KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 40.
Które określenie odnosi się do danych cyfrowych, służących do odtworzenia oryginalnych danych w przypadku ich utraty lub uszkodzenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Kopia bezpieczeństwa" to zapis danych utworzony po to, aby można było je odtworzyć w razie utraty lub uszkodzenia oryginału (awaria, błąd użytkownika, atak). Pozostałe określenia nie opisują wprost funkcji odtwarzania danych po incydencie.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy pojęcia danych cyfrowych, których celem jest umożliwienie odtworzenia informacji, gdy oryginalne dane zostaną utracone lub uszkodzone. W praktyce (również w pracy z dokumentacją elektroniczną w archiwum zakładowym) chodzi o zapewnienie ciągłości dostępu do plików oraz ograniczenie skutków awarii.

Poprawne określenie to "kopia bezpieczeństwa", ponieważ jest to kopia wykonana specjalnie w celu zabezpieczenia przed utratą danych i używana do ich przywracania (restore). Kluczowa jest tu funkcja: kopia ma umożliwić powrót do stanu sprzed uszkodzenia, błędnego skasowania albo zdarzeń losowych.

  • "Wtórnik" bywa rozumiany jako egzemplarz wtórny/odtworzony lub kopia w sensie ogólnym, ale samo słowo nie niesie jednoznacznie znaczenia "na wypadek awarii i do odtworzenia danych". W kontekście pytania brakuje tu wskazania celu zabezpieczającego.
  • "System elektroniczny" to nazwa zbyt ogólna: system może przechowywać, przetwarzać lub udostępniać dane, ale nie jest synonimem danych-kopii służących do przywracania po utracie. Pytanie dotyczy rodzaju danych (zapisu), a nie infrastruktury.
  • "Dublet" oznacza duplikat/drugi egzemplarz; może odnosić się do powtórzenia obiektu (np. dokumentu), ale nie definiuje mechanizmu zabezpieczenia i odtwarzania po uszkodzeniu. Dublet może istnieć bez planu przywracania i bez kontroli aktualności, co jest istotą kopii bezpieczeństwa.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o ochronie danych szukaj słów-kluczy takich jak "odtworzenie", "po utracie", "po uszkodzeniu", "przywracanie". To typowe sygnały, że chodzi o kopię bezpieczeństwa, a nie o zwykły duplikat dokumentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kopia bezpieczeństwa (kopia zapasowa) to dodatkowy zapis danych wykonany po to, aby można było je przywrócić po awarii, uszkodzeniu nośnika, błędzie użytkownika lub złośliwym oprogramowaniu. Kluczowa cecha: służy do odtwarzania utraconych/uszkodzonych danych.
Bo dokumentacja elektroniczna może zostać utracona lub uszkodzona (awaria dysku, skasowanie, błąd aktualizacji, atak). Kopia bezpieczeństwa pozwala zachować ciągłość pracy i dostęp do akt. To element ochrony zasobu cyfrowego i minimalizacji ryzyka.
Najczęściej służy do odtworzenia plików po przypadkowym usunięciu lub awarii sprzętu. W praktyce oznacza to możliwość przywrócenia wcześniejszej wersji dokumentów albo całego katalogu danych, gdy bieżące dane są nieczytelne lub zniknęły.
Dublet to po prostu drugi egzemplarz/duplikat. Może istnieć bez procedury przywracania i bez dbałości o aktualność. Kopia bezpieczeństwa jest tworzona z myślą o awarii: ma umożliwić odtworzenie danych, często według harmonogramu i z kontrolą wersji.
Nie zawsze. Kopia bezpieczeństwa koncentruje się na odtworzeniu po utracie (ciągłość działania). Archiwizacja służy długotrwałemu przechowywaniu i porządkowaniu dokumentacji. W praktyce oba procesy mogą się uzupełniać, ale mają inne cele.
Częstotliwość zależy od tego, jak często dane się zmieniają i jak duże ryzyko akceptuje instytucja. Im bardziej krytyczne dane i częstsze zmiany, tym częstszy backup. Na egzaminie zwracaj uwagę na logikę: backup ma ograniczyć stratę danych.
Najbezpieczniej przechowywać ją na oddzielnym nośniku lub w innej lokalizacji niż dane źródłowe. Jeśli kopia jest na tym samym dysku, awaria może zniszczyć oba zestawy danych. W praktyce stosuje się też kilka kopii w różnych miejscach.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się z "kopią" (np. dublet), bez zauważenia słów "odtworzenie po utracie/uszkodzeniu". Drugi błąd to wybór zbyt ogólnego terminu (np. system), który nie oznacza danych-kopii do przywracania.
Może pomóc w odzyskaniu danych, ale pod warunkiem, że kopia nie została zaszyfrowana/uszkodzona razem z oryginałem. Dlatego ważne jest odseparowanie kopii (np. nośnik offline) i posiadanie kilku wersji. Sama kopia nie jest "antywirusem".
Wskazówkami są sformułowania: "w przypadku utraty", "po uszkodzeniu", "do odtworzenia", "przywrócenie". Gdy opis mówi o danych przygotowanych na wypadek awarii, najczęściej chodzi o kopię bezpieczeństwa, a nie o duplikat dokumentu.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Kopia bezpieczeństwa" to zapis danych utworzony po to, aby można było je odtworzyć w razie utraty lub uszkodzenia oryginału (awaria, błąd użytkownika, atak).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Kopia zapasowa" – definicja i zastosowanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kopia_zapasowa (dostęp: 2026-03-01)
  • CERT Polska, "Kopie zapasowe" (materiał edukacyjny o roli backupu), https://cert.pl/posts/ (wyszukanie artykułu/sekcji dot. kopii zapasowych w serwisie CERT; dostęp: 2026-03-01)
  • Microsoft Support, "Tworzenie kopii zapasowej i przywracanie w systemie Windows" (opis celu kopii zapasowej i odtwarzania), https://support.microsoft.com/windows (sekcja pomocy dot. kopii zapasowej; dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego dotyczące dokumentacji elektronicznej
  • Poradniki bezpieczeństwa IT dla użytkowników (kopie zapasowe, odzyskiwanie danych)
  • Słowniki/encyklopedie terminów informatycznych i archiwistycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego