KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 22.
Owoce pomidora przeznaczone do transportu i przechowywania zbiera się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do transportu i przechowywania pomidory zbiera się w stadium "zapalonym" (breaker), gdy dopiero zaczyna się zmiana barwy z zielonej.
W tym stadium owoce są jeszcze twarde i lepiej znoszą przewóz, a jako owoce klimakteryczne mogą dalej dojrzewać po zbiorze.

Pełne wyjaśnienie:

Pomidory należą do owoców klimakterycznych, czyli takich, które kontynuują dojrzewanie po zbiorze. W praktyce ogrodniczej oznacza to, że można je zebrać nieco wcześniej niż pełna dojrzałość konsumpcyjna, a i tak osiągną odpowiednią barwę i mięknięcie w czasie obrotu handlowego. Proces dojrzewania jest związany m.in. z działaniem etylenu.

Odpowiedź "w stanie zapalonym" jest właściwa, ponieważ stadium zapalony (breaker) to początek zmiany barwy – na owocu pojawia się pierwsze przebarwienie od strony szypułkowej. Taki owoc jest jeszcze twardy, ma lepszą wytrzymałość transportową i nadaje się do przechowywania, a jednocześnie ma wysoką zdolność do dalszego dojrzewania po zbiorze.

Odpowiedź "w pełni wybarwione" jest nieprawidłowa w tym kontekście, bo owoce w pełnej dojrzałości są bardziej miękkie i podatne na uszkodzenia mechaniczne, przez co gorzej znoszą długi transport i mają krótszą trwałość pozbiorczą.

Odpowiedź "pomarańczowe" (stadium pośrednie) może być kojarzona z handlem, ale nie jest typowym najbezpieczniejszym wyborem dla dłuższego przechowywania i dalekiego transportu, ponieważ owoce są wtedy zwykle bardziej zaawansowane w dojrzewaniu niż w stadium zapalonym.

Odpowiedź "zielone" jest błędna, ponieważ zbyt wczesny zbiór może skutkować gorszym wykształceniem cech jakościowych po dojrzewaniu (smak, aromat) i nie zawsze prowadzi do prawidłowego dojrzewania handlowego. Dlatego do logistyki najczęściej wybiera się stadium zapalone, łączące trwałość z możliwością dojrzewania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się transport i przechowywanie, szukaj stadium, które zapewnia kompromis: twardość + zdolność dojrzewania po zbiorze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Stadium "zapalony" (breaker) to początek dojrzewania, gdy owoc przestaje być całkiem zielony i pojawia się pierwsze przebarwienie (zwykle przy szypułce).

Owoc jest jeszcze twardy, ale ma zdolność dalszego dojrzewania po zbiorze.

Wcześniejszy zbiór zmniejsza ryzyko uszkodzeń w przewozie.

Pomidory w pełni wybarwione są miękkie, łatwo się obijają i szybciej się psują. W stadium zapalonym są twardsze, a potem mogą dojrzeć w obrocie dzięki naturalnemu procesowi dojrzewania.

Nie zawsze. Zbyt wcześnie zebrane, całkiem zielone owoce mogą gorzej wykształcić smak i aromat, nawet jeśli zmienią kolor.

Do dłuższego transportu zwykle wybiera się stadium zapalone, bo łączy trwałość z większą pewnością prawidłowego dojrzewania.

Najczęściej widać pierwszą zmianę barwy z zielonej na jaśniejszą/żółtawą lub lekko różową plamkę, zwykle od strony szypułki.

Owoc pozostaje wyraźnie twardy w dotyku, co jest korzystne przy pakowaniu i transporcie.

Do sprzedaży bezpośredniej częściej wybiera się owoce bardziej dojrzałe, np. różowe lub czerwone, bo mają lepszy smak i aromat "od razu".

Do przechowywania i dalekiego transportu zwykle wybiera się stadium zapalone, aby ograniczyć straty.

Pełne wybarwienie jest typowe, gdy owoce mają trafić szybko do konsumenta lub do przetwórstwa, gdzie liczy się maksymalna dojrzałość i barwa.

W logistyce dalekiej takie owoce są bardziej ryzykowne ze względu na delikatność i krótką trwałość.

Etylen to naturalny hormon roślinny, który steruje dojrzewaniem owoców klimakterycznych, w tym pomidorów.

Po zbiorze w stadium zapalonym etylen wspiera dalszą zmianę barwy (m.in. syntezę barwników) i zmiękczanie, aż do dojrzałości handlowej.

Typowe pomyłki to zbiór zbyt późny (owoce za miękkie, szybkie psucie) albo zbyt wczesny (owoce całkiem zielone, gorsza jakość po dojrzewaniu).

Drugim błędem jest ignorowanie celu partii: inne stadium dla wysyłki, inne dla sprzedaży bezpośredniej.

Stadium pomarańczowe jest bardziej dojrzałe niż zapalone, więc zwykle ma krótszą trwałość i większą podatność na uszkodzenia.

Może być stosowane przy krótszym łańcuchu dostaw, ale przy długim transporcie bezpieczniejszy bywa zbiór w stadium zapalonym.

Zawsze najpierw ustal cel: transport/przechowywanie vs sprzedaż od razu vs przetwórstwo.

Przy transporcie szukaj odpowiedzi wskazującej stadium twarde, ale z możliwością dojrzewania po zbiorze (u pomidora: zapalone).

info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • UC Davis Postharvest Technology Center: "Tomato: Recommendations for Maintaining Postharvest Quality" (maturity/ripeness guidance), https://postharvest.ucdavis.edu/Commodity_Resources/Fact_Sheets/Datastores/Vegetables_English/?uid=35&ds=799 - accessed 2026-03-13
  • USDA Agricultural Marketing Service: "United States Standards for Grades of Fresh Tomatoes" (definitions of ripeness stages incl. breaker/turning), https://www.ams.usda.gov/grades-standards/tomatoes - accessed 2026-03-13
  • University of Florida IFAS Extension: "Tomato Ripening" / postharvest ripening information (ethylene, climacteric behavior), https://edis.ifas.ufl.edu/ - accessed 2026-03-13

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ogrodnictwa warzywniczego (dział: zbiór i dojrzałość zbiorcza pomidora)
  • Materiały z technologii przechowalnictwa i fizjologii pozbiorczej warzyw
  • Karty/atlas stadiów dojrzałości pomidora (opis barwy i twardości owocu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego