W analizie miareczkowej (miareczkowaniu) ilość oznaczanego składnika (analitu) wyznacza się pośrednio: doprowadza się reakcję między analitem a odczynnikiem o znanym stężeniu (roztworem mianowanym), a następnie odczytuje się objętość tego roztworu, która została zużyta do przereagowania. Ponieważ reakcja ma znaną stechiometrię i zakłada się przereagowanie ilościowe, z objętości i stężenia titranta można wyznaczyć liczbę moli, a potem stężenie/ilość analitu.
Dlatego poprawny jest opis: pomiar objętości roztworu o znanym stężeniu, który przereagował ilościowo z oznaczanym składnikiem. To jest definicja ogólna – niezależna od typu miareczkowania (kwas-zasada, redoks, kompleksometryczne, strąceniowe).
Pozostałe odpowiedzi są niepełne albo zbyt szczegółowe:
- "wytrącaniu trudno rozpuszczalnego osadu…" – opisuje miareczkowanie strąceniowe, czyli jeden z rodzajów miareczkowania. Nie stanowi definicji ogólnej oznaczenia ilościowego metodą miareczkową.
- "miareczkowaniu … do uzyskania zmiany zabarwienia wskaźnika" – wskazuje na typowy sposób wyznaczania punktu końcowego, ale nie podkreśla kluczowej zasady ilościowej: obliczenia wynikają z objętości zużytego roztworu mianowanego i stechiometrii reakcji. Zmiana barwy jest tylko sygnałem zakończenia miareczkowania.
- "zastosowaniu … kwasu lub zasady oraz … wskaźnika kwasowo-zasadowego" – zawęża zagadnienie do miareczkowań kwasowo-zasadowych. Wiele oznaczeń miareczkowych nie wykorzystuje wskaźników kwasowo-zasadowych (np. redoks czy kompleksometria), więc jako definicja ogólna jest to zbyt ograniczone.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "na czym polega oznaczenie ilościowe metodą miareczkową", szukaj odpowiedzi zawierającej trzy elementy: roztwór mianowany, reakcja stechiometryczna/ilościowa oraz pomiar objętości.
