Opis sytuacji wskazuje, że organ zebrał dowody i materiały, a następnie wydał decyzję, nie dając stronie możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału. Taki obowiązek organu wynika z zasady czynnego udziału stron: strona ma realnie uczestniczyć w postępowaniu, w tym znać i oceniać materiał, na którym organ zamierza oprzeć rozstrzygnięcie.
Dlaczego poprawna jest "Zasada czynnego udziału stron"?
Bo sednem naruszenia jest odebranie stronie prawa do zajęcia stanowiska wobec dowodów i materiałów przed rozstrzygnięciem. To klasyczny przykład naruszenia gwarancji procesowej strony związanej z udziałem w postępowaniu dowodowym i możliwością obrony swoich racji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Zasada informowania stron dotyczy obowiązku udzielania stronom niezbędnych wyjaśnień i informacji o okolicznościach mogących mieć wpływ na ich prawa i obowiązki oraz o toku postępowania. W pytaniu problemem nie jest brak informacji jako takiej, lecz brak dopuszczenia do wypowiedzi co do dowodów.
- Zasada szybkości i prostoty postępowania odnosi się do sprawnego prowadzenia sprawy bez zbędnej zwłoki i ograniczania niepotrzebnych czynności. Tu organ nie "działał zbyt wolno" ani "zbyt skomplikowanie" – naruszył prawo strony do udziału.
- Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa jest zasadą ogólną o charakterze bardziej wartościującym (standard rzetelnego działania). Choć takie zachowanie może podważać zaufanie, w zadaniu wskazano konkretną, typową czynność procesową (możliwość wypowiedzenia się), która przyporządkowuje naruszenie do zasady czynnego udziału.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie typu "nie umożliwiono wypowiedzenia się", "nie dano możliwości odniesienia się do dowodów", "pominięto stanowisko strony przed decyzją" – najczęściej chodzi o czynny udział strony, a nie o informowanie czy zaufanie.
