Twardość ogólna wody jest miarą sumarycznej zawartości jonów wapnia i magnezu (Ca2+ i Mg2+). To właśnie te jony odpowiadają m.in. za powstawanie osadów (tzw. kamienia) oraz za gorsze pienienie się detergentów. Aby oznaczyć twardość ogólną, w analityce wody stosuje się metodę, która selektywnie i stechiometrycznie "zbiera" Ca2+ i Mg2+ w jednej reakcji.
Taką metodą jest metoda kompleksometryczna, w praktyce realizowana jako miareczkowanie roztworem EDTA (wersenianu). EDTA tworzy trwałe kompleksy z jonami metali alkalicznoziem (stosunek 1:1), dzięki czemu ilość zużytego titranta odpowiada sumie Ca2+ i Mg2+. Punkt końcowy rozpoznaje się wskaźnikiem metalochromowym (np. czernią eriochromową T) po odpowiednim przygotowaniu warunków (m.in. właściwe pH), co daje jednoznaczny sygnał zakończenia miareczkowania.
Odpowiedź "kompleksometryczną" jest więc poprawna, bo opisuje metodę referencyjną dla oznaczania sumy wapnia i magnezu, czyli istoty twardości ogólnej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "jodometryczną" – jest to metoda miareczkowania redoks, typowa dla oznaczeń opartych o reakcje utleniania i redukcji (z udziałem jodu/jodku). Nie służy do sumarycznego oznaczania Ca2+ i Mg2+ jako twardości.
- "cerometryczną" – również należy do metod redoks (z udziałem jonów ceru), a twardość ogólna nie jest parametrem wyznaczanym reakcją utleniania-redukcji.
- "argentometryczną" – to miareczkowanie strąceniowe (zwykle chlorków, bromków itp. jonem srebra). Twardość ogólna nie jest oznaczana przez strącanie solami srebra.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "twardość ogólna", automatycznie kojarz to z Ca2+ i Mg2+ oraz z kompleksometrą/EDTA. Jeśli odpowiedzi zawierają nazwy metod typowych dla chlorków (argentometria) lub reakcji redoks (jodometria, cerometria), traktuj je jako dystraktory.
