KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 43.
Pacjent, lat 28, jest po amputacji kończyny dolnej na poziomie stawu skokowego z powodu raka kości. Jest niepogodzony z tą sytuacją, ma pretensję do losu, jest skryty, zamknięty w sobie, kontakt nawiązuje niechętnie, odpowiada na pytania niechętnie, zdawkowo. Pacjent w opisanej sytuacji wymaga w ramach aktywizowania przede wszystkim
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na dominujący problem psychiczny: niepogodzenie z amputacją, postawę roszczeniową, zamknięcie w sobie i niechęć do kontaktu.
W aktywizowaniu priorytetem jest więc wsparcie emocjonalne i profesjonalna pomoc: terapia psychologiczna oraz kontakt z grupą wsparcia. Same ćwiczenia i rehabilitacja nie rozwiążą bariery psychicznej.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji kluczowe są objawy kryzysu emocjonalnego po amputacji: pacjent jest niepogodzony, ma pretensje do losu, jest skryty i zamknięty w sobie oraz unika kontaktu. Taki obraz sugeruje, że podstawową przeszkodą w aktywizowaniu nie jest aktualnie brak sprawności fizycznej, lecz trudność w adaptacji do nagłej zmiany stanu zdrowia i wizerunku własnego ciała.

Dlatego odpowiedź "skierowania na terapię psychologiczną, zorganizowania spotkania w grupie wsparcia" jest właściwa. Psycholog może pomóc w przepracowaniu reakcji żałoby po utracie kończyny, obniżeniu napięcia, wzmocnieniu motywacji i nauce strategii radzenia sobie. Grupa wsparcia daje poczucie, że pacjent nie jest sam, umożliwia modelowanie zachowań (kontakt z osobami, które przeszły podobne doświadczenie) i często zmniejsza wycofanie.

Opcja "skierowania na zajęcia doskonalące technikę chodzenia o kulach" jest cenna w rehabilitacji, ale w opisie brak gotowości do współpracy; bez zaadresowania bariery psychicznej pacjent może odrzucać takie działania lub wykonywać je pozornie.

Opcja "zapewnienia spotkań z przyjaciółmi" może wspierać, ale nie zastępuje profesjonalnej pomocy. Dodatkowo pacjent deklaruje niechęć do kontaktu; narzucanie spotkań może nasilać opór, jeśli nie zostanie poprzedzone rozmową wspierającą i pracą nad akceptacją.

Opcja "zwiększenia liczby zabiegów rehabilitacyjnych i ćwiczeń usprawniających" koncentruje się na sferze somatycznej. W tym momencie priorytetem jest przywrócenie minimalnej współpracy, poczucia wpływu i nadziei; dopiero wtedy intensyfikacja ćwiczeń będzie skuteczna.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: gdy w opisie dominują emocje, wycofanie i brak akceptacji, to w aktywizacji najpierw wybiera się interwencje psychologiczne i wsparcie społeczne, a dopiero potem zwiększa się wymagania rehabilitacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Priorytetem jest wsparcie psychiczne i odbudowanie gotowości do współpracy: rozmowa wspierająca, skierowanie do psychologa oraz zachęcanie do grupy wsparcia. Dopiero po zmniejszeniu oporu i lęku łatwiej wdrażać intensywną rehabilitację i naukę czynności dnia codziennego.
Amputacja może uruchamiać kryzys, żałobę, złość i poczucie niesprawiedliwości. Terapia pomaga nazwać emocje, nauczyć się radzenia sobie, wzmocnić motywację do leczenia i ograniczyć wycofanie. Dzięki temu pacjent częściej podejmuje rehabilitację i lepiej współpracuje z personelem.
Wskazują na to: niepogodzenie z sytuacją, pretensje, zamknięcie w sobie, unikanie rozmowy, zdawkowe odpowiedzi, niechęć do kontaktu. Gdy takie objawy dominują, działania stricte ruchowe mogą być odrzucane. Najpierw trzeba obniżyć napięcie i zbudować relację.
Nie zawsze. Rehabilitacja jest kluczowa, ale gdy pacjent jest w silnym kryzysie emocjonalnym i nie współpracuje, samo "dokładanie ćwiczeń" bywa nieskuteczne. Lepszą kolejnością jest: wsparcie emocjonalne, budowanie motywacji, a następnie stopniowe zwiększanie ćwiczeń i celów usprawniania.
Grupa wsparcia zmniejsza poczucie izolacji, daje możliwość rozmowy z osobami w podobnej sytuacji i uczy praktycznych strategii adaptacji. Pacjent widzi realne przykłady radzenia sobie, co wzmacnia nadzieję i motywację. Często poprawia też akceptację zmian w wyglądzie i sprawności.
Pomaga spokojna, krótka komunikacja, pytania otwarte bez presji, akceptacja emocji i cierpliwe budowanie zaufania. Ważne jest unikanie oceniania i "poganiania". Opiekun może obserwować nastrój, zgłaszać problem pielęgniarce/zespołowi i zachęcać do kontaktu ze specjalistą.
Wsparcie bliskich jest ważne, ale nie zawsze rozwiązuje złość, lęk czy utrwalone wycofanie. Przy silnym kryzysie pacjent może unikać nawet przyjaciół. Psycholog ma narzędzia do pracy z emocjami i motywacją, a grupa wsparcia daje kontakt z osobami o podobnych doświadczeniach.
Gdy pacjent jest na to gotowy psychicznie, współpracuje i ma ustalony plan rehabilitacji. Nauka chodu jest ważna funkcjonalnie, ale wymaga motywacji i akceptacji sytuacji. Jeśli dominuje opór i zamknięcie, najpierw zwykle potrzebne jest wsparcie emocjonalne i wzmocnienie poczucia sprawstwa.
Pułapką jest automatyczne wybieranie odpowiedzi "rehabilitacyjnej", bo amputacja kojarzy się z ćwiczeniami. Tymczasem opis zachowania pacjenta wskazuje na problem psychiczny jako główną barierę aktywizacji. Na egzaminie trzeba czytać objawy emocjonalne i dobrać priorytet do dominującej potrzeby.
Sygnały ostrzegawcze to m.in. długotrwałe wycofanie, utrata zainteresowań, poczucie beznadziei, drażliwość, problemy ze snem, spadek apetytu i unikanie kontaktu. Opiekun medyczny nie diagnozuje, ale powinien obserwować, zgłosić niepokojące objawy i wspierać kontakt ze specjalistą.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Same ćwiczenia i rehabilitacja nie rozwiążą bariery psychicznej."

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii zdrowia i psychologii klinicznej (rozdziały o kryzysie i żałobie)
  • Materiały dydaktyczne z komunikacji terapeutycznej w opiece długoterminowej
  • Opracowania dotyczące rehabilitacji i adaptacji po amputacji (ujęcie biopsychospołeczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego