KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 6.
Organizmy żywe odżywiające się aparatem asymilacyjnym drzew to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Foliofagi to organizmy odżywiające się aparatem asymilacyjnym drzew, czyli przede wszystkim liśćmi lub igłami. Saprofity korzystają z martwej materii organicznej, ksylofagi żerują w drewnie, a kambiofagi uszkadzają tkanki w okolicy kambium i łyka.

Pełne wyjaśnienie:

Aparat asymilacyjny drzewa to część odpowiedzialna za fotosyntezę, czyli głównie liście u drzew liściastych oraz igły u drzew iglastych. Organizmy, które odżywiają się właśnie tą częścią rośliny, nazywa się foliofagami (żerującymi na ulistnieniu/igliwiu). W praktyce leśnej ta wiedza pomaga łączyć obserwowany typ uszkodzeń (ubytek blaszki liściowej, gołożery, zbrunatnienia po zgryzie) z grupą sprawców.

Odpowiedź "foliofagi" jest więc właściwa, bo odnosi się do żerowania na organach asymilacyjnych. Pozostałe propozycje dotyczą innych źródeł pokarmu lub innych tkanek drzewa:

  • "saprofity" – to organizmy wykorzystujące martwą materię organiczną (np. rozkładające obumarłe szczątki). Nie opisuje to żerowania na żywych liściach/igłach.
  • "ksylofagi" – grupa związana z drewnem (żerowanie w drewnie lub na jego elementach). Taka odpowiedź pasowałaby do pytania o drewno, nie o aparat asymilacyjny.
  • "kambiofagi" – organizmy uszkadzające tkanki w strefie przyrostu na grubość (okolice kambium/łyka). Skutkiem bywa zaburzenie przewodzenia i zamieranie części drzewa, ale nie jest to zjadanie liści/igieł.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach kluczowe jest jedno słowo w treści. Gdy widzisz "aparat asymilacyjny", automatycznie kojarz to z liśćmi/igłami, a dopiero potem dobieraj termin (folio-). Analogicznie: drewno → ksylo-, a kambium/łyko → kambio-.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Foliofagi to organizmy żerujące na aparacie asymilacyjnym roślin, czyli głównie na liściach lub igłach. W lasach będą to m.in. gatunki powodujące defoliację (ubytek ulistnienia/igliwia), co osłabia drzewo przez ograniczenie fotosyntezy.
Aparat asymilacyjny to część rośliny odpowiedzialna za asymilację, czyli fotosyntezę. U drzew są to przede wszystkim liście, a u iglastych igły. To właśnie te organy wytwarzają związki organiczne z CO2 i wody przy udziale światła.
Różnica dotyczy tego, czym się żywią: foliofagi uszkadzają liście lub igły, a ksylofagi są związane z drewnem (żerują w drewnie lub na jego elementach). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest powiązanie "liście/igły" z folio- i "drewno" z ksylo-.
Saprofity wykorzystują martwą materię organiczną, np. obumarłe fragmenty roślin lub ściółkę, a nie żywe tkanki liści czy igieł. Dlatego nie opisują sprawców typowych szkód defoliacyjnych w drzewostanach, tylko procesy rozkładu i obiegu materii.
Kambiofagi to organizmy uszkadzające tkanki w strefie kambium i sąsiadujących warstw przewodzących. Skutkiem może być przerwanie transportu wody i asymilatów oraz stopniowe zamieranie części drzewa. To inny typ żerowania niż zjadanie liści czy igieł.
Najczęściej obserwuje się ubytek blaszki liściowej lub zgryz igieł, czasem aż do gołożerów. Ważne jest też porównanie stopnia ulistnienia/igliwia między drzewami oraz ocena, czy uszkodzenia dotyczą głównie korony, młodych przyrostów czy całej rośliny.
Największe znaczenie ma skala i powtarzalność defoliacji: silne, częste ogołacanie z liści/igieł obniża zdolność fotosyntezy i może osłabić odporność drzewa. W praktyce zagrożenie ocenia się przez obserwacje w sezonie wegetacyjnym i porównanie z latami poprzednimi.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się ogólnie z drzewem, np. "ksylofagi", bez zauważenia frazy "aparat asymilacyjny". Drugi błąd to mylenie saprofitów (martwa materia) z organizmami żerującymi na żywych tkankach. Pomaga metoda: najpierw wskazać tkankę, potem termin.
Nie muszą to być wyłącznie owady, bo pojęcie opisuje sposób odżywiania (na liściach/igłach), a nie grupę systematyczną. W praktyce leśnej najczęściej kojarzy się je z owadami powodującymi uszkodzenia aparatu asymilacyjnego, ale sam termin jest szerszy.
Skuteczna technika to skojarzenia z częścią drzewa: folio- → liść/igła, ksylo- → drewno, kambio- → kambium (warstwa przyrostu). Warto robić fiszki "tkanka → termin" i ćwiczyć na przykładach szkód w drzewostanach, aby łączyć pojęcie z obserwacją terenową.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Foliofagi to organizmy odżywiające się aparatem asymilacyjnym drzew, czyli przede wszystkim liśćmi lub igłami."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ochrony lasu (entomologia leśna) używane w technikum leśnym
  • Słowniki i encyklopedie terminów biologicznych/ekologicznych (prefiksy: folio-, ksylo-, kambio-)
  • Materiały dydaktyczne o szkodnikach aparatu asymilacyjnego (defoliatorach) i typach żerowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego