Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 15.
Opiekun zaobserwował u 22-letniego podopiecznego z niepełnosprawnością intelektualną przewlekłe zmęczenie, zaburzenia równowagi i pogorszenie widzenia. Pojawiło się nietrzymanie moczu, niezborność ruchowa i drętwienie kończyn. Objawy te mogą wskazywać na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów u młodej osoby (przewlekłe zmęczenie, zaburzenia równowagi, pogorszenie widzenia, drętwienie kończyn, niezborność ruchowa oraz nietrzymanie moczu) jest typowy dla choroby demielinizacyjnej OUN. Taki "rozsiany" obraz neurologiczny najbardziej odpowiada stwardnieniu rozsianemu.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane dolegliwości (przewlekłe zmęczenie, zaburzenia równowagi, pogorszenie widzenia, niezborność ruchowa, drętwienie kończyn oraz zaburzenia mikcji) tworzą spójny obraz uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego o charakterze wieloogniskowym. U młodej osoby dorosłej taka kombinacja objawów szczególnie sugeruje stwardnienie rozsiane, w którym dochodzi do demielinizacji w różnych miejscach mózgu i rdzenia, co może dawać jednocześnie objawy wzrokowe, czuciowe, ruchowe i autonomiczne (np. pęcherz).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dystrofia mięśniowa jest grupą chorób pierwotnie mięśniowych. Typowo dominuje osłabienie mięśni i zanik, a nie objawy ogniskowe OUN, takie jak pogorszenie widzenia czy zaburzenia czucia (drętwienie) i koordynacji o charakterze neurologicznym.
  • Mózgowe porażenie dziecięce jest następstwem wczesnego, niepostępującego uszkodzenia rozwijającego się mózgu. Objawy są zwykle obecne od dzieciństwa i nie pojawiają się jako nowy, narastający zestaw dolegliwości u 22-latka; nie pasuje też typowy mechanizm "nowych" zaburzeń widzenia i czucia.
  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ma najczęściej przebieg ostry. Spodziewane są silne objawy ogólne (np. gorączka), cechy podrażnienia opon i szybkie pogorszenie stanu, a nie przewlekłe zmęczenie i wielomiesięczne/stopniowe narastanie zaburzeń koordynacji, czucia i mikcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu łączą się objawy z różnych "funkcji" układu nerwowego (wzrok + równowaga + czucie + pęcherz) u młodej osoby, myśl o chorobie o wieloogniskowym charakterze. W praktyce opiekun nie rozpoznaje choroby, ale powinien rzetelnie opisać obserwacje i pilnie przekazać je personelowi medycznemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stwardnienie rozsiane i dlaczego daje różne objawy?
Stwardnienie rozsiane to choroba ośrodkowego układu nerwowego, w której uszkodzeniu ulega osłonka mielinowa włókien nerwowych. Ponieważ zmiany mogą pojawiać się w różnych miejscach mózgu i rdzenia, objawy bywają "rozsiane": wzrokowe, czuciowe, ruchowe oraz dotyczące równowagi i mikcji.
Jakie objawy w opiece powinny szczególnie nasuwać podejrzenie SM?
W praktyce opiekun nie stawia diagnozy, ale powinien wychwycić niepokojący układ objawów: pogorszenie widzenia, drętwienie kończyn, niezborność/ataksję, zaburzenia równowagi oraz problemy z pęcherzem. Kluczowe jest też, że mogą pojawiać się naprzemiennie lub narastać w czasie.
Dlaczego nietrzymanie moczu może wystąpić w chorobach neurologicznych?
Oddawanie moczu jest kontrolowane przez układ nerwowy (ośrodki w mózgu i rdzeniu oraz nerwy obwodowe). Gdy dochodzi do uszkodzeń przewodzenia impulsów, mogą pojawić się parcia naglące, trudność w opróżnianiu pęcherza lub nietrzymanie. To ważny sygnał do zgłoszenia personelowi.
Jak odróżnić objawy SM od zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych?
Zapalenie opon zwykle ma ostry początek i szybko pogarsza stan ogólny, często z gorączką i silnymi objawami ogólnymi. SM częściej daje objawy neurologiczne o różnym charakterze (wzrok, czucie, równowaga, mikcja) i może mieć przebieg przewlekły lub nawrotowy. W obu sytuacjach potrzebna jest pilna ocena medyczna.
Czy dystrofia mięśniowa może powodować drętwienie i zaburzenia widzenia?
Typowa dystrofia mięśniowa dotyczy przede wszystkim mięśni: pojawia się osłabienie, męczliwość i zanik. Drętwienie (objaw czuciowy) oraz pogorszenie widzenia częściej wskazują na udział układu nerwowego, a nie na pierwotną chorobę mięśni. Dlatego taki zestaw objawów gorzej pasuje do dystrofii.
Kiedy w DPS zaburzenia równowagi trzeba zgłosić jako pilne?
Pilnie zgłaszaj nowe lub szybko narastające zaburzenia równowagi, upadki, "zataczanie się", nagłe pogorszenie widzenia, drętwienie jednej strony ciała oraz nowe problemy z oddawaniem moczu. Takie zmiany mogą oznaczać chorobę neurologiczną i zwiększają ryzyko urazu, więc wymagają oceny medycznej.
Jak opiekun powinien opisać objawy neurologiczne w dokumentacji?
Zapis powinien być konkretny: od kiedy objawy trwają, czy są stałe czy napadowe, co dokładnie się zmieniło (np. "potyka się", "traci równowagę", "ma mrowienie dłoni"), czy były upadki, czy wystąpiły epizody nietrzymania moczu, oraz jaki jest stan funkcjonalny. Unikaj diagnoz, opisuj fakty.
Jakie błędy najczęściej popełniają zdający przy różnicowaniu chorób w takim pytaniu?
Najczęstsze błędy to wybór choroby "na skojarzenie" (bo brzmi znajomo), pomijanie czasu trwania objawów (ostre vs przewlekłe) oraz nieuwzględnianie, że połączenie zaburzeń widzenia, czucia i mikcji wskazuje na OUN. Pomaga podejście: wypisz objawy i sprawdź, czy jedna opcja obejmuje je wszystkie.
Czy mózgowe porażenie dziecięce może ujawnić się dopiero w wieku 22 lat?
Zwykle nie. Mózgowe porażenie dziecięce wiąże się z uszkodzeniem mózgu we wczesnym okresie życia, a objawy są obecne od dzieciństwa i mają charakter niepostępujący (choć funkcjonowanie może się zmieniać). Nowe objawy u młodego dorosłego sugerują raczej inną przyczynę neurologiczną.
Jakie działania bezpieczeństwa są ważne przy niezborności i zaburzeniach równowagi?
Najważniejsze jest ograniczenie ryzyka upadku: asekuracja przy wstawaniu i chodzeniu, usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie, obuwie antypoślizgowe oraz szybkie zgłoszenie zmian. Obserwuj też, czy podopieczny nie ma zawrotów głowy i czy objawy nie nasilają się przy zmęczeniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Taki "rozsiany" obraz neurologiczny najbardziej odpowiada stwardnieniu rozsianemu."

Źródła:

  • MSD Manual (Professional) – Multiple Sclerosis (MS): Symptoms and Signs, https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/demyelinating-disorders/multiple-sclerosis-ms (accessed 2026-02-18)
  • MSD Manual (Professional) – Meningitis: Overview and clinical features, https://www.msdmanuals.com/professional/neurologic-disorders/meningitis (accessed 2026-02-18)
  • MSD Manual (Professional) – Muscular Dystrophies: Overview/clinical features, https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/inherited-muscular-disorders/muscular-dystrophies (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw neurologii dla opiekunów i personelu opiekuńczego
  • Materiały edukacyjne o stwardnieniu rozsianym (objawy, przebieg, potrzeby opiekuńcze)
  • Szkolenia BHP i profilaktyka upadków w opiece długoterminowej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego