KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 5.
Oznaczenie M30x2, określa gwint
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "M30x2" dotyczy gwintu metrycznego: "M" oznacza gwint metryczny, "30" to średnica nominalna w mm, a "2" to skok w mm. Podanie skoku innego niż skok zgrubny dla danej średnicy wskazuje na gwint drobnozwojny, a nie zwykły ani trapezowy.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie gwintów na rysunku technicznym kluczowe są dwie informacje: rodzaj gwintu oraz wymiary. Oznaczenie M jest charakterystyczne dla gwintu metrycznego (trójkątnego). Liczba 30 oznacza średnicę nominalną (zewnętrzną dla gwintu zewnętrznego) w milimetrach.

Elementem rozstrzygającym jest część po znaku mnożenia: ×2 (w zadaniu zapisane jako x2). To skok gwintu w milimetrach, czyli odległość osiowa między odpowiadającymi sobie punktami sąsiednich zwojów. Jeżeli w oznaczeniu metrycznym podaje się skok, oznacza to, że nie jest to wariant domyślny (zwykły/zgrubny), tylko wariant o określonym skoku. Skok mniejszy od typowego (zgrubnego) dla danej średnicy jest charakterystyczny dla gwintów drobnozwojnych, które stosuje się m.in. gdy potrzebna jest większa precyzja regulacji, większa odporność na samoodkręcanie lub gdy grubość ścianki nie pozwala na głębszy zarys gwintu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "metryczny zwykły" – gwint zwykły (zgrubny) najczęściej zapisuje się bez podawania skoku (sam zapis M30). Gdy skok jest jawnie podany, celem jest wskazanie innego wariantu, typowo drobnozwojnego.
  • "trapezowy symetryczny" – gwinty trapezowe mają inne oznaczenia (np. zaczynające się od symbolu typu Tr) i inny zarys. Samo "M" nie opisuje gwintu trapezowego.
  • "trapezowy niesymetryczny" – podobnie jak wyżej: inny zarys i inne oznaczenie. Ten typ gwintu stosuje się w szczególnych przypadkach (np. jednostronne obciążenia), ale nie jest oznaczany literą M.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj literę/symbol rodzaju gwintu, a dopiero potem analizuj liczby. Jeśli w gwincie metrycznym pojawia się zapis średnica×skok, to skok jest informacją krytyczną i zwykle wskazuje na odmianę drobnozwojną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Litera M oznacza, że chodzi o gwint metryczny (o zarysie trójkątnym). To podstawowa informacja rozróżniająca go np. od gwintów trapezowych, które mają inne oznaczenia. Dalej w zapisie podaje się średnicę nominalną i (jeśli trzeba) skok.
Liczba 30 to średnica nominalna gwintu w milimetrach. W praktyce pomaga dobrać współpracującą nakrętkę/śrubę oraz sprawdzić zgodność części z dokumentacją. Sama średnica nie wystarcza jednak do identyfikacji – ważny jest też skok.
Liczba 2 oznacza skok gwintu w milimetrach, czyli przesunięcie osiowe na jeden obrót (dla gwintu jednokrotnego). To parametr decydujący o "gęstości" zwojów i o tym, czy gwint jest zwykły (zgrubny) czy drobnozwojny.
W gwincie metrycznym podanie skoku po znaku × oznacza, że rozróżniamy wariant skoku. Skok mniejszy niż typowy (zgrubny) dla danej średnicy wskazuje na gwint drobnozwojny. Dlatego zapis M30×2 klasyfikuje się jako metryczny drobnozwojny.
Skok podaje się zwykle wtedy, gdy nie jest to wariant domyślny (zgrubny) albo gdy trzeba jednoznacznie dobrać część współpracującą. W praktyce produkcyjnej i kontroli jakości zapis średnica×skok ogranicza ryzyko pomyłki: śruba o innym skoku nie będzie pasować mimo tej samej średnicy.
Najpierw patrzy się na symbol literowy. Gwint metryczny ma oznaczenie zaczynające się od M. Gwinty trapezowe mają inne oznaczenia i inny zarys (są przeznaczone m.in. do przenoszenia ruchu/siły). Jeśli widzisz "M…", to nie jest to gwint trapezowy.
Nie. Mają tę samą średnicę nominalną, ale inny skok. Elementy o różnych skokach nie dają się prawidłowo skręcić (zacięcie, uszkodzenie zwojów), a w najlepszym wypadku połączenie będzie wadliwe. W produkcji to typowa przyczyna braków, jeśli nie kontroluje się skoku.
Dobiera się narzędzie do rodzaju i skoku gwintu: odpowiedni gwintownik (gwint wewnętrzny) lub narzynkę (gwint zewnętrzny) w rozmiarze M30 i skoku 2 mm. Sam rozmiar M30 bez skoku jest niewystarczający do poprawnego doboru narzędzia.
Najczęstszy błąd to ignorowanie skoku i automatyczne zaznaczanie "gwintu zwykłego", bo jest najczęściej spotykany. Drugi błąd to mylenie rodzajów gwintów i wybór "trapezowego", mimo że litera M jednoznacznie wskazuje gwint metryczny.
Stosuj prostą kolejność: (1) rozpoznaj symbol rodzaju gwintu (tu: M), (2) odczytaj średnicę nominalną, (3) sprawdź, czy podano skok po znaku × i co on oznacza. Taki schemat ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 261: ISO general purpose metric screw threads — General plan and selection for screws, bolts and nuts (zakres: dobór średnic i skoków gwintów metrycznych)
  • ISO 724: ISO general purpose metric screw threads — Basic dimensions (zakres: zależność średnicy nominalnej i skoku w oznaczeniach)
  • ISO 965-1: ISO general purpose metric screw threads — Tolerances — Part 1: Principles and basic data (kontekst: system gwintów metrycznych i ich parametry)

Materiały:

  • Tablice gwintów metrycznych (zestawienia średnic i skoków)
  • Podręcznik rysunku technicznego maszynowego – dział o gwintach i oznaczeniach
  • Normy/opracowania dotyczące gwintów metrycznych ISO (plan ogólny i wymiary podstawowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego