KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 15.
Pacjent, który ma trudności z koncentracją, jest niespokojny i impulsywny, najprawdopodobniej cierpi na:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Trudności z koncentracją połączone z niepokojem i impulsywnością tworzą typowy zestaw objawów ADHD.
Zespół Aspergera wiąże się głównie z trudnościami w komunikacji społecznej i sztywnością zachowań, choroba Alzheimera z postępującym otępieniem, a schizofrenia z objawami psychotycznymi.

Pełne wyjaśnienie:

Opis: "trudności z koncentracją, niespokojny i impulsywny" najbardziej pasuje do obrazu ADHD, gdzie klasycznie współwystępują trzy grupy trudności: zaburzenia uwagi (łatwe rozpraszanie, problemy z podtrzymaniem koncentracji), nadruchliwość/niepokój (wzmożona aktywność, trudność w spokojnym siedzeniu) oraz impulsywność (działanie bez namysłu, przerywanie, trudność w hamowaniu reakcji).

Rozpoznanie "Zespół Aspergera" nie jest tu najlepszym wyborem, ponieważ w typowym obrazie dominują: jakościowe trudności w interakcjach społecznych, komunikacji i elastyczności zachowania, a nie przede wszystkim nadruchliwość i impulsywność. Osoba w spektrum autyzmu może mieć problemy z koncentracją, ale zwykle opis wymagałby elementów społeczno-komunikacyjnych lub wzorców powtarzalnych.

"Choroba Alzheimera" jest mało prawdopodobna, bo dotyczy zwykle postępującego otępienia z wyraźnym narastaniem deficytów pamięci i funkcji poznawczych (dezorientacja, trudności w codziennym funkcjonowaniu), a nie głównie impulsywności i niepokoju jako wiodących cech.

"Schizofrenia" również nie pasuje do podanego opisu: oczekiwalibyśmy informacji o objawach psychotycznych, takich jak urojenia, omamy, dezorganizacja myślenia, a nie jedynie o rozproszeniu uwagi i impulsywności.

W praktyce terapii zajęciowej taki zestaw objawów sugeruje potrzebę strukturyzacji aktywności (krótsze etapy, jasne instrukcje), ograniczania bodźców rozpraszających oraz treningu samoregulacji. Jednocześnie należy pamiętać, że samo pytanie dotyczy "najbardziej prawdopodobnego" wyjaśnienia objawów, a pełna diagnoza wymaga oceny specjalistycznej i zebrania szerszego wywiadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADHD to zaburzenie neurorozwojowe, w którym dominują trudności z uwagą, nadruchliwość/niepokój oraz impulsywność. Objawy wpływają na funkcjonowanie w nauce, pracy i relacjach. Do rozpoznania potrzebna jest ocena specjalistyczna oraz potwierdzenie utrwalonego charakteru trudności.
W ADHD problemy z koncentracją i impulsywność są zwykle stałym wzorcem funkcjonowania, często od młodszych lat. W chorobie Alzheimera typowe jest postępujące pogarszanie pamięci i innych funkcji poznawczych oraz narastające trudności w samodzielności. Wątpliwości zawsze wymagają diagnostyki.
Niepokój i impulsywność mogą wystąpić w różnych stanach, ale w schizofrenii kluczowe są objawy psychotyczne (np. omamy, urojenia, dezorganizacja myślenia) oraz wyraźne zaburzenia kontaktu z rzeczywistością. Sam opis rozproszenia uwagi i impulsywności bez psychozy bardziej pasuje do ADHD.
W zespole Aspergera (spektrum autyzmu) zwykle dominują trudności w komunikacji społecznej, rozumieniu norm społecznych, elastyczności zachowania oraz obecność powtarzalnych zainteresowań lub rytuałów. W ADHD na pierwszym planie częściej są deficyty uwagi, nadruchliwość i impulsywność.
Tak, współwystępowanie trudności jest możliwe. Dlatego w praktyce klinicznej i w terapii zajęciowej ważna jest obserwacja funkcjonowania w różnych sytuacjach oraz analiza profilu mocnych i słabszych stron. Rozpoznanie ustala specjalista, a plan terapii dostosowuje się do potrzeb osoby.
Pomocne są: dzielenie zadań na krótkie etapy, jasne instrukcje, ograniczanie bodźców (hałas, bałagan), plan dnia i wizualne przypomnienia, przerwy na ruch oraz wzmacnianie samokontroli. Dobiera się także aktywności, które angażują i dają szybkie informacje zwrotne.
Częsty błąd to mylenie "problemu z koncentracją" z otępieniem albo wybieranie rozpoznania na podstawie jednego słowa (np. "niespokojny" → psychoza). Warto szukać zestawu objawów: uwaga + nadruchliwość/niepokój + impulsywność oraz sprawdzać, czy w opisie są cechy typowe dla innych zaburzeń.
Gdy wynikają np. z ostrego stresu, zaburzeń snu, depresji, lęku, działań niepożądanych leków lub chorób somatycznych. ADHD rozważa się, gdy trudności są utrwalone, pojawiają się w różnych sytuacjach i znacząco utrudniają funkcjonowanie. W razie wątpliwości potrzebna jest diagnostyka.
Skuteczne bywają: planowanie w blokach czasowych, listy zadań z priorytetami, timer do pracy w krótkich interwałach, stałe miejsca na przedmioty, ograniczenie wielozadaniowości oraz przygotowanie otoczenia (porządek, wyciszenie). Terapeuta zajęciowy uczy dopasowania strategii do osoby.
Nie. Impulsywność może towarzyszyć różnym trudnościom, dlatego ocenia się cały obraz: uwagę, poziom aktywności/niepokoju, wpływ na funkcjonowanie, czas trwania objawów i kontekst rozwojowy. Pytania testowe często wskazują na ADHD dopiero wtedy, gdy występuje charakterystyczna kombinacja cech.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • World Health Organization, ICD-11: 6A05 Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) – opis jednostki i kryteria, wersja online
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder – kryteria diagnostyczne i opis kliniczny, 2022

Materiały:

  • Podręczniki psychiatrii/psychologii klinicznej opisujące ADHD i różnicowanie z psychozami oraz otępieniami
  • Materiały edukacyjne dotyczące strategii pracy z osobą z ADHD w środowisku szkolnym i zawodowym
  • ICD-11/DSM jako źródła kryteriów diagnostycznych (do nauki objawów i osi różnicowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego