KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 8.
Opracowując indywidualny plan współdziałania z 50-letnim mężczyzną sprawnym fizycznie, chorującym od 20 lat na schizofrenię i nadciśnienie tętnicze, asystent powinien uwzględnić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W planie współdziałania kluczowe są dane wpływające na codzienne funkcjonowanie i bezpieczeństwo: historia leczenia (farmakologia, dieta przy nadciśnieniu), zasoby i preferencje (zainteresowania) oraz realna samodzielność w samoopiece. Elementy typu sprzęt rehabilitacyjny nie wynikają tu z opisu (sprawność fizyczna).

Pełne wyjaśnienie:

Indywidualny plan współdziałania powinien wynikać z realnych potrzeb, zasobów i ograniczeń funkcjonalnych osoby, a nie z samej diagnozy. W opisie mamy 50-letniego mężczyznę sprawnego fizycznie, chorującego przewlekle na schizofrenię oraz nadciśnienie tętnicze. To oznacza, że plan wsparcia powinien łączyć informacje o stanie zdrowia z tym, jak przekłada się on na codzienne życie.

Poprawna odpowiedź wskazuje: historię leczenia farmakologicznego i dietetycznego (istotne przy dwóch chorobach przewlekłych, w tym zalecenia dietetyczne przy nadciśnieniu), zainteresowania (ważny zasób do budowania motywacji, rutyny, aktywizacji i celów) oraz wydolność w zakresie samoopieki (czyli poziom samodzielności w czynnościach dnia codziennego, co bezpośrednio determinuje zakres potrzebnego wsparcia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "…zakres posługiwania się sprzętem rehabilitacyjnym…" – w opisie nie ma przesłanek, że taki sprzęt jest potrzebny, ponieważ podopieczny jest sprawny fizycznie. Włączanie tego elementu do kluczowych danych planu może świadczyć o schematycznym podejściu, nieadekwatnym do sytuacji.
  • "…wydolność opiekuńcza rodziny…" – wsparcie środowiska bywa ważne, ale w tym pytaniu chodzi o plan współdziałania z samym podopiecznym; priorytetem jest rozpoznanie jego funkcjonowania, zaleceń zdrowotnych i zasobów. Nadmierne przesunięcie akcentu na rodzinę może prowadzić do pomijania autonomii i samostanowienia osoby.
  • "…wydolność intelektualna…" – sama ocena intelektu nie jest zwykle kluczowym, pierwszoplanowym kryterium do planu asystenckiego, jeśli nie została wskazana jako problem. W praktyce planuje się wsparcie na podstawie tego, co osoba potrafi zrobić samodzielnie (samoopieka, organizacja dnia, przestrzeganie zaleceń), a nie na podstawie ogólnej etykiety "wydolności intelektualnej".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy planu współdziałania, szukaj elementów, które łączą: (1) bezpieczeństwo i zdrowie (leczenie, dieta), (2) funkcjonowanie w codzienności (samoopieka), (3) zasoby i motywację (zainteresowania). To zwykle lepszy wybór niż elementy przypadkowe lub stereotypowo kojarzone z niepełnosprawnością.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plan powinien obejmować: cele wsparcia, ocenę funkcjonowania (np. samoopieka), potrzeby zdrowotne i zalecenia, zasoby i zainteresowania, bariery środowiskowe oraz sposób monitorowania postępów. Kluczowe jest dopasowanie działań do realnej samodzielności i priorytetów podopiecznego.
Najczęściej potrzebne są: rozpoznania chorób przewlekłych, historia leczenia (leki i ich regularność), zalecenia dietetyczne i stylu życia, ograniczenia funkcjonalne oraz czynniki ryzyka dla bezpieczeństwa. Te dane pomagają planować codzienne wsparcie bez wchodzenia w kompetencje medyczne.
Bo wpływa na funkcjonowanie w ciągu dnia: regularność przyjmowania leków, możliwe działania niepożądane, potrzeby organizacyjne (np. przypomnienia, plan dnia), a także współpracę z personelem medycznym i rodziną. Asystent nie dobiera leków, ale uwzględnia ich wpływ na codzienność.
Samoopieka to zdolność do wykonywania podstawowych czynności (higiena, ubieranie, jedzenie, przyjmowanie zaleceń, organizacja dnia). Ocenia się ją poprzez rozmowę, obserwację i ustalenie, co osoba robi samodzielnie, a gdzie potrzebuje wsparcia, instruktażu lub nadzoru.
Zainteresowania są zasobem: zwiększają motywację, ułatwiają budowanie rutyny, sprzyjają aktywizacji społecznej i poprawiają współpracę. W praktyce można na nich oprzeć cele (np. wyjścia, trening umiejętności, planowanie tygodnia), zamiast koncentrować się wyłącznie na deficytach.
Nie zawsze. Sprzęt rehabilitacyjny rozważa się wtedy, gdy są wskazania wynikające z ograniczeń ruchowych lub zaleceń specjalistów. Jeśli osoba jest sprawna fizycznie, włączanie tego wątku jako kluczowego elementu planu może być nieadekwatne i odciągać uwagę od realnych potrzeb (np. samoopieki).
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi "najbardziej medycznej" albo "najbardziej specjalistycznej" zamiast tej, która opisuje funkcjonowanie i zasoby. Inny błąd to stereotypowe kojarzenie niepełnosprawności z rehabilitacją sprzętową mimo braku danych w opisie sytuacji.
Ma znaczenie, gdy rodzina faktycznie uczestniczy w opiece i wpływa na realizację planu (np. organizacja leków, wizyty, warunki w domu). Jednak plan powinien pozostać skoncentrowany na podopiecznym: jego celach, samodzielności i bezpieczeństwie, a rodzina jest jednym z elementów środowiska wsparcia.
Przede wszystkim organizacyjnie: wspieranie regularności zaleceń (np. plan dnia), przypominanie o nawadnianiu i diecie zgodnej z zaleceniami, zachęcanie do bezpiecznej aktywności oraz planowanie wizyt. Asystent nie prowadzi leczenia, ale pomaga utrzymać warunki sprzyjające zdrowiu.
Ćwicz analizę opisów przypadków: wypisz potrzeby zdrowotne, poziom samoopieki, zasoby (zainteresowania), bariery i cele. Następnie dobierz działania wspierające funkcjonowanie. Na egzaminie wybieraj odpowiedzi, które łączą zdrowie + codzienność + zasoby, a nie przypadkowe elementy bez danych.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że elementy typu sprzęt rehabilitacyjny nie wynikają tu z opisu (sprawność fizyczna).

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Schizophrenia" (Fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/schizophrenia - accessed 2026-02-27
  • World Health Organization (WHO) – "Hypertension" (Fact sheet), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z zakresu wsparcia osoby z niepełnosprawnością i planowania indywidualnego wsparcia
  • Materiały dydaktyczne dotyczące oceny funkcjonalnej (ADL/IADL) i samoopieki
  • Rzetelne opracowania medyczne o schizofrenii i nadciśnieniu (objawy, leczenie, zalecenia ogólne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego