Najbardziej prawidłowe jest podejście, w którym terapeuta zajęciowy dostosowuje zajęcia do preferencji pacjentów, jednocześnie biorąc pod uwagę ich stan zdrowia. W praktyce oznacza to łączenie dwóch perspektyw:
- Co jest ważne dla pacjenta (zainteresowania, sens, wartości, wcześniejsze doświadczenia) – to zwykle zwiększa motywację, poczucie sprawczości i regularność udziału.
- Co jest bezpieczne i adekwatne klinicznie (aktualne objawy, poziom energii, koncentracja, tolerancja stresu, trudności w relacjach, ryzyko przeciążenia) – to wpływa na dobór formy, czasu trwania i stopnia trudności zadania.
W tabeli podano przykładowe preferencje: "Rysowanie, malowanie", "Modelarstwo, konstruowanie", "Muzyka, śpiew". Te informacje są istotne, ale nie mogą być stosowane mechanicznie: ta sama aktywność może wymagać modyfikacji (np. krótsze sesje, prostsze etapy, praca w mniejszej grupie, ograniczenie bodźców), aby odpowiadała aktualnym możliwościom pacjenta.
Stwierdzenie "Anna powinna uczestniczyć w zajęciach z modelarstwa, a Jan powinien uczestniczyć w zajęciach z muzyki" jest nieprawidłowe, bo przeczy danym o preferowanych zajęciach i nie uzasadnia, dlaczego zamienia się aktywności między pacjentami. Takie narzucenie może obniżać zaangażowanie i utrudniać realizację celów terapeutycznych.
Stwierdzenie o ignorowaniu preferencji i skupieniu wyłącznie na stanie zdrowia jest błędne, bo prowadzi do braku współdecydowania pacjenta i często do słabszej motywacji. Sam stan zdrowia nie mówi, co pacjent będzie w stanie wykonywać systematycznie i z poczuciem sensu.
Stwierdzenie, że wszyscy pacjenci powinni uczestniczyć w tych samych zajęciach niezależnie od preferencji i stanu zdrowia, jest błędne, bo przeczy zasadzie indywidualizacji i ryzykuje niedopasowaniem trudności (dla jednych zbyt wymagające, dla innych zbyt łatwe).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu widzisz dane o preferencjach i stanie zdrowia, zwykle poprawna jest odpowiedź łącząca oba elementy – "preferencje + bezpieczeństwo/stan zdrowia", a nie skrajność typu "tylko jedno kryterium" lub "wszyscy tak samo".
