułamków (mass percent / composition), https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z nawożenia roślin ogrodniczych (dział: obliczanie dawek czystego składnika)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące planu nawożenia i przeliczania NPK na czysty składnik
  • Etykiety i karty produktu nawozów azotowych (zawartość składników, zasady obliczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego