KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Pacjent oddziału psychiatrycznego jest przekonany, że obce siły chcą go pozbawić zdrowia. Występujące u niego objawy psychopatologiczne to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Urojenia" to fałszywe, niekorygowalne przekonania (np. o prześladowaniu lub działaniu obcych sił). W opisie nie ma zaburzeń spostrzegania, więc nie są to omamy. Fobie dotyczą lęku przed konkretnymi sytuacjami/obiektami, a natręctwa to natrętne myśli odczuwane jako własne, zwykle niechciane.

Pełne wyjaśnienie:

Opis pacjenta ("jest przekonany, że obce siły chcą go pozbawić zdrowia") wskazuje na zaburzenia treści myślenia, czyli urojenia. Urojenie to utrwalone, fałszywe przekonanie, które nie poddaje się racjonalnym argumentom ani korekcie i jest przeżywane przez pacjenta jako oczywista prawda (często ma charakter prześladowczy, oddziaływania, ksobny).

Odpowiedź "omamy" jest nieprawidłowa, ponieważ omamy to zaburzenia spostrzegania – pacjent doświadcza wrażeń zmysłowych bez bodźca zewnętrznego (np. słyszy głosy, widzi postacie). W treści zadania nie ma informacji o doznaniach zmysłowych, jest natomiast opis przekonania/interpretacji.

Odpowiedź "fobie" również nie pasuje: fobia to silny lęk przed określonym obiektem lub sytuacją (np. windą, pająkami), z tendencją do unikania i świadomością nadmierności lęku. Samo przekonanie o "obcych siłach" nie jest klasycznym objawem fobicznym.

Odpowiedź "natręctwa" (obsesje) jest błędna, bo natręctwa to nawracające myśli/obrazy/impulsy odczuwane jako własne, zwykle niechciane i męczące (ego-dystoniczne), którym pacjent często próbuje się przeciwstawiać. Urojenie jest natomiast przeżywane jako prawdziwe (ego-syntoniczne) i nie ma typowej "walki z myślą".

W praktyce terapii zajęciowej ważne jest rozpoznanie, że urojenia mogą wpływać na współpracę i poczucie bezpieczeństwa pacjenta. Terapeuta nie powinien wzmacniać treści urojeniowych, a raczej koncentrować się na emocjach pacjenta, bezpieczeństwie i przekazywaniu obserwacji zespołowi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urojenia to utrwalone, fałszywe przekonania, których pacjent nie koryguje mimo dowodów przeciwnych. Najczęściej dotyczą prześladowania, oddziaływania, winy lub szczególnej misji. W terapii ważne jest, by nie potwierdzać treści urojenia, tylko pracować na emocjach i bezpieczeństwie.
Urojenia są zaburzeniem myślenia (pacjent wierzy w coś nieprawdziwego), a omamy są zaburzeniem spostrzegania (pacjent widzi/słyszy/czuje coś bez bodźca). W opisie "obce siły chcą pozbawić zdrowia" chodzi o przekonanie, więc typowo o urojenie.
Bo jest to interpretacja rzeczywistości w formie niekorygowalnego przekonania o działaniu zewnętrznych sił. Nie ma tu informacji o doznaniach zmysłowych (jak głosy), tylko o treści myśli. Taki opis pasuje do urojeń oddziaływania lub prześladowczych.
Omamy to doznania zmysłowe bez realnego bodźca, np. słyszenie głosów komentujących, widzenie postaci, czucie dotyku lub zapachów. Mogą występować w psychozach, zaburzeniach nastroju z objawami psychotycznymi albo po substancjach. To inny typ objawu niż urojenie.
Fobia to silny lęk przed określonym obiektem lub sytuacją (np. pająki, tłum), zwykle z unikaniem. Psychoza dotyczy zaburzeń kontaktu z rzeczywistością, np. urojeń i omamów. W fobii problemem jest lęk wobec bodźca, a nie fałszywe przekonania o "siłach" działających na pacjenta.
Natręctwa to nawracające myśli/obrazy/impulsy, które pacjent odczuwa jako własne i zwykle niechciane, a jednocześnie trudne do przerwania. Często powodują napięcie i prowadzą do kompulsji (czynności przymusowych). W przeciwieństwie do urojeń pacjent zwykle wie, że są przesadne.
Najbezpieczniej jest nie dyskutować "kto ma rację" i nie potwierdzać treści urojenia. Lepiej nazwać emocje (np. lęk), zadbać o poczucie bezpieczeństwa, proponować aktywności uziemiające w "tu i teraz" oraz przekazać obserwacje zespołowi. Reakcja powinna być spokojna i wspierająca.
Gdy treść urojeń dotyczy personelu, innych pacjentów lub przedmiotów w otoczeniu, co może wywoływać nieufność, unikanie lub pobudzenie. Wtedy warto modyfikować plan zajęć (prostsze zadania, mniej bodźców), dbać o przewidywalność i obserwować ryzyko zachowań agresywnych lub autoagresywnych.
Częsty błąd polega na wybieraniu "omamów" zawsze, gdy opis brzmi "dziwnie". Warto zapamiętać: omamy = zmysły (słyszy, widzi, czuje), urojenia = przekonania (wierzy, jest przekonany). Jeśli w treści nie ma doznań zmysłowych, omamy zwykle odpadają.
Ucz się parami pojęć, które łatwo pomylić: urojenia–omamy, fobie–lęk uogólniony, obsesje–ruminacje. Rób krótkie fiszki z definicją i jednym przykładem. Trenuj rozpoznawanie "słów-kluczy" w opisach (np. "jest przekonany" → urojenie; "słyszy głosy" → omam).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Urojenia" to fałszywe, niekorygowalne przekonania (np. o prześladowaniu lub działaniu obcych sił)."

Źródła:

  • ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics (MMS), hasło/definicje dotyczące urojeń w kontekście zaburzeń psychotycznych (przegląd ogólny terminologii), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-03-01)
  • Merck Manual Professional (wersja online), opracowania dot. psychoz / urojeń i omamów (materiały edukacyjne), https://www.merckmanuals.com/professional (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z psychopatologii klinicznej (rozdziały: zaburzenia myślenia i spostrzegania)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw psychiatrii dla kierunków medycznych i terapeutycznych
  • Słowniki/kompendia terminów psychiatrycznych (definicje: urojenie, omam, obsesja, fobia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego