KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 2.
Osoba z uszkodzonym narządem słuchu ma niepełnosprawność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszkodzenie narządu słuchu dotyczy zmysłu, więc jest zaliczane do niepełnosprawności sensorycznej.
Określenie "polisensoryczna" oznacza współwystępowanie zaburzeń więcej niż jednego zmysłu, "psychiczna" dotyczy sfery psychicznej, a "fizyczna" zwykle odnosi się do narządu ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Niepełnosprawność związana z uszkodzeniem narządu słuchu klasyfikowana jest jako niepełnosprawność sensoryczna, ponieważ dotyczy funkcjonowania jednego ze zmysłów (słuchu). Z perspektywy pracy asystenta osoby z niepełnosprawnością taka kwalifikacja ma znaczenie praktyczne: podpowiada, że kluczowe bariery i potrzeby będą często dotyczyły komunikacji oraz dostępności informacji (np. warunków akustycznych, czytelności przekazu, wsparcia wizualnego).

Odpowiedź "polisensoryczną" jest nieprawidłowa, bo sugeruje jednoczesne istotne zaburzenia co najmniej dwóch zmysłów (np. słuchu i wzroku). Samo uszkodzenie słuchu nie spełnia tego warunku, o ile nie ma dodatkowych informacji o innych deficytach sensorycznych.

Odpowiedź "psychiczną" jest błędna, ponieważ odnosi się do zaburzeń w obszarze zdrowia psychicznego. Trudności w porozumiewaniu się czy izolacja społeczna mogą być skutkiem niedosłuchu, ale nie są równoznaczne z niepełnosprawnością psychiczną.

Odpowiedź "fizyczną" bywa wybierana intuicyjnie, bo słuch jest "narządem ciała". W typowym podziale "fizyczna" kojarzy się jednak głównie z ograniczeniami ruchowymi i sprawnościowymi (np. narządu ruchu), a nie z funkcjami zmysłów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się wzrok, słuch lub mowa, najpierw rozważ kategorię sensoryczną i dopiero potem sprawdzaj, czy nie ma przesłanek do polisensorycznej (wiele zmysłów) albo innych kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niepełnosprawność sensoryczna dotyczy ograniczeń w zakresie zmysłów (np. słuchu lub wzroku). Dla asystenta oznacza to konieczność dostosowania komunikacji i otoczenia: ograniczania hałasu, używania komunikatów pisemnych/obrazkowych oraz upewniania się, że informacje są zrozumiałe.
Bo słuch jest zmysłem, a trudności wynikają z zaburzenia odbioru bodźców dźwiękowych. Kategoria sensoryczna porządkuje potrzeby: dostępność informacji, komunikacja, bezpieczeństwo (np. sygnały alarmowe) i dobór wsparcia, zamiast skupiać się na narządzie ruchu.
To sytuacja, gdy zaburzenia obejmują więcej niż jeden zmysł (np. jednocześnie słuch i wzrok). W praktyce wsparcie jest wtedy bardziej złożone, bo trzeba łączyć strategie komunikacyjne i dostępności dla kilku kanałów odbioru informacji, a nie tylko dla jednego zmysłu.
Częsty błąd to wybór "fizyczna", bo słuch jest narządem ciała. Inny błąd to wybór "psychiczna", gdy myli się skutki społeczne (wycofanie, stres) z przyczyną. Warto analizować: czy problem dotyczy zmysłu, ruchu czy zdrowia psychicznego.
Pomocne jest mówienie wyraźnie, w dobrym oświetleniu, twarzą do rozmówcy, unikanie krzyku i hałasu w tle. W razie potrzeby stosuje się komunikację pisaną, aplikacje transkrypcji, gesty oraz upewnianie się, że polecenia zostały zrozumiane.
Nie. Potrzeby zależą m.in. od stopnia ubytku słuchu, tego czy osoba korzysta z aparatów/implantów, od warunków otoczenia i stylu komunikacji. Asystent powinien pytać o preferencje i obserwować, co realnie ułatwia porozumiewanie się w codziennych sytuacjach.
Gdy oprócz słuchu widoczne są trudności z innym zmysłem, np. wzrokiem (problemy z czytaniem, orientacją, rozpoznawaniem znaków) lub gdy dokumentacja/wywiad wskazują na dodatkowe ograniczenia. Wtedy strategie wsparcia muszą uwzględniać więcej kanałów informacji.
Kluczowe jest ograniczanie pogłosu i hałasu, zapewnienie dobrej widoczności twarzy rozmówcy oraz stosowanie sygnałów wizualnych (np. lampki alarmowe, napisy). W miejscach publicznych pomagają rozwiązania poprawiające słyszenie, jeśli są dostępne.
Niepełnosprawność fizyczna dotyczy głównie sprawności ruchowej i funkcjonowania ciała w zakresie poruszania się, siły czy koordynacji. Sensoryczna dotyczy odbioru bodźców przez zmysły (np. słuch). Różnica wpływa na dobór wsparcia: komunikacja vs mobilność.
Warto utrwalić definicje kategorii (sensoryczna, fizyczna, psychiczna, intelektualna, sprzężona) i ćwiczyć na krótkich opisach przypadków. Dobrą metodą jest pytanie: "jaka funkcja jest ograniczona?" (zmysły, ruch, procesy psychiczne) oraz jakie bariery dominują.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • World Health Organization, International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF), 2001

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji SPO.1 dotyczące rodzajów niepełnosprawności i barier funkcjonalnych
  • Opracowania o komunikacji z osobą z uszkodzeniem słuchu (strategie, środowisko komunikacyjne)
  • Dokumenty i poradniki dotyczące dostępności komunikacyjnej (napisy, tłumaczenie, rozwiązania wspomagające)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego