KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 38.
Podopieczna chorowała w dzieciństwie na zapalenie opon mózgowych i utraciła słuch. Jest toniepełnosprawność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Utrata słuchu nastąpiła w wyniku choroby przebytej w dzieciństwie, więc ma charakter nabyty, a nie wrodzony.
Jednocześnie dotyczy narządu zmysłu (słuchu), dlatego jest to niepełnosprawność sensoryczna. "Sprzężona" oznacza współistnienie co najmniej dwóch niepełnosprawności, czego w opisie nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczowe są dwa niezależne kryteria: kiedy i jak powstało ograniczenie oraz jakiego typu funkcji dotyczy.

"Nabyta" oznacza, że dysfunkcja pojawiła się w wyniku zdarzenia/choroby w trakcie życia. Skoro podopieczna chorowała w dzieciństwie i w następstwie tego utraciła słuch, to nie jest to wada obecna od urodzenia, tylko skutek przebytej choroby, czyli niepełnosprawność nabyta.

"Sensoryczna" odnosi się do ograniczeń w obrębie narządów zmysłów, przede wszystkim słuchu i wzroku. Utrata słuchu jest więc typowym przykładem niepełnosprawności sensorycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "wrodzona, sprzężona" – wrodzona nie pasuje, bo opis wskazuje na skutek choroby. Sprzężona wymaga co najmniej dwóch współwystępujących niepełnosprawności (np. słuch i ruch), a tu mowa tylko o słuchu.
  • "wrodzona, sensoryczna" – sensoryczna jest zgodna z utratą słuchu, ale "wrodzona" nie wynika z opisu (przyczyna w dzieciństwie, a nie od urodzenia).
  • "nabyta, sprzężona" – część "nabyta" pasuje, ale "sprzężona" nie, bo nie ma informacji o drugim rodzaju niepełnosprawności.

Z perspektywy opiekuna w DPS taka klasyfikacja ma znaczenie praktyczne: podpowiada, że należy koncentrować wsparcie na komunikacji i kompensacji bodźców słuchowych (kontakt wzrokowy, spokojne tempo mowy, upewnianie się, że komunikat został zrozumiany, ewentualnie forma pisemna), a nie zakładać automatycznie złożone potrzeby wynikające z niepełnosprawności sprzężonej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy zaburzeń narządów zmysłów, najczęściej słuchu lub wzroku. Skutkiem są trudności w odbiorze bodźców (np. mowy, dźwięków ostrzegawczych) i w komunikacji. W opiece ważne jest dostosowanie sposobu przekazywania informacji i otoczenia.
Niepełnosprawność nabyta powstaje w trakcie życia, np. po chorobie, urazie lub innym zdarzeniu zdrowotnym. W praktyce opieki pomaga to zrozumieć, że wcześniej funkcjonowanie mogło być prawidłowe, a obecne trudności wymagają kompensacji, rehabilitacji i adaptacji środowiska.
Jeśli ubytek słuchu pojawił się jako następstwo choroby przebytej w dzieciństwie, to nie był obecny od urodzenia. To spełnia kryterium "nabycia" w trakcie życia. Dla opiekuna oznacza to m.in. potrzebę wsparcia w komunikacji i bezpieczeństwie, a nie ocenę jako wada wrodzona.
Niepełnosprawność sprzężona oznacza współwystępowanie co najmniej dwóch różnych niepełnosprawności (np. słuchu i ruchu albo wzroku i intelektualnej). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest sprawdzenie, czy opis zawiera informacje o więcej niż jednym obszarze ograniczeń.
W sensorycznej opis zwykle dotyczy jednego zmysłu (słuch/wzrok) i jego konsekwencji. Sprzężona wymaga sygnałów, że są co najmniej dwa niezależne problemy (np. ubytek słuchu oraz niedowład). Jeśli w opisie jest tylko słuch, wybór "sprzężona" jest zazwyczaj błędem.
Najczęściej dotyczą komunikacji i bezpieczeństwa: mówienie wyraźnie, utrzymywanie kontaktu wzrokowego, ograniczanie hałasu, potwierdzanie zrozumienia, używanie pisma/gestów. W środowisku warto rozważyć rozwiązania wizualne (np. sygnalizację świetlną) zamiast wyłącznie dźwiękowej.
Pomaga spokojna, wyraźna mowa, twarz skierowana do rozmówcy i dobre oświetlenie (ułatwia odczyt z ust). W razie potrzeby stosuje się komunikację pisemną, gesty lub wsparcie tłumacza PJM. Ważne jest też upewnienie się, że informacja została zrozumiana, a nie tylko przekazana.
Tak, niektóre choroby przebiegające z zajęciem układu nerwowego mogą prowadzić do trwałych następstw, w tym ubytku słuchu. W kontekście pytania egzaminacyjnego liczy się logika następstwa: choroba w dzieciństwie → późniejsza utrata słuchu, co wskazuje na charakter nabyty.
Częsty błąd to traktowanie "od dzieciństwa" jako "wrodzona", mimo że przyczyną była choroba. Drugi błąd to wybór "sprzężona" bez dowodów na drugi problem zdrowotny. Warto czytać opis i wypisywać sobie: przyczyna (choroba) oraz obszar (zmysł słuchu).
Ucz się na schemacie: czas powstania (wrodzona/nabyta) oraz rodzaj (sensoryczna/ruchowa/intelektualna/sprzężona). Trenuj na krótkich opisach przypadków i zawsze sprawdzaj, czy w tekście są informacje o jednym czy o wielu obszarach ograniczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Utrata słuchu nastąpiła w wyniku choroby przebytej w dzieciństwie, więc ma charakter nabyty, a nie wrodzony.Jednocześnie dotyczy narządu zmysłu (słuchu), dlatego jest to niepełnosprawność sensoryczna."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001
  • World Health Organization (WHO), "International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems 10th Revision (ICD-10)", framework/overview, 2019 version (WHO release)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z komunikacji z osobą z ubytkiem słuchu (PJM, komunikacja wspomagająca)
  • Podstawy gerontologii i rehabilitacji osób z dysfunkcjami narządów zmysłów
  • Wytyczne i poradniki opiekuńcze dla personelu DPS dotyczące pracy z osobą z niepełnosprawnością sensoryczną

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego