W rachunkowości dokumentem źródłowym może być nota księgowa. Stosuje się ją m.in. do rozliczeń takich jak kary umowne, odszkodowania, dopłaty, obciążenia między kontrahentami lub inne zdarzenia, które nie są klasyczną sprzedażą towarów/usług dokumentowaną fakturą.
Kluczowe jest ustalenie, jaki skutek ma zdarzenie dla danej jednostki:
- jeżeli zdarzenie powoduje powstanie pozostałego przychodu operacyjnego, to przychód ten (jak większość przychodów) ujmuje się po stronie Ma konta przychodów;
- jeżeli zdarzenie powoduje powstanie pozostałego kosztu operacyjnego, to koszt ujmuje się po stronie Wn konta kosztów.
Dlatego prawidłowa odpowiedź wskazuje ujęcie na koncie Pozostałe przychody operacyjne po stronie Ma (czyli jako wzrost przychodów tej jednostki). W praktyce drugi zapis (niepodany w odpowiedziach) dotyczy zwykle rozrachunków z kontrahentem, ponieważ nota często tworzy należność lub zobowiązanie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wskazanie pozostałych kosztów przy jednoczesnej stronie Ma miesza logikę kont wynikowych: koszty standardowo narastają po stronie Wn, a nie Ma.
- Ujęcie na pozostałych kosztach operacyjnych po Wn odpowiadałoby sytuacji, gdy jednostka ponosi koszt (np. została obciążona notą), a nie gdy osiąga przychód.
- Opcja z innym podmiotem (inna firma) sugeruje księgowanie w niewłaściwej jednostce; w zadaniach egzaminacyjnych należy księgować w tej jednostce, której księgi prowadzimy i która jest stroną zdarzenia zgodnie z dokumentem.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zdecyduj, czy nota oznacza przychód czy koszt dla jednostki, a dopiero potem dobierz konto i stronę Wn/Ma.
