KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 34.
Pacjentowi unieruchomionemu w łóżku z niedowładem połowiczym lewostronnym, opiekun medyczny powinien ustawić szafkę przy łóżku po stronie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niedowładzie połowiczym zaleca się organizować otoczenie tak, aby aktywować stronę niedowładną i ograniczać ryzyko zaniedbania jednostronnego. Dlatego przy niedowładzie lewostronnym szafka powinna stać po lewej stronie i być ustawiona w zasięgu ręki pacjenta.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta z niedowładem połowiczym (np. po udarze) organizacja przestrzeni przy łóżku nie jest wyłącznie kwestią wygody, ale elementem codziennej aktywizacji i wspierania rehabilitacji. W podejściu aktywizacyjnym przedmioty używane często (szafka, woda, telefon, pilot) lokuje się po stronie niedowładnej, aby pacjent był zachęcany do spoglądania w tę stronę oraz do podejmowania prób sięgania i wykonywania ruchów.

Dlatego odpowiedź "lewej w zasięgu ręki pacjenta." jest właściwa: niedowład lewostronny oznacza osłabienie lewej strony ciała, a ustawienie szafki po lewej stronie ma na celu stymulację tej strony i ograniczanie utrwalania wzorca ignorowania jej w codziennych czynnościach. Istotne jest także sformułowanie "w zasięgu ręki" – przedmioty powinny być dostępne i bezpieczne do dosięgnięcia (z ewentualną asekuracją), a nie odsunięte daleko.

Odpowiedź "prawej w zasięgu ręki pacjenta." odpowiada podejściu kompensacyjnemu (ułatwianie funkcjonowania stroną zdrową). Może ono wystąpić w szczególnych sytuacjach (np. bardzo wczesna faza choroby, znaczne deficyty, zalecenia zespołu terapeutycznego), ale nie jest standardową zasadą organizacji otoczenia w opiece ukierunkowanej na aktywizację strony niedowładnej.

Odpowiedzi "lewej na wysokości stóp pacjenta." oraz "prawej na wysokości stóp pacjenta." są nieprawidłowe, ponieważ ustawienie szafki przy stopach ogranicza praktyczny dostęp do potrzebnych przedmiotów, utrudnia czynności dnia codziennego i nie spełnia celu ergonomii oraz bezpieczeństwa. W praktyce opiekun medyczny powinien ocenić możliwości pacjenta, ustawić szafkę tak, by sięganie było możliwe (często z pomocą), a następnie stopniowo zmniejszać wsparcie, zgodnie z planem opieki i rehabilitacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To osłabienie lub brak sprawności lewej strony ciała (np. po udarze). W praktyce pacjent ma trudność z poruszaniem lewą kończyną górną i dolną, może też rzadziej zwracać uwagę na lewą stronę otoczenia. W opiece ważne jest bezpieczne ustawienie łóżka i przedmiotów codziennego użytku.
Ustawienie szafki po stronie niedowładnej wspiera aktywne używanie tej strony i zmniejsza ryzyko utrwalania zaniedbywania jej w codziennych czynnościach. Pacjent częściej patrzy w tę stronę i podejmuje próby sięgania. To element codziennej aktywizacji prowadzonej w ramach opieki.
Najczęściej umieszcza się tam rzeczy używane często i bezpieczne: wodę w zamkniętym pojemniku, chusteczki, dzwonek/przycisk przywoławczy (jeśli pacjent może go użyć), telefon oraz pilot. Dobór zależy od możliwości pacjenta; część rzeczy może wymagać asekuracji opiekuna podczas sięgania.
Może to mieć sens wyjątkowo, gdy pacjent nie jest w stanie bezpiecznie używać strony niedowładnej (np. bardzo znaczny deficyt, silny ból, brak kontroli tułowia) lub gdy zespół terapeutyczny zaleci rozwiązania kompensacyjne. Wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo i zapobieganie urazom, a aktywizację prowadzi się innymi metodami.
Oznacza to ustawienie szafki tak, aby pacjent mógł dosięgnąć przedmiotów bez nadmiernego skręcania tułowia, ryzyka zsunięcia się z łóżka lub przeciążenia. Jednocześnie "w zasięgu" nie musi oznaczać maksymalnego ułatwienia – w podejściu aktywizacyjnym chodzi o bezpieczne zachęcanie do ruchu strony niedowładnej.
Zaniedbanie jednostronne (neglect) to tendencja do ignorowania jednej strony ciała i przestrzeni (często po uszkodzeniach mózgu). W opiece może objawiać się tym, że pacjent nie reaguje na bodźce z "pomijanej" strony i nie używa kończyny. Organizacja otoczenia po stronie niedowładnej pomaga ograniczać utrwalanie tego zjawiska.
Typowy błąd to ustawienie szafki po stronie zdrowej "dla wygody", co może ograniczać aktywizację strony niedowładnej. Drugi błąd to ustawienie jej zbyt daleko (np. przy stopach), przez co pacjent nie ma bezpiecznego dostępu. Zdarza się też brak uwzględnienia aktualnych możliwości pacjenta i brak asekuracji przy sięganiu.
Najpierw należy ocenić stabilność pacjenta i ułożyć go prawidłowo, a następnie ustawić przedmiot w bezpiecznej odległości. Opiekun może asekurować bark i tułów, prowadzić ruch lub podawać przedmiot "na granicy" zasięgu. W miarę postępów stopniowo zmniejsza się pomoc, ale nie rezygnuje z bezpieczeństwa.
W tym typie zadania kluczowa jest strona niedowładna, a nie dominacja ręki. Celem jest aktywizacja osłabionej strony i praca nad funkcją. Oczywiście w praktyce opieki dominacja może mieć znaczenie dla doboru konkretnych czynności, ale zasada organizacji otoczenia przy hemiplegii odnosi się głównie do deficytu neurologicznego.
Ucz się schematu: rozpoznaj stronę niedowładną, dobierz cel (aktywna stymulacja vs wyjątkowo kompensacja), a potem zastosuj go do organizacji przestrzeni (szafka, przedmioty, ustawienie ciała). W zadaniach testowych zwracaj uwagę na słowa "w zasięgu", "bezpiecznie", "aktywizacja", bo wskazują priorytet postępowania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "W niedowładzie połowiczym zaleca się organizować otoczenie tak, aby aktywować stronę niedowładną i ograniczać ryzyko zaniedbania jednostronnego."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre zawody medyczne, Dz.U. 2024 poz. 1897

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji opiekuna medycznego z zakresu opieki nad pacjentem neurologicznym
  • Podręczniki/opracowania z pielęgnowania pacjenta po udarze mózgu i hemiplegii
  • Zalecenia placówki/oddziału dotyczące organizacji otoczenia pacjenta leżącego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego